INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Wacław Piotrowski      Autoportret z 1910 r.

Wacław Piotrowski  

 
 
1887-09-04 - 1967-06-02
 
Biogram został opublikowany w 1981 r. w XXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Piotrowski Wacław (1887–1967), malarz. Ur. 4 IX w Warszawie, był jedynym synem Jana, drobnego przedsiębiorcy, i Rozalii z Górnickich. W r. 1903 ukończył szkołę miejską w Warszawie. W l. 1907–11 studiował w Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Kilkakrotnie w tym okresie wyjeżdżał do domu artystów w Rybiniszkach, posiadłości Eugenii Kierbedziowej na Witebszczyźnie. Początkowo był uczniem Ksawerego Dunikowskiego, wkrótce jednak zwrócił się ku malarstwu, w którym kształcił się pod kierunkiem Kazimierza Stabrowskiego, Konrada Krzyżanowskiego, Edwarda Trojanowskiego i Stanisława Lentza. Od debiutu na Salonie Jubileuszowym w r. 1910 był do r. 1939 (z przerwą w l. 1914–25) stałym uczestnikiem wystaw i salonów Tow. Zachęty Sztuk Pięknych (TZSP) w Warszawie. W l. 1911–15 uczył rysunku i śpiewu w szkołach warszawskich, miesiące letnie spędzał w Kazimierzu Dolnym, Mniszewie, Rososzce. Malował tam szkice pejzażowe oraz studia portretowe, w których przejawiała się już jego życiowa pasja – dążenie do psychologicznie wiernego wizerunku. Zmobilizowany do służby pomocniczej, okres do końca pierwszej wojny światowej przeżył na Ukrainie. Na wiosnę 1919 P. wyjechał do Francji, gdzie pozostał z przerwami do r. 1922. Pewien czas spędził w Bretanii, malował w Berck-Pillage i Île-de-Batz. Przede wszystkim jednak przebywał w Paryżu. W r. 1920 wziął udział w Salonach Société des Beaux-Arts, Société des Artistes Français i w Salonie Jesiennym. W r. n. miał indywidualną wystawę w Galerie Devambez, z którą związany był kontraktem. Na przełomie l. 1924/5 odbył podróż do Rzymu i Neapolu, w r. 1926 był w Wenecji, gdzie namalował duży cykl pejzaży (m. in. Giudecca, Riva degli Schiavoni, Barki – zaginione), które prezentował m. in. na swych indywidualnych wystawach w Związku Zawodowym Artystów Plastyków (ZZAP) w Warszawie i Łodzi w r. 1927. W r. 1928 otrzymał nagrodę na wystawie sportowej ZZAP za Skok, w t. r. wziął udział w Wystawie Olimpijskiej w Amsterdamie, a w r. 1929 w Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu. W r. 1927 wykładał w Szkole Sztuk Zdobniczych w Poznaniu, a w r. 1931 w Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa w Warszawie. Nadal brał udział we wszystkich wystawach odbywających się w TZSP w Warszawie. Miał tam ponadto wystawy indywidualne w l. 1930, 1933 i 1935. Z prac pokazanych w r. 1933 szczególną uwagę zwróciły studia portretowe mieszkańców dzielnic nędzy i domów noclegowych oraz prace z cyklu Macierzyństwo. Był laureatem kilku nagród na Salonach TZSP. W r. 1927 otrzymał nagrodę miasta stołecznego Warszawy za kompozycję Łobuzy, w r. 1933 srebrny medal za Autoportret, w r. 1936 nagrodę im. Marii Lenckiej za portret Ksawerego (?) Glinki (tzw. Portret mężczyzny z kotem), w r. 1937 nagrodę ministra spraw zagranicznych za autoportret Vanitas Vanitatum (wszystkie cztery obrazy w Muz. Narod. w W.) i w r. 1938 nagrodę ministra sprawiedliwości za Autoportret (własność rodziny artysty). Po drugiej wojnie światowej, którą przeżył w Aninie i Wawrze, gdzie zamieszkał w latach trzydziestych na stałe, malował przez kilka lat wielką kompozycję Zbrodnia wawerska (ok. 1948–53, Muz. Hist. Pol. Ruchu Rewol. w W.), upamiętniającą śmierć ponad stu mieszkańców Wawra rozstrzelanych przez hitlerowców 27 XII 1939. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych malował nadal portrety (np. Portret prof. Władysława Tatarkiewicza), wykonywał akwarelowe pejzaże z okolic podwarszawskich, Wilanowa czy Łazienek, tuszowe szkice piórkiem z warszawskiego Starego Miasta.

P. uprawiał malarstwo pejzażowe, kompozycję figuralną (głównie tematykę pracy i sportu), przede wszystkim jednak był portrecistą – «eksperymentalnym psychologiem», jak mówił o sobie. Równolegle zajmował się twórczością na zamówienie (portrety, kopie, obrazy kościelne), dzięki której mógł utrzymać dom i wykształcić dzieci. Nie należał do żadnego ugrupowania artystycznego, nie reprezentował także ściśle określonego kierunku malarstwa. Eksperymentował, stosował różne środki wyrazu, posługiwał się wieloma technikami, nierzadko łącząc je w obrębie jednej kompozycji. Często wykonywał tzw. przecierki, rodzaj rysunków na papierze rozrzedzoną farbą olejną. Można zaobserwować w jego malarstwie zarówno tendencje impresjonistyczne, zwłaszcza w pejzażach włoskich, elementy szeroko pojętego postimpresjonizmu z pewną skłonnością do ekspresji w portretach, jak również postkubistyczne zmagania z formą w kompozycjach figuralnych. P. był członkiem TZSP, Warszawskiego Tow. Artystycznego, ZZAP i ZPAP. Zmarł 2 VI 1967, pochowany został na cmentarzu na Glinkach w Wawrze.

Od r. 1921 P. był żonaty z Lucyną Kasztelanic (ur. 1896), miał z nią troje dzieci: syna Mateusza (ur. 1922, zginął 1944 w obozie we Flossenburgu) oraz córki Magdalenę (ur. 1925) zamężną Tryjarską i Izydorę (ur. 1929) zamężną Olszewską.

W r. 1969 odbyła się w Galerii MDM w Warszawie wystawa pośmiertna prac P-ego będąca przeglądem dorobku artysty z l. 1910–1965. Poza spuścizną malarską P. pozostawił po sobie kilkanaście brulionów i wiele luźnych kart, w których notował od r. 1906 uwagi dotyczące własnych prac, rozważania i myśli o sztuce oraz refleksje z zakresu filozofii i psychologii twórczości (obecnie w posiadaniu rodziny). Dzieła P-ego przechowywane są w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego w Warszawie, Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie oraz Gabinecie Rycin Biblioteki Uniw. Warsz. (rysunki), ponadto prace artysty znajdują się w kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.

 

Autoportret (olej. 1910, własność rodziny artysty), Autoportret (olej. 1913, własność rodziny artysty), Autoportret (olej. 1933, Muz. Narod. w W.), Autoportret (olej. 1934, Muz. Narod. w Kr.), autoportret Vanitas Vanitatum (olej. 1937, Muz. Narod. w W.), autoportret Nosce te ipsum (olej. 1939, własność rodziny artysty); – Pol. Bibliogr. Sztuki, I; Artyści plastycy okręgu warsz. ZPAP 1945–70; Bénézit, Dictionnaire (1966); Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Wacław Piotrowski – Wystawa Pośmiertna, W. 1969; Wiercińska, Katalog prac TZSP; Przew. TZSP z l. 1925–1939; – Piwocki, Hist. Akad. Sztuk Pięknych w W.; Pol. życie artyst. w l. 1915–39; Rudzińska W. M., Warszawa i Mazowsze w twórczości Wacława Piotrowskiego, „Roczn. Maz.” R. 7: 1979 s. 311–29; Wiercińska, Tow. Zachęty; Wierzchowski H., Anin Wawer, W. 1968 s. 49, 62, 98; – Zaruba J., Z pamiętników bywalca, W. 1968 s. 235–8; – „ABC” 1932 nr 327 (W. Podoski), 1933 nr 25 (W. Podoski); „Epoka” 1927 nr 120 (T. Czyżewski); „Gaz. Pol.” 1933 nr z 23 XII (W. Skoczylas); „Gaz. Warsz.” 1911 nr 8, 9 (S. Pieńkowski); „Kobieta Współcz.” 1928 nr 3 (N. Samotyhowa); „Kur. Poranny” 1927 nr z 5 V (K. Winkler); „Kur. Warsz.” 1919 nr z 7 II, 28 III (W. Mitarski), 1925 nr z 22 III, 11 IV (J. Kleczyński), 1927 nr z 19 IV, 24 XII (tenże), 1928 nr z 22 IV, 23 XII (tenże), 1930 nr z 27 III (tenże), 1932 nr z 16 X (tenże), 1933 nr z 8 I, 5 II, 26 II, 10 XII (tenże); „Przegl. Artyst.” 1969 nr 4 s. 54 (J. Kaczmarski); „Robotnik” 1928 nr z 1 V (M. Wallis); „Sztuki Piękne” R. 4: 1927/8 s. 157 n., 274 n.; „Świat” 1932 nr z 22 X; „Le Temps” 1920 nr z 20 IV (Thiébault-Sisson), 1922 nr z 3 III (tenże); „Tęcza” 1928 nr 4 (Delta), nr 17, 29 (E. Kozikowski); „Tyg. Ilustr.” 1927 nr 18 (W. Husarski), 1928 nr 1, 16, 48 (tenże), 1930 nr 12, 1933 nr 6, 11 (tenże), 1938 nr 3, 1939 nr 1; „Unia” 1927 nr z 12–13 IV (l.m.z.); „Wiad. Liter.” 1928 nr z 26 II (S. Zahorska); „Zielony Sztandar” 1948 nr 13 s. 8 (W. Piotrowski); „Życie Warsz.” 1967 nr z 14 VII (W. Tatarkiewicz), 1969 nr z 22 IV (I. Witz); – B. Inst. Hist. Sztuki Uniw. Warsz.: Rudzińska W. M., Twórczość malarska Wacława Piotrowskiego w l. 1910–1939 (mszp. pracy magisterskiej); Dział Ewidencji ZG ZPAP w W.: ankiety artysty; – Rękopisy P-ego w posiadaniu rodziny artysty; – Informacje Magdaleny Tryjarskiej i Izydory Olszewskiej, córek artysty, oraz Wandy Rudzińskiej-Wypychowej i Bronisławy Wilimowskicj.

Wanda Maria Rudzińska

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.