INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Liwszyc Stanisław (dawniej Samson), (1893–1957), lekarz-społecznik, profesor Akademii Medycznej w Krakowie. Pochodził z żydowskiej rodziny drobnomieszczańskiej. Ur. 5 XII w Sosnowcu, był synem kupca zbożowego Leona i Franciszki z domu Kaminer. Studia na Wydziale Lekarskim UJ rozpoczął w r. 1912, dyplom lekarski uzyskał w r. 1921. W okresie studiów pracował dorywczo na utrzymanie. Po uzyskaniu 14 V 1921 dyplomu pracował jako lekarz na Oddziale Wewnętrznym Szpitala Św. Łazarza, a od r. 1925 jednocześnie jako lekarz Kasy Chorych. W l. 1927–8 L. był lekarzem Sanatorium Chorób Płucnych Okręgowego Związku Kas Chorych w Bystrej. W r. 1928 odbył kilkumiesięczny staż specjalistyczny z zakresu chorób wewnętrznych w klinikach w Wiedniu. W l. 1929–33 pracował jako ordynator oddziału chorób wewnętrznych w lecznicy Okręgowego Związku Kas Chorych w Krakowie, potem w Ubezpieczalni Społecznej; w tym samym czasie (1929–33) był kierownikiem Seminarium Medycyny Praktycznej przy Związku Lekarzy Ubezpieczalni Społecznej. Propagował lecznictwo uspołecznione, zabiegając o podniesienie poziomu zarówno tegoż lecznictwa, jak i lekarzy. Był założycielem i członkiem prezydium Związku Lekarsko-Społecznego w r. 1926 w Krakowie, mającego na celu upowszechnienie wśród lekarzy idei masowych ubezpieczeń, był też członkiem Związku Lekarzy Państwa Polskiego w Krakowie (był kierownikiem Sekcji Medycyny Społecznej przy tymże Związku) oraz członkiem Sądu Dyscyplinarnego przy Izbie Lekarskiej (później: Komisja Kontroli Zawodowej, w której L. też pracował). Przez wiele lat należał do Bundu, prowadził działalność oświatową, kulturalną i sanitarną w Związkach Zawodowych. Był działaczem Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom. Ponadto należał do Zarządu Tow. Pogotowia Ratunkowego i był wiceprzewodniczącym Sekcji Lekarzy przy Centralnym Komitecie Wykonawczym Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) oraz przewodniczącym koła lekarzy-specjalistów przy Wojewódzkim Komitecie PPS. Jako internista pracował w Tow. Ochrony Zwierząt.

Podczas drugiej wojny światowej, w l. 1939–41 L. był ordynatorem Stacji Sercowo-Reumatycznej we Lwowie oraz kierownikiem Wydziału Lecznictwa przy Komitecie Pomocy Uchodźcom. Już podczas okupacji niemieckiej L. należał we Lwowie w l. 1941–2 do Wydziału Inteligencji, lewicowego odłamu PPS. W sierpniu 1942 wyjechał ze Lwowa do Warszawy; używał wtedy nazwiska Witold Tomasik. Ukrywał się we wsiach podwarszawskich, gdzie prowadził tajne nauczanie dzieci szkolnych. W l. 1942–3 prowadził w Warszawie tajny kurs medycyny społecznej przy Sekcji Akademickiej Młodzieży Socjalistycznej. Zajęcia te prowadził m. in. z prof. Zygmuntem Szymanowskim. W Warszawie w r. 1942 należał do Bundu i był członkiem Rady Pomocy Żydom. W czasie powstania warszawskiego w r. 1944 był lekarzem Komendy Głównej Milicji Robotniczej PPS, Śródmieście-Południe.

Po wojnie L. powrócił do pracy w lecznictwie uspołecznionym. Był członkiem Rady Naukowo-Lekarskiej Zakładu Ubezpieczalni Społecznych przy Min. Pracy i Opieki Społecznej. Po zjednoczeniu PPS i Polskiej Partii Robotniczej w r. 1948 został członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od r. 1949 był wolontariuszem w Zakładzie Patologii w Krakowie, w r. 1952 złożył pracę habilitacyjną pt. Rola czynników nerwowo-wegetatywnych w patogenezie chorób płuc (W. 1954). W r. 1953 na skutek ciężkiej choroby serca L. odszedł z lecznictwa uspołecznionego i w końcu t. r. rozpoczął wykłady propedeutyki medycyny na I roku medycyny. W r. 1956 został profesorem nadzwycz. Akademii Medycznej w Krakowie przy zespołowej katedrze III Kliniki Chorób Wewnętrznych, której kierownikiem był prof. Julian Aleksandrowicz.

L. był autorem ok. 30 prac naukowych z zakresu głównie fizjopatologii dróg oddechowych, układu moczowego, wieku dojrzewania, endokrynologii, gruźlicy, szczepień BCG i chorób zakaźnych, ze szczególnym uwzględnieniem roli układu neurowegetatywnego. Ważniejsze prace, oprócz rozprawy habilitacyjnej, to: Przewlekłe stany gorączkowe i podgorączkowe („Wiad. Lek.” 1949), Nowe drogi w endokrynologii („Przegl. Lek.” 1952), Niedodma płuc w świetle nowych poglądów (tamże 1953), O tzw. zespole podrażnienia nerwowego, czyli o zespole Reilly’ego (tamże 1955), Choroby zakaźne a układ wegetatywno-nerwowy w świetle nowych badań (tamże 1955); wspólnie z K. Fromowiczem, Z. Osterczym i J. Polatyńską-Więcławowiczową, ogłosił rozprawę Die Rolle des neurovegetativen Faktors in der Pathogenese der Nierenentzündung und Versuche ihrer Behandlung mit Phenothiazinderivaten („Das Deutsche Gesundheitswesen” Jg 11: 1956). Należał do komitetu redakcyjnego „Wiadomości Lekarskich”. Był odznaczony Odznaką Grunwaldzką, Medalem Zwycięstwa i Wolności, Odznaką «Za wzorową pracę w służbie zdrowia». L. zmarł 25 IX 1957 w Krakowie.

Żona L-a Elżbieta Salomea z Grossbartów (1895–1957), lekarka, była kierownikiem Miejskiej i Wojewódzkiej Pracowni Bakteriologiczno-Chemicznej przy Ubezpieczalni Społecznej w Krakowie. Liwszycowie mieli syna Ryszarda, który zginął w czasie powstania w r. 1944 w Warszawie.

 

Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej, 1933/4, 1936, 1938; Woźniewski Z., Polski Almanach Medyczny na rok 1956, W. 1957 s. 192; Wachholz L., Białoń J., Grochowski J., Skład osobowy Wydziału Lekarskiego i Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1364–1949…, Kr. 1963 s. 201–2; – Podlecki J., Pamięci Prof. dr. L-a, „Krak. Medyk” 1957 nr 34 s. 4 (fot.); Sześćsetlecie medycyny krakowskiej, T. 2: Historia katedr, Kr. 1964 s. 534, 720; – Drobner B., Bezustanna walka, W. 1965–7 II, III; Urzędowy spis lekarzy, W. 1924/5; Ten jest z ojczyzny mojej, Oprac. W. Bartoszewski, Z. Lewinówna, Kr. 1969; – „Dzien. Pol.” 1957 nr 229, 231; „Służba Zdrowia” 1957 nr 40 s. 2; „Trybuna Ludu” 1957 nr 270; – Arch. UJ w Kr.: S. II 516, S. II 522, W. L. II 325–6.

Teresa Ostrowska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.