Rojowski Tadeusz (1856–1938), ziemianin, działacz społeczny. Ur. 22 IX w majątku rodzinnym Bystrzyca koło Lublina, był synem Henryka i Antoniny z Jabłonowskich.
Już w II klasie szkoły realnej w Poznaniu R. założył w r. 1872 konspiracyjne kółko niepodległościowe mające na celu samokształcenie w historii i literaturze polskiej. Nie uzyskawszy świadectwa dojrzałości, w r. 1875 wyjechał do Rygi, gdzie złożył specjalny egzamin i w r.n. został przyjęty na politechnikę. Studiował tu rolnictwo. Podczas studiów zetknął się z konspiracyjną, studencką Biblioteką Polską, a następnie z «Kółkiem Idealistów» skupiającym studentów polskich, kierowanym przez późniejszego księdza Jana Gnatowskiego, a od r. 1877 przez Karola Gąssowskiego. Pod koniec 1877 r. kółko przekształciło się w Związek Polski, w którym R. wsławił się pasją recytatorską. Dn. 9 V 1879 Związek oraz dwie inne organizacje polskich studentów w Rydze połączyły się w korporację «Arkonia». R. należał do 32 założycieli «Arkonii», współpracował przy redakcji jej pierwotnego statutu oraz kierował zebraniami naukowymi organizacji. W r. 1881 ukończył studia ze złotym odznaczeniem i uzyskał tytuł agronoma.
Po powrocie do Bystrzycy R. zajął się gospodarką, gdyż majątek podupadł na skutek działów rodzinnych. Podjął także pracę społeczną jako delegat Tow. Kredytowego Ziemskiego. W r. 1889 wraz z Henrykiem Nowickim z Łuszczowa założył «Kółko Porady Sąsiedzkiej», które w r. 1905 weszło w skład Tow. Rolniczego (TP) w Lublinie razem z siedmioma innymi podobnymi kołami. W r. 1901 należał do organizatorów Wystawy Lubelskiej, przewodnicząc jej sekcji hodowli bydła i owiec. W l. 1907–14 był skarbnikiem TR w Lublinie i wiceprezesem jego oddziału handlowego. W r. 1908 oraz w l. 1912–14 pełnił też funkcję członka Rady Głównej i Komisji Rewizyjnej Centralnego Tow. Rolniczego z ramienia macierzystej organizacji. W l. 1894–8 był radcą Dyrekcji Tow. Kredytowego Ziemskiego w Lublinie, a następnie w Warszawie. W l. 1898–1922 sprawował prezesurę Tow. Wzajemnego Kredytu w Lublinie, aż do jego przekształcenia się w oddział Banku Związku Spółek Zarobkowych. W l. 1905–7 był członkiem zarządu, a w l. 1927–34 wiceprezesem Lubelskiego Tow. Dobroczynności. Od r. 1890 należał do Związku Wzajemnych Ubezpieczeń od Ognia i Gradu, a od r. 1901 – do jego władz; był także wspólnikiem sklepu w Lublinie, który później przekształcił się w Lubelski Syndykat Rolniczy. Celem Syndykatu było przełamanie monopolu handlu żydowskiego na Lubelszczyźnie. Przez wiele lat R. był prezesem Syndykatu.
Po wybuchu strajku szkolnego w r. 1905 R. wsparł finansowo powołaną do życia przez Gracjana Chmielewskiego i Stanisława Śliwińskiego spółkę «Szkoła Lubelska», która w latach międzywojennych istniała jako Prywatne Męskie Gimnazjum im. Stefana Batorego w Lublinie. R. był również organizatorem spotkań i konferencji lokalnego ziemiaństwa w swym majątku, dokąd sprowadzano prasę z Galicji. Gdy w r. 1915 Rosjanie opuścili Lublin, R. należał do organizatorów Milicji Obywatelskiej i wszedł w skład Komitetu Obywatelskiego przy władzach austriackich. Miał przekonania zachowawcze i w związku z tym był przeciwnikiem utworzonego w listopadzie rządu Ignacego Daszyńskiego. Wkrótce wsparł finansowo tworzące się WP, a także Uniwersytet Lubelski (późniejszy KUL). W r. 1923 założył w Lublinie Sodalicję Mariańską Panów, a następnie działał w Akcji Katolickiej na Lubelszczyźnie. Należał jeszcze w czasie wojny do organizatorów ruchu samopomocowego ziemian, z którego wyłonił się Związek Ziemian w Warszawie. Od r. 1924 był skarbnikiem Komitetu Tow. Biblioteki im. H. Łopacińskiego w Lublinie. W maju 1929 przewodniczył uroczystej akademii w 50-lecie powstania «Arkonii» i wygłosił przemówienie. Opublikował Moje wspomnienia z życia studenckiego w Rydze w „Księdze pamiątkowej «Arkonii»” (W. 1929 I). Brał też udział w pracach nad ziemiańskimi projektami reformy rolnej i z ramienia Komisji Ziemskiej w Lublinie opracował kilka memoriałów w tej sprawie. Zmarł 25 VI 1938 w Bystrzycy i tu został pochowany. Był odznaczony orderem Polonia Restituta.
W małżeństwie z Heleną ze Świąteckich miał R. dwoje dzieci: Henrykę i Witolda.
Hieronim Łopaciński i Biblioteka jego imienia w Lublinie 1907–1957, L. 1957 s. 146; Księga pamiątkowa „Arkonii” 1879 – 9 V – 1929, W. 1929 cz. 1 s. 11, 17, 98–116, cz. 3 s. 4; Księga pamiątkowa stulecia „Arkonii” 1879–1979, Londyn 1931 s. 17, 111; Księga pamiątkowa wystaw lubelskich, W. 1902 s. 2; Prywatne Męskie Gimnazjum im. S. Batorego („Szkoła Lubelska”) w XXX-lecie 1906–1936, L. s. 145; W kręgu Hieronima Łopacińskiego, L. 1977; – Hupka J., Z czasów wielkiej wojny, Wyd. 2 uzup., Lw. 1937; Kumaniecki K. W., Czasy lubelskie. Wspomnienia i dokumenty (18 IV 1916 – 2 XI 1918), Kr. 1927; Sprawozdanie CTR w Królestwie Polskim za r. 1908 s. 112, 1909 s. 225, 1910 s. 183, 247, 248, 266, 1911 s. 356, 1912 s. 324, 1913 s. 7, 221; – „Gaz. Roln.” 1901 nr 25 s. 426, 1938 nr 33/4 s. 1013–14 (fot.); „Głos Lub.” 1938 nr 175 s. 6; „Kur. Warsz.” 1938 nr z 26 VI; – AP w L.: Lub. Tow. Dobroczynności, 38, Sprawozdania za l. 1927–34.
Wojciech Roszkowski