INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Teodor Prądzyński  

 
 
1877-04-07 - 1937-01-30
Biogram został opublikowany w latach 1984-1985 w XXVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Prądzyński Teodor (1877–1937), prawnik, działacz społeczno-gospodarczy. Ur. 7 IV w Siemianowie (pow. Gniezno), był synem Adama i Marii z Lossowów, młodszym bratem Tadeusza (zob.) i Witolda (zob.).

W l. 1893–5 P. uczył się w progimnazjum w Trzemesznie, a potem w gimnazjum w Wągrowcu, gdzie w r. 1898 uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie studiował prawo przez trzy semestry w Berlinie, a od listopada 1899 do listopada 1901 we Wrocławiu. Po studiach osiadł w Inowrocławiu, gdzie praktykował jako adwokat. Z wybuchem pierwszej wojny światowej P. powołany jako porucznik rezerwy do armii niemieckiej walczył na froncie wschodnim. Prawdopodobnie w końcu 1915 r. lub w początku 1916 r. został mianowany z ramienia generała-gubernatora H. Beselera komisarycznym burmistrzem Kalisza. Przystąpił wówczas do odbudowy spalonego i zbombardowanego w sierpniu 1914 przez Niemców centrum miasta i w ciągu swego urzędowania jako burmistrz, trwającego prawdopodobnie do 11 XI 1918 (tego bowiem dnia został obrany burmistrzem Bronisław Bukowiński) podniósł z upadku wojennego miasto pod względem gospodarczym i finansowym; popierał też rozwój polskiego życia kulturalnego, m. in. zezwolił na wznowienie (w listopadzie 1916) „Gazety Kaliskiej”. Zaskarbił sobie przychylność kaliszan, którzy w kilka lat po wojnie zwrócili się do niego z prośbą o powtórne przyjęcie prezydentury miasta.

Podczas powstania wielkopolskiego 1918/19 r. P. był dowódcą gnieźnieńskiego batalionu zapasowego piechoty i od pierwszych dni brał udział w walkach powstańczych na froncie północnym Wielkopolski. Po zakończeniu walk powstańczych i opuszczeniu szeregów wojskowych w połowie lutego 1919 (w rezerwie P. miał stopień majora ze starszeństwem od 1 VI 1919) przeniósł się do Poznania, gdzie został radcą krajowym i pierwszym polskim wicestarostą krajowym. Po objęciu Górnego Śląska przez władze polskie w czerwcu 1922 P. otrzymał zadanie zorganizowania prokuratury w posiadającym rozległą autonomię woj. śląskim i od drugiej połowy sierpnia t. r. pełnił funkcję pierwszego polskiego prokuratora Sądu Apelacyjnego w Katowicach. W połowie września 1923 powrócił do Poznania i w r. 1924 został powołany na stanowisko naczelnego dyrektora zarządu «Vesty» Tow. Wzajemnych Ubezpieczeń od Ognia i Gradobicia, powstałego w r. 1920, największego w kraju i pozostającego wyłącznie w polskich rękach, prywatnego tow. ubezpieczeniowego służącego przede wszystkim rolnikom i mającego swoje oddziały w siedmiu miastach Polski z centralą w Poznaniu. P. zasłużył się w dziele rozwoju i upowszechniania ubezpieczeń na terenie kraju, a szczególnie w wielkopolskim środowisku wiejskim, zawierając również umowy zbiorowe z organizacjami poznańskich i pomorskich Kółek Rolniczych, z Wielkopolskim Związkiem Ziemian itp. P. dążył stale do oszczędności w administrowaniu poprzez centralizację i pomniejszanie nadmiernie rozbudowanego składu zarządu. Po utworzeniu (w ramach realizowania centralizacji) w r. 1930 tzw. Poznańskiego Koncernu Tow. Ubezpieczeniowych, do którego weszły: «Vesta» – Bank Wzajemnych Ubezpieczeń w Poznaniu, «Vesta» – Tow. Wzajemnych Ubezpieczeń od Ognia i Gradobicia oraz Poznańsko-Warszawskie Tow. Ubezpieczeń Spółka Akcyjna, każda z tych instytucji działała jako oddzielna jednostka prawna w zakresie uprawianych przez siebie działów ubezpieczeń. P. pozostał do końca życia naczelnym dyrektorem Tow. «Vesta» (w którym mimo ogólnego kryzysu gospodarczego, występującego wyraźnie od r. 1929, roczny zbiór składek w r. 1935 wyniósł 4 000 000 zł). W l. 1925–31 figurował na liście adwokatów poznańskiego Okręgu Izby Adwokackiej. P. wchodził też do zarządu Poznańskiego Koncernu Tow. Ubezpieczeniowych. W l. 1924–31 był członkiem pierwszego zarządu Tow. Reasekuracyjnego «Warta» i członkiem Państwowej Rady Ubezpieczeniowej, tudzież Tow. Przemysłowego w Poznaniu. Przemęczony, po powrocie z kilkudniowej podróży służbowej do stolicy, zmarł nagle na zawał serca 30 I 1937 w Poznaniu. Pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Św. Piotra w Gnieźnie.

P. rodziny nie założył.

 

Uruski; Rocznik oficerski, W. 1924; – Dzieje Kalisza. Praca zbiorowa pod red. W. Rusińskiego, P. 1977; Wrotkowski H., Społeczeństwo Kalisza w latach pierwszej wojny światowej i dniach wyzwolenia, „Roczn. Kaliski” T. 3: 1970 s. 165–215; Zakrzewski Z., Przechadzki po Poznaniu lat międzywojennych, W.–P. 1974 s. 127–8; – XXV Jahresbericht des Königl. Gymnasiums in Wongrowitz über das Schuljahr 1896/7, s. 34; toż XXVI Jahresbericht… 1897–8, s. 24; XXX Jahresbericht über das Königliche Progymnasium zu Tremessen für die Zeit von Ostern 1895 bis Ostern 1896, s. 18; Rocznik Informacyjny o Spółkach Akcyjnych w Polsce, W. 1929 nr 1480–1; toż, W. 1930 nr 1457–8; Rocznik Polskiego Przemysłu i Handlu, W. 1932 nr 323; toż, W. 1934 nr 821–2; toż, W. 1936 nr 1036–7; Sprawozdanie Wydziału Izby Adwokackiej w Poznaniu za r. 1928; toż za r. 1929, 1930, 1931; Sprawozdanie z czynności „Vesty” Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń od Ognia i Gradobicia w Poznaniu, 1924 nr 5 – 1932 nr 13; „Vesta” Bank Wzajemnych Ubezpieczeń w Poznaniu, Sprawozdanie 63 z czynności za rok 1936, P. 1937 s. 2; – „Dzien. Kujawski” R. 45: 1937 nr 27 s. 7; „Dzien. Pozn.” 1926 nr 273 s. 6, 1937 nr 25 s. 11–12, nr 26 s. 13–14; „Kupiec – Świat Kupiecki” 1937 nr 13 s. 316; „Kur. Pozn.” 1936 nr 503 s. 5, 1937 nr 49 s. 7, 24, nr 51 s. 13–15, nr 55 s. 4 (fot.); „Orędownik” 1937 nr 25/6 s. 7; „Powstaniec Wpol.” 1937 nr 3 s. 6; – Arch. Państw. w P.: Akta zespołu „Vesta” Tow. Wzajemnych Ubezpieczeń od Ognia i Gradobicia w P. 1920–1931, Starostwo Krajowe w P. sygn. 101, 102, Karta meldunkowa P-ego; Arch. Uniw. Wrocł.: Allgemeines Studenten-Register Juristische Fakultät Abgegangene Studenten 1901, sygn. 274; – Informacje Zbigniewa Zakrzewskiego z Poznania.

Andrzej Dzięczkowski

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Witold Prądzyński

1882-03-08 - 1952-08-05 prawnik
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Fabrycy

1888-03-07 - 1958-07-18
generał dywizji WP
 
 

Eryk Lipiński

1908-07-12 - 1991-09-27
karykaturzysta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Skotnicki

1876-08-29 - 1968-01-14
działacz polityczny
 

Franciszek Łukaszczyk

1897-02-21 - 1956-05-19
lekarz
 

Jan Kozakiewicz

1857-12-09 - 1927-03-15
szewc
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.