INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stanisław Kurozwęcki h. Róża (Poraj)      Herb wywodowy obejmujący zapewne przodków Stanisława Kurozwęckiego - detal grobowca Górków (w tym jego córki Barbary z Kurozwęckich) w Poznaniu - rys. Atanazy Raczyński - Biblioteka Kórnicka PAN - źrodło kopii cyfrowej: Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa

Stanisław Kurozwęcki h. Róża (Poraj)  

 
 
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kurozwęcki Stanisław (zwany też Krzepickim) h. Róża (Poraj), (zm. 1518), starosta wieluński i tenutariusz krzepicki. Był jedynym synem Dobiesława, wojewody lubelskiego i sandomierskiego (zob.), i Elżbiety Tarnowskiej. W r. 1497 układał się K. ze stryjenką, wdową po Janie z Kurozwęk, Anną Tarnowską, o spłatę wiana. W r. 1498 otrzymał od króla zapis 500 fl. węgierskich na starostwie wieluńskim, w r. 1502 K., wraz z krewnymi, odzyskał spadek po stryju Piotrze (zob.), podskarbim, skonfiskowany przez Jana Olbrachta, zwrócony Kurozwęckim przez króla Aleksandra. K. otrzymał wówczas 2 385 fl. węgierskich, zabezpieczonych na Krzepicach i Kłobucku z przynależnymi wsiami. T. r., po licznych tarciach i procesach, przeprowadził K. dział dóbr z matką, której pozostawił Rawałowice i Goszyce w pow. proszowickim. W r. 1504 otrzymał prawo wybicia z własnego srebra 1800 fl. w mennicy królewskiej na swoje potrzeby, być może w związku z planowanym wyjazdem za granicę, na który w r. 1505 otrzymał zezwolenie królewskie, aby w innych krajach mógł «uczyć sie sztuki wojennej». W r. 1511 zabezpieczył żonie swej Zofii, córce Andrzeja Zborowskiego, 2 000 fl. posagu i wiana na 14 wsiach w woj. sandomierskim, a w rok później zeznał dług 400 fl. węgierskich na rzecz Jana Rechemberka z Borowa. Źródła nie ujawniają szerszej działalności politycznej K-ego. Wiadomo jedynie, że jako starosta wieluński i krzepicki odpowiadał za bezpieczeństwo tej części Królestwa i strzegł swobodnego przewozu towarów do Wrocławia i innych miast śląskich oraz stamtąd do Polski. Sam zresztą prowadził handel z kupcami śląskimi (zwłaszcza eksport wołów) i podtrzymywał stosunki z finansistami krakowskimi.
K. posiadał wielką fortunę w dobrach ziemskich i gotówce. Należały do niego wsie: w pow. wiślickim Szaniec, Młyny, Mikułowice, Skorzów, Kozina, Borzykowa, Zbrodzice, Skarysławice, Słabkowice, Zakrzów, Skrzypiów, Michałów, Brylczyn, Zagajów; w pow. sandomierskim Baranów, Przewóz, Suchorzów, Skopanie, Gołego Wola, Wojków, pół Dymitrowa; w pow. proszowickim Mydlniki i Rząska k. Krakowa oraz Rawałowice i Goszyce. Testamentem z 8 II 1518 r. wyznaczył opiekunów jedynej córce Barbarze (później żona Andrzeja Górki); polecił z sum, jakie posiadał na Krzepicach, m. in. ufundować w kaplicy Kurozwęckich (dziś Potockich) w katedrze na Wawelu jednego kleryka, który modliłby się za testatora; żonie zapisał 1000 fl. Po wykonaniu legatów i spłaceniu długów ojca i własnych resztę z sum krzepickich nakazał podarować królowi, jak też zwrócić królewszczyzny radomską i wieluńską. Żona otrzymała złoty łańcuch, inne klejnoty, suknie i konie; księgozbiór, o którym nic niestety bliżej nie wiadomo, darował Mikołajowi Jaszowskiemu, dziekanowi wieluńskiemu. Zmarł tegoż 1518 r. Wdowa wyszła za mąż za Hieronima Szafrańca, starostę chęcińskiego.

Boniecki; Dworzaczek, Genealogia; Fedorowicz, Dostojnicy i urzędnicy; – Finkel L., Elekcja Zygmunta I., Kr. 1910; Kozierowski S., Ród Porajów-Różyców, „Roczn. Tow. Herald.” T. 9: 1928–9 [druk. Lw.] 1930 s. 160; Piekosiński F., O monecie. i stopie menniczej w Polsce w XIV i XV w., Rozpr. AU Wydz. Hist.-Filoz., Kr. 1878 IX 263; – Acta capitulorum, III; Arch. Sanguszków, V 101–4; Corpus Iuris Pol., III 165, 190; Inventarium omnium et singulorum privilegiorum… in archivo Regni… confectum 1682, Ed. E. Rykaczewski, Lutetiae Parisiorum–Berolini–Posnaniae 1862; Liber quitantiarum Alexandri regis ab a. 1502 ad 1506, Wyd. A. Pawiński, W. 1897, Teki Pawińskiego, I; Matricularum summ., II, III, IV; Starod. Prawa Pol. Pomn., VI 84–5.
                                                                                                                                                                                                                                              Feliks Kiryk
 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.