Dąmbski Tomasz, h. Godziemba († 1829), członek Stanów Galicyjskich, założyciel galerii obrazów, pochodził z galicyjskiej linii tej rodziny piszącej się z Lubrańca. Był synem Adama Dominika, skarbnika buskiego, i Ewy z Podhorodeckich. Dn. 4 XII 1788 mianowany szambelanem Stanisława Augusta, następnie brał stały udział w czynnościach Stanów Galicyjskich jako komisarz sejmowy. W r. 1809 używał publicznie swego oratorskiego talentu, aby agitować w Brodach na rzecz rewolucji polskiej. Spełniał też obowiązki prezesa sekcji wojennej w Lublinie. Za to we władzach przyłączonej do Księstwa Warszawskiego Galicji został 10 VI t. r. referentem konsyliarzem czyli szefem 14. departamentu skarbowego. W r. 1817 występował jako c. k. radca gubernialny i krajczy korony Galicji i Lodomerii. Zdaniem pewnego wywiadowcy austr. z r. 1815 był to »człowiek wykształcony, oczytany, pod pewnym względem nawet genialny« W r. 1822 Łukasz Dąmbski, długoletni sekretarz Stanów Galicyjskich i zamiłowany zbieracz, zapisał mu swoją całą fortunę i przekazał bardzo cenną galerię obrazów, bibliotekę oraz zbiory sztychów. Donację tę powiększył Tomasz jeszcze swoimi własnymi nabytkami. Galerię i bibliotekę »Cicerona lwowskiego« opisuje w r. 1820 J. U. Niemcewicz. Znajdował się w niej »piękny, oryginalny obraz Van Dycka: La Charité, Ogród miłości Rubensa, portret Rembrandta, wiele przepysznych Nolherów, Dowów i w. i.«. D. był właścicielem Sieńkowa, Wolicy Bazylowej pod Radziechowem, a nadto odziedziczył po Łukaszu folwark pod Lwowem Cetnerówkę. Należał on do elity kulturalnej Lwowa, apatycznego i zacofanego w pierwszych dziesiątkach w. XIX. Żonaty był z Teklą z Peretiatkowiczów. Zmarł w listopadzie 1829 r. Syn jego Kazimierz († 1850) był powstańcem 1831 r. Galeria obrazów D-go w ciągu w. XIX przeszła częściowo na własność Ossolineum, częściowo została pomieszczona w ratuszu miejskim w Rzeszowie, część wreszcie uległa rozprószeniu. Księgozbiór przeszedł na własność Biblioteki Jagiellońskiej.
Boniecki; »Złota Księga« II 64; Uruski; Koźmian K., Pamiętniki II, 17; Niemcewicz J. U., Podróże historyczne, Pet. 1850, 383; Badeni J., Młode lata ks. St. Chołoniewskiego; »Przegl. Powsz.« 1888, I 27; Chołodecki, Patriotyzm dziejów naszych, Lw. 1928 (relacja majora de Bavet); Akta lwowskie 1822, 1824, 1829, tamże donacje nr 28229 z r. 1829; Dekret sądu szlacheckiego lwowskiego r. 1829, nr 29542; Arch. leśniewickie nr 296; B. Ossol. rkp. 1608, 1609, k. 64; Arch. Główne, Zapisy lubel. 638, k. 2; Sigillata 380, k. 55; Kancl. 88, k. 101.
O galerii: Chwalewik, Zbiory polskie II 168; Orłowicz W. w »Kurierze Polskim« 1917, nr 167, 240.
Red.