Krupocki Wojciech h. własnego (ok. 1745–ok. 1772), konfederat barski. Pochodził z saskiej rodziny Schönfeldów, która za czasów krzyżackich osiedliła się w Prusach i od majątku Krupocin w woj. pomorskim przyjęła w XVI w. nowe nazwisko. K. zamieszkiwał niewątpliwie na Kujawach, skoro 6 II 1764 r. podpisał w Radziejowie akt konfederacji woj. kujawskich. Latem 1768 r. przystąpił do konfederacji barskiej w Wielkopolsce. Otrzymał wówczas stopień porucznika i funkcję adiutanta przy regimentarzu Ignacym Malczewskim. Odbył z nim partyzantkę jesienną i bił się pod Wronkami (30 XI) i Łobżenicą (4 XII). Przez resztę grudnia z rotmistrzem Marcinem Pinińskim brał udział w agitacji powstańczej na Kujawach oraz przeprowadzał tam rekrutację, gromadził broń i amunicję. W końcu grudnia otrzymał nominację na rotmistrza z przydziałem do chorągwi Mikołaja Hulewicza. W drugiej połowie lutego 1769 r. znów działał na Kujawach. Na przedwiośniu uczestniczył w walkach z I. G. Drewiczem na linii: Leszno, Skwierzyna, Nakło. Równocześnie ściągał (12 III) w okolicach Czarnkowa pogłówne, a następnie walczył pod Wilczynem (21 III) i tegoż jeszcze dnia pod Kleczewem. Gdy 22 III Malczewski rozpuścił wojsko, K. zatrzymał swój oddział i początkowo z Antonim Morawskim, a później samodzielnie prowadził partyzantkę przez resztę marca i kwiecień, najpierw w okolicach Gniezna, a później na Kujawach. W lutym 1770 r. wziął udział w wyprawie Malczewskiego na Warszawę i bił się w pomyślnej potyczce pod Błoniem (11 II), a następnie w przegranej bitwie pod Zawadami (12 II).
Po upadku Poznania (20 III) K. przeszedł do konfederacji dobrzyńskiej, otrzymując tam stopień pułkownika. W końcu 1770 r. wespół z pułkownikiem przemyskim Antonim Madalińskim i Józefem Sawą Calińskim uczestniczył w walkach partyzanckich w północnej części Mazowsza. Bił się niewątpliwie nad Wkrą, pod Pułtuskiem (9 XI), w Karniewie i 17 XII pod Wysokiem Mazowieckiem. Po powrocie do Wielkopolski zgłosił się pod rozkazy Kazimierza Pułaskiego, który potwierdził mu stopień pułkownika i oddał pod jego komendę oddziały konfederacji łomżyńskiej, nurskiej i różańskiej. Przebywał z nimi przez zimę i wiosnę 1771 r. w Małopolsce, głównie na Podkarpaciu. W okolicach Dębicy otrzymał 24 V rozkaz udania się do Wielkopolski celem ściągania podatków i żywności dla twierdzy Jasnogórskiej. W sierpniu popadł w konflikt z Prusakami, okupującymi południową Wielkopolskę, a skrzywdzony, dochodząc sprawiedliwości, przekroczył granicę śląską i zapędził się aż pod Byczynę, próbując atakować bramy miasta. Generalność w obawie o przykre następstwa, nie znając zresztą przyczyn zajścia, wydała 7 XI polecenie Radzie Wojskowej, by zarządziła jak najprędzej aresztowanie K-ego i wydanie go «pro satisfactione» komendantowi wojsk pruskich. Do wykonania rozkazu nie doszło, gdyż K. znalazł protekcję u Pułaskiego na Jasnej Górze. W październiku pod rozkazami Pułaskiego uczestniczył w działaniach dywersyjnych przeciwko Warszawie. Po wyjściu z Częstochowy 20 X szedł na Gidle, Przedbórz, Wielką Wolę w Rawskiem, przez Drzewicę, Przytyk i Radom. Dn. 30 X walczył pod Skarszewem, gdzie konfederaci ponieśli ciężką klęskę, a K. został ranny.
W listopadzie i grudniu kręcił się w Wieluńskiem i Krakowskiem w sąsiedztwie Częstochowy. Dn. 8 I 1772 r. osłaniał zjazd obywateli ziemi wieluńskiej w Kowalach. Po połączeniu się z Władysławem Mazowieckim, marszałkiem dobrzyńskim, przez resztę stycznia strzegł z oddziałem liczącym 400 koni pod Koninem odcinka Warty przed napierającymi z północy Prusakami, którzy okupowali już wówczas całe Prusy Królewskie, Kujawy i północną Wielkopolskę. Dn. 30 I przeprawił się przez Wartę, a ok. 2 II w okolicach Kleczewa stoczył zaciętą walkę z Prusakami. Ci 12 III pomścili zaczepkę i brak sukcesu, rozbijając doszczętnie we Włocławku część partii K-ego pod rotmistrzem Wojciechem Skrzyneckim. Przewidując przykre następstwa, pociągnął w połowie marca w północno-wschodni kąt Mazowsza i tu na terenach ziem: nurskiej, łomżyńskiej i wiskiej, prowadził jeszcze przez 5 miesięcy żywą partyzantkę. Pozostawał wówczas w bliskim kontakcie z Szymonem Tadeuszem Suskim, marszałkiem ziemi wiskiej. Ok. 7 IV stoczył potyczkę pod Zambrowem. Ok. 9 V, mając jeszcze 250 ludzi, bił się koło Szczuczyna z majorem Müllerem ze stratą przeszło 70 konfederatów. Dn. 2 VIII pod Świnią w ziemi łomżyńskiej dostał się z kilku towarzyszami do niewoli i w niej zapewne zmarł wkrótce lub też zginął śmiercią gwałtowną, bo ślad po nim ginie zupełnie, a nie figuruje również w wykazie sybiraków F. A. Thesby de Belcoura.
Uruski; – Konopczyński W., Kazimierz Pułaski, Kr. 1931; – Kitowicz J., Pamiętniki, Wyd. W. Zawadzki, Lw. 1882 I 181; Lauda i instrukcje ziemi kujawskiej 1733–1795, Wyd. A. Pawiński, W. 1888 V; Materiały do dziejów wojny konfederackiej 1768–1774 r., Wyd. W. Konopczyński, Kr. 1931; – AGAD: Arch. Roskie rkp. LXVIII 97, Zbiór Branickich z Suchej rkp. 64/81; Arch. Państw. w P.: Księgi Grodzkie: Inowrocław nr 86 (1769) s. 763, Kaliska nr 171 (1769–73) s. 122, Poznań nr 559 (1769) s. 107 v., 243 v., 378, 385 v., nr 561 (1769) s. 56, Przedecka nr 91 (1768–74) s. 76 v., Pyzdr, nr 78 (1768) s. 297–8 v., 301, Dep. Gniezno nr 137; B. Kórn.: Arch. Zaremby rkp. nr I 82, nr II 121, nr II 179, nr III 195, nr IV 274, nr IV 310, nr V 330, nr V 350, nr 2119, nr 2122; B. Narod.: rkp. Col. aut. 157/2 k. 348; B. Pozn. Tow. Przyj. Nauk: Arch. Sułkowskich rkp. X A 5; B. Tow. Przyj. Nauk w Wil.: rkp. 95 s. 69 (w odpisach autora).
Wacław Szczygielski