INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Włodzimierz Lempke     

Włodzimierz Lempke  

 
 
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Lempke Włodzimierz, pseud. Ludwik, Okularnik (ok. 1838–1864), działacz warszawskiej organizacji miejskiej w powstaniu styczniowym. Ur. w Kijowie, był synem Rosjanina, generała-majora armii carskiej, który w czasie powstania już był w stanie spoczynku, oraz matki Polki. Niektóre źródła podają, że studiował na uniwersytecie w Kijowie. Na początku 1861 r. przybył do Warszawy i podjął pracę jako mechanik w fabryce narzędzi rolniczych K. Kropiwnicki i S-ka z prawdopodobnym celem zdobycia sobie wpływu na klasę robotniczą stolicy. W chwili wybuchu powstania miał już silną pozycję w organizacji miejskiej i cieszył się w środowisku robotniczym ogromną popularnością. S. Bobrowski, też kijowianin, mianowany naczelnikiem miasta, uczynił L-go swym pomocnikiem i zlecił mu zaopatrzenie w broń, odzież i żywność oddziałów wychodzących z Warszawy w lasy kampinoskie i serockie. Od stycznia do kwietnia 1863 r. L. był prawą ręką Bobrowskiego w dziale zaopatrywania oddziałów (z czasem przyznano mu tytuł intendenta). L. uruchomił w mieście warsztaty produkujące mundury, obuwie, rynsztunek i białą broń; zajmował się też produkcją granatów. Przechodziły przez jego ręce znaczne sumy (m. in. 168 200 rubli w czasie od 7 VI do 10 VIII 1863), z których zawsze wyliczał się najskrupulatniej. Po upadku dyktatury Langiewicza Bobrowski powierzył L-mu utworzenie straży bezpieczeństwa, która osłaniać miała przed zamachami Rząd Narodowy (RN). Gdy jednak zginął Bobrowski, L. utracił zaufanie do Rządu i w końcu maja przyczynił się do jego obalenia, stawiając straż bezpieczeństwa na usługi zamachowców. Nie umiał jednak pokierować wypadkami i dał się wymanewrować przez K. Majewskiego, który w połowie czerwca 1863 r. doszedł do władzy z pomocą mierosławczyków. W kołach lewicy wzywano L-go, aby sam wszedł do rządu, on jednakże nie żywił podobnych ambicji. Pamiętnikarskie świadectwa, uznające nieposzlakowany charakter L-go i czystość jego intencji, mówią o niskim wykształceniu i braku wychowania L-go, który ubiorem i sposobem bycia niczym się nie wyróżniał od warszawskich robotników.

Rząd Majewskiego pozostawił na stanowisku popularnego i niezastąpionego «Okularnika» (zdaje się, n. b., że L. wcale okularów nie nosił). L. otrzymał obecnie tytuł organizatora miasta Warszawy i został podporządkowany komendantowi miasta J. Kozielle, choć pozostawał także w służbowych stosunkach z naczelnikiem miasta i naczelnikiem policji narodowej. Stosunki L-go z Koziełłą, zrazu silnie napięte, z czasem się wyrównały. W połowie sierpnia L. wyjeżdżał na czas krótki za granicę w sprawach zakupu broni. Po powrocie interweniował w sprawie aresztowania, z rozkazu RN, 3 członków opozycji «czerwonej» i doprowadził do ich uwolnienia. Miał udział w przygotowaniach do zamachu na F. Berga, dostarczając zamachowcom broni. Nie wiadomo, czym trudnił się w ciągu następnych 2 miesięcy; zapewne ukrywał się. Policja carska poszukiwała go od końca października.

W listopadzie 1863 r. L., przedzierzgnąwszy się znów w inteligenta, wyjechał do Kijowa – jak mówiono – aby przygotować tam powstanie zbrojne. Nie było jednak po temu żadnych warunków i nie wiadomo nawet, czy L. nawiązał w Kijowie konspiracyjne kontakty. Wydaje się, że mieszkał u rodziców pod własnym nazwiskiem; być może liczył, że go tam nie odnajdą. Dopiero w kwietniu 1864 r. warszawskie władze śledcze zwróciły się do Kijowa o aresztowanie L-go. W czasie przeprowadzanej w jego pokoju rewizji L. odebrał sobie życie, zażywając truciznę w obecności oficera żandarmerii.

 

Fot. w zbiorach Muz. W. P.; – Berg M., Zapiski o polskich spiskach i powstaniach, W. 1906 VIII 83–9, 118, IX 66; Przyborowski, Dzieje 1863 r., II 433–6, IV 49–51, V 80, 134–41, 167–71; tenże, Historia dwóch lat, II 5; Ustimowič M., Zagovory i pokušenija na žizn’ grafa Berga, W. 1870 s. 12–34, 56; – Avejde, Pokazanija; Burzyński T., Wspomnienia z czasów młodości, w: Wydawnictwo materiałów do historii powstania 1863–1864, Lw. 1894 IV 135–6; Cederbaum, Powstanie styczniowe; Daniłowski W., Notatki do pamiętników, Kr. 1908; Dobrowolski F., Dwie chwile z istnienia Rządu Narodowego, „Dzien. Pozn.” 1868 nr 180; Janowski J. K., Pamiętniki o powstaniu styczniowym, Lw. 1923–5 I–II; Proces R. Traugutta, I–II; Ruch rewolucyjny na Litwie i Białorusi, 1861–1862, Moskwa 1964; Zbiór zeznań śledczych o przebiegu powstania styczniowego, Wyd. S. Kieniewicz, Wr. 1965; Zeznania śledcze o powstaniu styczniowym, Oprac. S. Kieniewicz, Wr. 1956; – B. PAN w Kr.: rkp. 2329 (fragmenty akt śledczych A. Czarkowskiego, L. Huberta i P. Landowskiego).

Stefan Kieniewicz

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Zygmunt Florenty Wróblewski

1845-10-28 - 1888-04-16
fizyk
 

Antoni Kurzawa

1842-05-10 - 1898-02-13
rzeźbiarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Lubin Franciszek Olewiński

1825-03-11 - 1879-09-05
stenolog
 

Borys Halpert

1805 - 1861-02-07
tłumacz
 

Narcyz Jankowski

1827 - 1910-04-14
spiskowiec
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.