Daniłowski Władysław, h. Lis (1841–1878), członek Komitetu Centralnego 1862, sybirak, pamiętnikarz. Ur. w Sandomierzu, syn Augusta, urzędnika sądowego, i Anny z Mejerów, kształcił się początkowo w Radomiu; po przeniesieniu ojca na podsędka do Lublina dalsze nauki odbywał w tym mieście, gdzie w r. 1858 ukończył gimnazjum; tegoż roku zapisał się do Akademii Medyko-Chirurgicznej w Warszawie. Kolegował z K. Majewskim, Asnykiem i Kurzyną i należał do tajnego stowarzyszenia samokształcenia oraz od r. 1861 do kółka rewolucyjnego. Za udział w manifestacji 15 X 1861 trzymany był kilka tygodni w Cytadeli. Należąc do komitetu akademickiego, po połączeniu się jego z organizacją miejską wszedł w początkach r. 1862 do komitetu miejskiego, przemianowanego wkrótce na Komitet Centralny. Odtąd mimo zachodzących zmian utrzymał się w nim aż do 3 VIII 1862. Zapalony mierosławczyk, z ramienia Komitetu prowadził w Paryżu z Mierosławskim pertraktacje, które nie doprowadziły do wyników pomyślnych. W sierpniu D. pod naciskiem Gillera i Padlewskiego, którzy zarzucali mu nielojalność wobec Komitetu i zbyt bliskie stosunki z Mierosławskim, ustąpił z Komitetu i zajmował się redagowaniem tajnego »Słowa«. Po wybuchu powstania i przekształceniu się Komitetu Centralnego na Rząd Narodowy D-go powołano do rządu. Mianowano go członkiem Komisji Wykonawczej, która miała powstać w Warszawie, kiedy Rząd Narodowy przeniesie się na prowincję. Działalność D-go w Komisji Wykonawczej trwała krótko, bowiem już 24 I wyjechał do Kutna, a stamtąd do Paryża jako kurier, wiozący wezwanie Mierosławskiemu do objęcia dyktatury, zachodziła bowiem obawa, że wysłany poprzednio Wł. Janowski nie dojechał. Po dwudniowym pobycie w Paryżu D. powrócił do Warszawy, gdzie odtąd zajmował się tworzeniem straży honorowej dla przyszłego dyktatora, na którego spotkanie wyjechał w okolice Nieszawy.
Brał udział w nieszczęśliwych bitwach pod Krzywosądzem i Nową Wsią. Po opóźnionym powrocie do Warszawy 28 II zaszła burzliwa scena między członkami Rządu Nar. a D-im, występującym w roli samozwańczego komisarza Rządu Nar. przy dyktatorze Mierosławskim. D., usunięty z Komisji Wykonawczej, wyjechał do Krakowa, gdzie przy boku Mierosławskiego nie przestawał intrygować przeciwko Rządowi Narodowemu.
Po dwumiesięcznym bezczynnym pobycie w Krakowie wezwany został przez Lempkego do objęcia stanowiska w nowo tworzącym się czerwonym rządzie, wobec jednak opóźnionego przybycia zastał już listę rządu sformowaną. Nie mając w kraju żadnej roboty a bojąc się uwięzienia, odkąd go Mierosławski zdekonspirował w protestacji z 11 III przeciw dyktaturze Langiewicza, D. wyjechał za granicę. Aresztowany we Wrocławiu na skutek denuncjacji agenta do zakupu broni, niejakiego Garfunkla, przewieziony został przez Poznań do Berlina i osadzony w więzieniu Hausvogtei. Wobec grożącego mu wydania ratował się ucieczką razem z 3 towarzyszami i na wiosnę roku 1864 przez Szwajcarię przybył do Paryża. Trawiony chorobliwą ambicją i żądzą odegrania roli politycznej, D. intrygował przeciwko Kurzynie, będącemu reprezentantem Rządu Narodowego za granicą. Dał się omotać niebezpiecznemu prowokatorowi Al. Zwierzchowskiemu, który występował w roli pośrednika między rzekomym Rządem Narodowym a emigracją, a w rzeczywistości był agentem generał-policmajstra Trepowa. Wskutek intryg D-go odebrano pełnomocnictwa Kurzynie; miejsce jego zajął D. jako komisarz fikcyjnego Rządu Narod., przy powstałym w Paryżu w r. 1865 wskutek zabiegów D-go Komitecie Reprezentacyjnym. W imieniu Rządu Narodowego D. dokonywał zakupów broni dla nowego powstania, jakie w r. 1865 miało wybuchnąć w kraju. W celu uzgodnienia działalności emigracji z członkami rzekomego Rządu Narodowego D. z Janczewskim i Rudnickim (Sawą) został ściągnięty do Warszawy przez Zwierzchowskiego i wydany w ręce władz rosyjskich. Osadzony na Pawiaku, poddany badaniom, złożył obszerne zeznania, zwłaszcza dotyczące działalności emigracji. Wobec grożącej mu kary rodzina zabiegała o uratowanie go, między innymi udawano się o wstawiennictwo do cesarzowej Eugenii. W r. 1866 zesłany został do Minusinska w gub. jenisejskiej, gdzie w r. 1868 zaślubił Julię Cyrynównę. W r. 1869 otrzymał pozwolenie zamieszkania w osadzie Cywilsku gub. kazańskiej, a w r. 1872 na mocy manifestu od gubernatora kazańskiego prawo powrotu do Warszawy, lecz hr. Berg oświadczył, że zaszła tutaj pomyłka i ponownie wysłał go do Rosji, tym razem do Mceńska gub. orłowskiej, gdzie D. trudnił się praktyką lekarską. Zmarł w r. 1878 w Petersburgu, dokąd przybył w sprawach majątkowych żony. Podczas pobytu w Minusińsku napisał pamiętniki, wydane dopiero w r. 1908. D., człowiek niesłychanie próżny, w pamiętnikach niejednokrotnie mija się z prawdą (por. J. K. Janowski), przypisując sobie rolę i znaczenie, których nie posiadał. Nie pozbawiony skłonności do intryg, okazał w r. 1865 zdumiewającą lekkomyślność i naiwność, narażając tym wielu towarzyszy, a na kraj ściągając nowe prześladowania.
Daniłowski Wł., Notatki do pamiętników, Kr. 1908; Janowski J. K., Pamiętniki o powst. styczn., Lw. 1923–31; Przyborowski W., Dzieje 1863 r., Kr. 1897–9, I–III; Iwaszkiewicz, Wielka prowokacja, W. 1928. – Arch. Akt Dawn. w W., Akta Komisji Śledczej, Akta sekretne Zarządu Jen. Policmajstra.
Janusz Iwaszkiewicz