Komarnicki Zygmunt Erazm Tymoteusz (1809–1883), literat, tłumacz i historyk. Ur. 5 II, był synem dzierżawcy wsi Chotowica i Borszczówka (Mała) w pow. krzemienieckim na Wołyniu. Po ukończeniu gimnazjum w Międzyrzeczu (Koreckim?) studiował w trudnych warunkach materialnych na Wydziale Literatury i Sztuk Wyzwolonych (Filologicznym) uniwersytetu w Wilnie (1826–9), interesując się żywo poezją, zwłaszcza starogreckim poetą Kallimachem; nawiązał wówczas przyjaźń z Gustawem Zielińskim, znanym później poetą, oraz z Aleksandrem Grozą. Jako kandydat nauk przeniósł się do Warszawy (1829), przygotował i wydał drukiem tłumaczenie Augusta Wilhelma Schlegla „Porównanie Fedry Rasyna z Fedrą Eurypidesa” (W. 1830) oraz objął kierownictwo działu literackiego „Gazety Polskiej”, opowiadając się w artykułach podpisywanych inicjałami E. K. za kierunkiem romantycznym (byronizmem) w literaturze. Przystąpił do tłumaczenia na język polski trzytomowego dzieła A. W. Schlegla „Über dramatische Kunst und Literatur” (Heidelberg 1809–11) i rozpisał prenumeratę na druk tegoż, lecz wybuch powstania listopadowego udaremnił ten zamiar. Nie zrażony niepowodzeniem próbował K. sił na polu literackim, pisząc kilka większych utworów, jak romans historyczny Mieszko z Burzenina, powieść obyczajową Trzej majorowie i poemat z czasów Bolesława Śmiałego Branka, ale wydrukował jedynie drobny wiersz Walutka (o siostrzenicy G. Zielińskiego) w czasopiśmie „Światowid” (W. 1835 t. 1 s. 365–6). Zmieniał często miejsce pracy i zamieszkania, przenosząc się od majątku do majątku na Kujawach, w Sandomierskiem i Łęczyckiem. Po kilku zawodach miłosnych ożenił się (1841), wedle jego własnych słów, z «kujawianką z rodu podobno owych Marcina i Joachima Bielskich», wziął w dzierżawę wieś Luboniek (w Łęczyckiem), po powrocie zaś G. Zielińskiego z zesłania (1842) zamieszkał u niego w Skępem (pow. Lipno) jako sekretarz, bibliotekarz i nauczyciel syna. Drażliwy, podejrzliwy, apodyktyczny i ambitny, był K. trudny we współżyciu, co doprowadziło w końcu do zerwania z Zielińskim i opuszczenia Skępego (1863–5). Pogarszała sytuację choroba nerwowa żony K-ego. K. zamieszkał w Kryskach, koniec zaś życia spędził w Warszawie (od 1869), m. in. przepisując dla Adama Bonieckiego materiały z Metryki Kor.
K. pozostawił po sobie sporo prac historycznych, bądź drukowanych (Samuel Korecki, „Bibl. Warsz.” 1855 t. 4 s. 258–98, Legenda o ucieczce Koreckiego, tamże 1856 t. 1 s. 179–88, O biskupach kruszwickich, początek dziejów katedry kujawskiej, tamże 1857 t. 3 s. 553–75, t. 4 s. 649–98, Ś. Stanisław i Bolesław Śmiały, Drezno 1870), bądź w rękopisie (Eneasz Sylwiusz Piccolomini, O Tynecji Szczygielskiego, O historyku warmińskim Treterze). Największym osiągnięciem K-ego było przetarcie drogi późniejszym tłumaczom kronik średniowiecznych przez wydanie w polskim przekładzie kronik Thietmara (Żytomierz 1861) i Galla (W. 1873). Wydanie Thietmara ułatwiła K-emu znajomość z A. Grozą, sekretarzem obywatelskiej Spółki Wydawniczej w Żytomierzu (później księgarni I. Hussarowskiego), do tłumaczenia zaś Galla zachęcił go W. A. Maciejowski. W związku z drukiem i rozprowadzeniem pracy Bolesław Śmiały prowadził K. żywą korespondencję z J. I. Kraszewskim (1869–80). Zmarł w Warszawie 24 II 1883 r., pochowany na cmentarzu Powązkowskim (26 II). Pozostawił synów i córkę.
Korbut, III 385–6 (z błędami); Janowski, Słownik bio-bibliogr. Uniw. Wil., s. 204–5; – Bańkowski P., Maurycy Mochnacki, Kr. 1913 s. 132–3, 181; Kętrzyński S., Gall-Anonim, Kr 1889 s. 42–3 (o przekładzie K-ego); [Pawiński A.] A. P., „Tyg. Illustr.” 1883 t. 1 nr 9 s. 130; [Pietkiewicz A.] Pług A., Z. K., wspomnienie pośmiertne, „Kłosy” 1883 nr 924 s. 161–7 (fot.); Poezje Gustawa Zielińskiego, Wyd. P. Chmielowski, Tor. 1900 s. 26–9; – „Bibl. Warsz.” 1874 t. I s. 521–9, t. 2 s. 511–9; „Dzien. Pozn.” 1871 nr 270 s. 1; „Kłosy” 1865 nr 14 s. 162–5; „Kraj” T. 2: 1883 nr 8 s. 13; „Kur. Warsz.” 1883 nr 46 s. 5; „Nowa Ref.” 1883 nr 55 s. 3; – B. Jag.: rkp. nr 6510 (Korespondencja Kraszewskiego, t. 50 k. 277–310, dwadzieścia listów K-ego z l. 1869–80), nr 7838 (k. 35–40, 4 listy do A. Grozy, 1861 r.), nr 7847 (k. 7–9, list z danymi autobiograficznymi, do A. Jabłonowskiego, 1875 r.).
Józef Mitkowski