INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Stanisław Szolc  

 
 
1 poł. XVI w. - przed 20.02.1590
Biogram został opublikowany w XLVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2012-2013.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szolc Stanisław (zm. ok. 1590), kupiec, ławnik, rajca lwowski.

Był najstarszym synem Stancla (zob.) i Anny z Fryzerów. Miał liczne rodzeństwo, braci: Kaspra, Krzysztofa, Jakuba, Marcina, Melchiora i Balcera oraz siostry: Annę, Elżbietę (Hazkę), Katarzynę i Barbarę.

Po śmierci ojca w r. 1577 wspólnie z bratem Kasprem został S. opiekunem młodszego rodzeństwa. Dn. 18 XII t.r. wszedł w skład ławy miejskiej Lwowa. Prowadził handel, przede wszystkim bydłem. Wśród jego kontrahentów znajdował się m.in. hospodar mołdawski Jankuła (Iancu Sasu), od którego w r. 1581 kupił na jarmarku śniatyńskim 1800 wołów po sześć talarów za sztukę. Transakcję usiłowali unieważnić ormiańscy kupcy, Turek i Dawid Steckowiczowie, ofiarując po sześć i pół talara za wołu. W kwietniu 1582 uczestniczył S. w zawarciu ugody między Jankułą a złotnikiem Janem Rottendorffem, który zobowiązał się wykonać dla hospodara srebrny serwis na dwanaście osób i przyjął przeznaczone na ten cel dwa i pół cetnara (ok. 160 kg) srebra. Zanim złotnik ukończył robotę, Jankuła został ścięty, a należące do niego srebro skonfiskowano na rzecz skarbca królewskiego. Ze względu na rolę S-a w przeprowadzeniu transakcji Mołdawianie upominali się u niego o zwrot kruszcu (po jego śmierci ponawiali żądania u spadkobierców). Przed r. 1583 kupił S. na jarmarku śniatyńskim znaczną ilość bydła od Mołdawian Simy i Nikorego Warsich; część bydła odsprzedał następnie lwowskiemu kupcowi Józefowi Nachmanowiczowi oraz drobniejszym handlarzom ze Śniatynia, Buczacza i Poznania. W ramach spłaty długu obiecał w r. 1583 dostarczyć Nikoremu różne towary, m.in. tkaniny. T.r. poręczył za prowadzących handel z Warsimi lwowskich kupców Józefa i Izaaka (zapewne Nachmanowiczów); nie wywiązali się oni jednak ze swych zobowiązań i S. musiał za nich zapłacić 560 talarów długu. Jeszcze w r. 1588 był winien Warsim 4410 talarów za woły. Dn. 27 I 1587 razem z kupcem Stanisławem Wilczkiem i aptekarzem Jaroszem Wittembergiem-Wedelskim oskarżył o zdzierstwo Izaaka Nachmanowicza, uzyskując 13 II t.r. intromisję do jego kamienicy «i domu zwanego szkołą żydowską». S. zajmował się również pożyczaniem pieniędzy, m.in. Walenty Wilczek był mu winien 575 złp.

W l. 1578 i 1584 nabył S. od Jakuba Handla i Łukasza Wojnara dwa i pół łana gruntów miejskich za Pełtwią na przedmieściu Halickim, na których wkrótce potem założył Wolę Stenclową (Stanclowską); część tych terenów odsprzedał następnie jezuitom, miastu (pół łana) oraz Pawłowi Kampianowi (również pół łana). Na polecenie Rady Miejskiej urządził 7 II 1588 wspólnie ze Stanisławem Gąsiorkiem uroczysty bankiet dla uczczenia koronacji Zygmunta III Wazy. Dn. 22 II t.r. wszedł w skład Rady Miejskiej; w r. 1589 pełnił funkcję lonera (skarbnika). Prawdopodobnie to on (lub jego syn Stanisław) ufundował t.r. przed ratuszem posąg lwa (zwany później Lorencowiczowskim, w r. 1874 umieszczony na kopcu Unii Lubelskiej) autorstwa Andrzeja Bemera. S. zmarł przed 20 II 1590.

W małżeństwie z Anną z Wilczków S. miał m.in. synów Stanisława oraz Baltazara, kuśnierza, od r. 1602 obywatela Lwowa. Syn Stanisław był prawdopodobnie cechmistrzem krawieckim; zapewne dzięki jego staraniom ustawiono w r. 1598 przed ratuszem nowy kamienny pręgierz z figurą Temidy i kata (obecnie na podwórzu Lwowskiego Muz. Historycznego przy Rynku 6), Stanisław doglądał też przebudowy sal lonerskiej i wójtowskiej oraz skarbca i portyku w ratuszu, a korpus ratusza «brudny i od starości zmurszały, przerobił na lepszy i piękniejszy kształt». Za poręczeniem ławnika Melchiora Szolc-Wolfowicza i swego stryja Jakuba przyjął 19 VII 1604 prawo miejskie.

S. bywa mylony ze swym ojcem i synem, noszącymi to samo imię.

 

Encyklopedija L’vova, L’viv 2007 I 68, 529, 2008 II 297, 2010 III 423; Urzędnicy miasta Lwowa w XIII–XVIII wieku, Tor. 2008; – Bałaban M., Żydzi lwowscy na przełomie XVI i XVII w., Lw. 1906; Jaworski F., Ratusz lwowski, Lw. 1907 s. 23, 29–31; Lemko I., Istorija L’vivs’koï Ratuši, L’viv 2008 s. 10–11; Łoziński W., Patrycjat i mieszczaństwo lwowskie w XVI i XVII wieku, Lw. 1902; tenże, Sztuka lwowska w XVI i XVII wieku. Architektura i rzeźba, Lw. 1901; tenże, Złotnictwo lwowskie w dawnych wiekach 1384–1640, Lw. 1889; Podgradskaja E. M., Torgovye svjazi Moldavii so L’vovom v XVI–XVII vekach, Kišinev 1968 s. 99–100, 102, 105–6, 143, 185, 189, 194, 203; Rybarski R., Handel i polityka handlowa Polski w XVI stuleciu, P. 1929 II 329; Wittyg W., Znaki pieczętne (gmerki) mieszczan w Polsce w XVI i zaraniu XVII wieku, „Wiad. Numizm.-Archeol.” R. 17: 1906 nr 3 szp. 484; Zubyk R., Gospodarka finansowa miasta Lwowa w latach 1624–1635, Lw. 1930 s. 73, 460; – Album civium Leopoliensium, rejestry przyjęć do prawa miejskiego we Lwowie 1388–1783, P.–W. 2005 I–II; Zimorowicz B., Opera quibus res gestae urbis Leopolis illustrantur, Wyd. K. J. Heck, Lw. 1899; – B. Jag.: rkp. 5379 t. 2 k. 167v.

Agnieszka Biedrzycka

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.