INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Tomasz Bułhak h. Syrokomla  

 
 
Biogram został opublikowany w 1937 r. w III tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Bułhak Tomasz, h. Syrokomla (1801–1895), działacz niepodległościowy, sybirak. Syn Józefa i matki, z domu Bochwicówny, a bratanek metropolity unickiego Ignacego, urodził się w Mickiewiczach w dawnym województwie nowogródzkim. Kształcił się u dominikanów w Nieświeżu. Od r. 1818 aplikował w palestrze nowogródzkiej. Przez jakiś czas uczęszczał na wykłady uniwersyteckie w Wilnie w charakterze wolnego słuchacza. Po śmierci ojca objął administrację 2 rodzinnych folwarków, Olchówki i Mickiewicz. W r. 1836 przystąpił do związku Konarskiego, gdzie pod pseudonimem Gulicza pełnił obowiązki sekretarza. Aresztowany, osadzony został w murach bazyliańskich w Wilnie. Z powodu odmowy składania zeznań pastwił się nad nim prezes komisji śledczej, ks. Trubecki, czynnie go znieważając. Wyrokiem sądu wojennego w r. 1839 skazany został na osiedlenie w Zachodniej Syberii. Przed swoim wywiezieniem 3 IV zaślubił w więzieniu Teresę Wierzbicką, nauczycielkę domową u jego sąsiadów, która zgodziła się dzielić jego losy na wygnaniu. Nazajutrz B. został wywieziony do wsi Tiusiul w Zachodniej Syberii, niedaleko Tomska, dokąd tegoż roku we wrześniu przybyła jego żona. Na zesłaniu pracował w kopalniach złota w charakterze dozorcy robotników, później był dyrektorem huty szklanej znanych przemysłowców syberyjskich Poklewskich. Podczas pobytu na zesłaniu B. gromadził materiały, dotyczące kopalń złota na Syberii, żona udzielała lekcji i pisywała korespondencje, drukowane w »Roczniku Literackim« R. Podbereskiego. Pobyt B-ów na wygnaniu trwał 18 lat, do r. 1857, kiedy po wstąpieniu na tron Aleksandra II otrzymali prawo powrotu do kraju i osiedli w rodzinnych Mickiewiczach. B. brał żywy udział w rozbudzonym podówczas życiu społecznym na Litwie ciesząc się wielkim poważaniem śród sąsiadów. W roku 1863 ponownie został aresztowany i wyrokiem Murawiewa, 20 XII st. st. 1863, po pozbawieniu praw stanu i skonfiskowaniu majątku za należenie do rewolucyjnej wileńskiej organizacji w charakterze członka komitetu opieki nad rannymi powstańcami i ich rodzinami oraz za ułatwienie ucieczki z Wilna politycznemu przestępcy Tracewskiemu został skazany na zesłanie do Syberii. Żona również udała się za nim do Tomska, gdzie spędzili lat 6 po czym otrzymali w r. 1869 prawo przeniesienia się do gubernii kazańskiej. W r. 1871 pozwolono im udać się do Warszawy, skąd po paru latach wrócili w Nowogrodzkie. Małżonka B-go Teresa, wierna towarzyszka dwukrotnego zesłania, zmarła 11 VI 1891 w Mickiewiczach gdzie 16 II 1895 zakończył życie także jej mąż. Do końca życia B. okazywał żywe zainteresowanie zagadnieniami naukowymi, a nawet pozostawił w rękopisie wiele prac treści filozoficznej.

 

Wizerunek jego ołówkowy z czasów pierwszego pobytu na Syberii w zbiorach p. Janiny z Wąsowiczów Plewińskiej w Warszawie.

Dubiecki, Teresa z Wierzbickich Bułhakowa, Kr. 1895; Ruciński J., Konarszczyk, Lw. 1895; Szumski, W walkach i więzieniach, Wil. 1931; Hellenjusz, Wspomnienia narodowe, Paryż 1861; tenże, Wspomnienia polskich czasów, Lw. 1894, II; tenże, Wspomnienia lat minionych, Kr. 1876, II; Janik, Dzieje Polaków na Syberii, Kr. 1928. Akta komisji śledczej w sprawie Konarskiego, Arch. Państw. Wil.

                                                             Janusz Iwaszkiewicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Artur Grottger

1837-11-11 - 1867-12-13
ilustrator
 

Rafał Hadziewicz

1805-10-13 - 1886-09-07
malarz
 

Jan Jacyna

1864-12-15 - 1930-12-10
generał dywizji WP
 

Wiktor Thommée

1881-12-30 - 1962-11-13
generał brygady WP
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Tadeusz Rybkowski

1848-04-26 - 1926-09-16
ilustrator
 

Ludomił Pułaski

1871-01-03 - 1953-05-24
działacz społeczny
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.