Świętopełk z Radolina h. Laska (zm. 1409), cześnik kaliski.
Pochodził z osiadłego na pograniczu kujawsko-wielkopolskim rodu Leszczyców, był synem Jana z Lubstowa, Radolina i Sławęcina (zm. przed 1379), błędnie przez Jana Długosza zwanego Maczudą, i Anny lub, wg innej relacji Długosza, Małgorzaty. Potwierdzenia w źródłach nie znajduje pogląd (S. Szybkowski), że Jan używał przydomka Wysz oraz że należy utożsamić go z Wyszem z Łagiewnik (zm. 1399). Źródła negatywnie weryfikują też przypuszczenie (T. Gidaszewski), że Jan z Lubstowa i Radolina oraz Wysz z Łagiewnik byli braćmi oraz dalsze hipotezy dotyczące ich potomstwa. Wg Janusza Bieniaka i Sobiesława Szybkowskiego za braci rodzonych Ś-a należy uznać Macieja z Lubstowa zwanego Maczudą (zob.) i Piotra z Radolina zwanego Wyszem (zob.). Bratem ciotecznym Ś-a był Andrzej Łaskarz (zob.), syn Doroty, siostry jego ojca.
Ś. był dziedzicem rodzinnego Radolina i pobliskiego Sławęcina. W r. 1387 sprzedał Sławęcin cystersom z Lądu, zastrzegając, że jego sukcesorzy będą mogli odkupić wieś za 300 grzywien. Od 26 V 1399 występował z tytułem cześnika kaliskiego, ale być może urząd ten sprawował już wcześniej, a zapiski w księdze ziemskiej konińskiej z grudnia 1398 i z 24 XI 1399, w których z tytułem cześnika kaliskiego występował Jan z Radolina, należy uznać za mechaniczny błąd pisarza. Od 22 X 1400 w księgach ziemskich poznańskich wymieniany był także z tym urzędem Mikołaj z Gorazdowa; ponieważ w tym czasie tytulatura urzędnicza była niezbyt ściśle oddawana w źródłach wielkopolskich, być może jeden z nich był cześnikiem poznańskim lub konińskim. Ś. z bratem Maciejem świadkował w r. 1401 przed sądem ziemskim sieradzkim jako przedstawiciel Leszczyców w sprawie o naganę szlachectwa Pawła z Sierosławic. Dn. 23 VII 1408, na posiedzeniu sądu ziemskiego konińskiego, bp poznański Wojciech Jastrzębiec oddał pod opiekę Ś-a Afkę, córkę Świętopełka z Czeniny (Cieniny), którą jej krewni, Łaskarz z Kozarzewa i jego żona Febronia, chcieli, wbrew jej woli i bez zgody jej matki Katarzyny, żony Jakuba Kotlińskiego, wydać za mąż. Ś. należał do konfraterni przy klasztorze cystersów w Lądzie, z którym jego rodzina była związana przynajmniej od poł. XIV w. Po raz ostatni został wymieniony z tytułem cześnika kaliskiego 21 I 1409; zapewne wkrótce potem zmarł. W nekrologu klasztoru lądzkiego odnotowano jego śmierć pod datą 26 II.
Żoną Ś-a była bliżej nieznana Gertruda, która jako wdowa występowała w l. 1412—15 przed sądem ziemskim konińskim. Małżeństwo pozostało bezpotomne. Bratankami Ś-a byli: Zygmunt (zm. po 12 XII 1421), kanonik włocławski, który w r. 1419 zrezygnował z kanonii na rzecz brata, gdyż chciał zawrzeć związek małżeński, lecz prawdopodobnie przedwcześnie zmarł, Piotr Wysz (zm. przed 24 IX 1440), student prawa kanonicznego w Padwie, kanonik krakowski (1410—40), gnieźnieński (1422—9) i włocławski (1419), kustosz poznański (1421—40), oraz Mikołaj Maczudowic z Lubstowa (zm. przed 30 IV 1448), chorąży brzeski kujawski (1412—33) i kaszt. kruszwicki (1436—48), który w r. 1412 najechał i zajął wieś Sławęcin, a następnie toczył o nią spór sądowy z klasztorem cystersów w Lądzie. Z dwóch bratanic Ś-a, Barbara została żoną Zawiszy Czarnego z Garbowa i Rożnowa h. Sulima (zm. 12 VI 1428), star. kruszwickiego i lubowelskiego, a Siemka wyszła za Bartosza Włodkowica h. Sulima z Wierzchosławic i Charbinowic, podkomorzego sandomierskiego (1411—21).
Urzędnicy, I/1; — Bieniak J., Autor „Rocznika dawnego”, w: Kultura średniowieczna i staropolska. Studia ofiarowane Aleksandrowi Gieysztorowi w pięćdziesięciolecie pracy naukowej, Red. D. Gawinowa, W. 1991 s. 434; Brzeziński W., Koligacje małżeńskie możnowładztwa wielkopolskiego w drugiej połowie XIV i pierwszej połowie XV wieku, Wr. 2012; Gidaszewski T., Krąg rodzinny biskupa Andrzeja Łaskarza, w: Memoria viva. Studia historyczne poświęcone pamięci Izabeli Skierskiej, Red. G. Rutkowska, A. Gąsiorowski, W.—P. 2015 s. 463—4; Jóźwiak S. i in., Wojna Polski i Litwy z zakonem krzyżackim w latach 1409—1411, Malbork 2010; Karczewska J., Własność szlachecka na pograniczu wielkopolsko-kujawskim w pierwszej połowie XV wieku, Kr. 2010 s. 42—3; Karwowski S., Geschichte des Hauses Leszczyc von Radolin Radoliński, P. 1908 s. 6—7; tenże, Historia rodu Leszczyców z Radolina Radolińskich, Jarocin 2010 s. 17—18; Kijak S., Piotr Wysz biskup krakowski, Kr. 1933 s. 2; Kozierowski S., Leszczyce i ich plemiennik arcybiskup gnieźnieński św. Bogumił z Dobrowa, P. 1926 s. 27; Łojko J., Fryz heraldyczny w kaplicy klasztornej św. Jakuba w Lądzie nad Wartą, „Studia Źródłozn.” T. 22: 1977 s. 144; Możejko B. i in., Zawisza Czarny z Grabowa herbu Sulima, Gd. 2003 s. 42; Pakulski J., Ród Godziębów w średniowiecznej Polsce. Studium genealogiczne, Tor. 2005; Radzimiński A., Duchowieństwo kapituł katedralnych w Polsce XIV i XV wieku na tle porównawczym. Studium nad rekrutacją i drogami awansu, Tor. 1995 s. 84—5 (dot. Zygmunta z Lubstowa); tenże, Życie i obyczajowość średniowiecznego duchowieństwa, W. 2002 (dot. tegoż); Szybkowski S., Kujawska szlachta urzędnicza w późnym średniowieczu (1370—1501), Gd. 2006; tenże, Związki rodzinne i baza majątkowa Zawiszy Czarnego, w: Zawisza Czarny. Rycerz najsławniejszy i najdzielniejszy, Red. T. Giergiela, W. 2012 s. 37; — Kod. Wpol., VI; Mon. Pol. Hist., V (Liber mortuorum monasterii Landensis); Zapiski herbowe z dawnych ksiąg ziemskich przechowywanych w archiwach w Radomskiem i Warszawskiem, Wyd. K. Potkański, „Arch. Kom. Hist.” T. 3: 1886; — AP w P.: Księgi ziemskie konińskie, nr 1 k. 31v, 38, 43, 76, 157—7v, 160v, 166v, 214, 254, 256v.
Elżbieta Knapek