Senes (Meretor de Sent, Demereto) Wawrzyniec (ok. 1600 – ok. 1650), architekt. Pochodził z miejscowości Sent w kantonie Gryzonia w Szwajcarii.
Brak jakichkolwiek danych na temat wykształcenia S-a. Przypuszczalnie podróżował po Włoszech i poznał dzieła, a także projekty wybitnych tamtejszych architektów, jak A. Palladia, na co wskazuje jego późniejsza działalność w Polsce. S. został sprowadzony do Polski przez woj. sandomierskiego Krzysztofa Ossolińskiego w r. 1631, kiedy to rozpoczął budowę zamku Ossolińskich w Ujeździe; dn. 13 I 1632 kupił od Zuzanny Głowackiej (za 1 tys. zł. węgierskich) kamienicę w Krakowie położoną u wylotu ul. Sławkowskiej, tuż przy bramie miejskiej o tej samej nazwie. Dn. 4 VI 1633 S. przyjął krakowskie prawo miejskie. Był już wówczas żonaty; dn. 6 VI zapisał żonie tytułem oprawy posagu (1 tys. zł. węgierskich) 2 tys. zł. węgierskich na posiadanym majątku. S. przebywał głównie w Ujeździe koło Opatowa, gdzie w l. 1631–44 pracował dla K. Ossolińskiego przy budowie zamku Krzyżtopór. W swym założeniu, zadziwiając wspaniałością, miał on świadczyć o potędze i znaczeniu rodu Ossolińskich. Wzorowany był na wzniesionej przez G. Vignolę rezydencji rodziny Farnese w Caprarola koło Viterbo. Koncepcja zamku Krzyżtopór odbiegała od włoskiego wzoru przemyślanymi i oryginalnymi rozwiązaniami technicznymi i symbolicznymi (dostosowanie liczby poszczególnych elementów architektonicznych do miar czasu, np. 4 wieże oznaczały 4 pory roku, 12 dużych sal – miesiące itp.). W obrębie wcześniej wzniesionych fortyfikacji S. zbudował pałac, skrzydła i bramę wjazdową. Zamek był zamieszkały zaledwie ok. 12 lat, gdyż w czasie «potopu» (1655–7) został zajęty przez wojska szwedzkie i zrabowany, potem popadł w ruinę.
Być może S. wzniósł także (w l. 1635–8) zamek i kaplicę betlejemską (1640) w Ossolinie dla Jerzego Ossolińskiego. Zamek był zbudowany na planie kwadratu, dwupiętrowy, z dziedzińcem w środku, kaplicą i obszerną biblioteką. Ściany wieńczyła attyka wieżyczkowa wraz z posągami Cnoty i Mądrości. Wiadomo na pewno, że S. budował na zlecenie J. Ossolińskiego fundowany jako kolegiacki kościół w Klimontowie koło Sandomierza. S. nawiązał w swym projekcie do kościołów włoskich (głównie do Santa Maria della Salute B. Longheny w Wenecji, rzymskiego kościoła S. Anna dei Palafrenieri Vignoli i do nie zrealizowanego projektu O. Mascherino kościoła San Spirito dei Napoletani w Rzymie). Budowę okazałej świątyni (zbudowanej na planie ośmioboku z eliptyczną nawą, zwieńczoną kopułą), rozpoczęto wiosną 1643. Mylne natomiast okazało się przypisywanie S-owi (przez A. Lutostańską) autorstwa pałacu kanclerza Ossolińskiego w Warszawie w l. 1639–42; z nowszych badań (N. Miks-Rudkowska) wynika, że budowlę tę wzniósł G. B. Gisleni.
Dn. 27 VI 1645 S. (wraz z żoną) sprzedał dom przy ul. Sławkowskiej Sebastianowi i Zofii Kłoskowicom i za 9 tys. złp. kupił większy dom od Stanisława Baryczki na rogu ul. Brackiej i Gołębiej. Jednocześnie od Barbary z Gizów, trzeciej żony Baryczki, i jej niezamężnej siostry Anny kupił (za 10 600 złp.) dom dla swego syna (na przeciwległym rogu tych ulic). Przypuszczalnie już tylko dojeżdżał do Klimontowa w czasie budowy kolegiaty. W r. 1649 zapisano w aktach, że mieszkał dalej niż 30 mil od Krakowa. S. zmarł ok. r. 1650 w Krakowie.
Z małżeństwa z pochodzącą z Warszawy Zofią z Trelpów (zwaną Radziszewszczanką) miał S. jedynego syna Jana Baptystę.
Łoza, Architekci; Słown. Artystów Pol., II (Miks-Rudkowska N., Gisleni Giovanni Battista); Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler; Katalog zabytków sztuki w Pol., III z. 7 s. 73, z. 11 s. 38; – Baliński M., Lipiński T., Starożytności polskie, P. 1842 I 565; Bochnak A., Kolegiata św. Józefa w Klimontowie, „Przegl. Powsz.” T. 42: 1925; Jedynak Z., Mecenat kulturalny kanclerza Jerzego Ossolińskiego, „Studia Hist.” R. 33: 1980 z. 1 s. 6–7; Karpowicz M., Artisti ticinesi in Polonia nel’600, Bellinzona 1983; Kukliński W., Opis historyczny kościołów klimontowskich, w: Kronika diecezji sandomierskiej, Lw. 1909 s. 417; Lutostańska A., Przyczynek do mecenatu artystycznego Krzysztofa Ossolińskiego na tle badań nad zamkiem w Ujeździe, „Kwart. Architektury i Urban.” T. 8: 1963 z. 1; taż, Trwałe wartości zamku Krzyżtopór…, tamże T. 24: 1979 z. 3; taż, Zamek Krzyżtopór w Ujeździe, „Biul. Hist. Sztuki” T. 25: 1963; Łoziński W., Życie polskie w dawnych wiekach, Kr. 1974; Sobieszczański F. M., Wiadomości historyczne o sztukach pięknych w dawnej Polsce, W. 1849 II; Tomkowicz S., Krzyżtopór – twierdza magnacka XVII wieku i architekt jej Wawrzyniec Senes, Spraw. Kom. do Badania Hist. Sztuki w Pol., V; – AP w Kr.: Scabinalia Crac., rkp. 35 s. 170–172, 452–453, Consularia Crac., rkp. 462 s. 692, 1010–1011, 1014–1020, rkp. 463 s. 421, rkp. 520 s. 2187–2188, rkp. 521 s. 1079, 1715–1716, 1860–1861, 1873, 1885–1887, Liber iuris civilis, rkp. 1424 s. 300.
Zdzisław Jedynak