INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Zygmunt Szczepan Szczakowski     

Zygmunt Szczepan Szczakowski  

 
 
1903-12-17 - 1981-10-28
Biogram został opublikowany w latach 2010-2011 w XLVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szczakowski Zygmunt Szczepan, pseud.: Rawa, Sierp, Żertwa (1903–1981), nauczyciel, poeta, tłumacz.

Ur. 17 XII w Warszawie, był synem Jana Nepomucena (1865–1931), rzemieślnika, członka PPS, uczestnika rewolucji 1905 r., oraz Wiktorii z Suchodolskich (1873–1942).

Po przeniesieniu się rodziny w r. 1911 do Zerznia koło Anina (obecnie w granicach Warszawy) uczył się S. w trójoddziałowej szkółce wiejskiej, a od r. 1915 w czteroletnim Progimnazjum Filologicznym Koedukacyjnym im. Polskiej Macierzy Szkolnej «Sokół» w Aninie, które ukończył w r. 1919. Z ramienia POW brał udział 11 XI 1918 w akcji rozbrajania Niemców w Rembertowie. W trakcie wojny polsko-sowieckiej wstąpił ochotniczo 14 VIII 1920 do WP i został włączony do oddziałów sanitarnych. Od listopada 1920 do marca 1924 kształcił się w Seminarium Diecezjalnym w Janowie Podlaskim. We wrześniu 1925 wznowił naukę w Gimnazjum Męskim Koła Macierzy Szkolnej w Sierpcu i w maju 1927 zdał tam maturę. Od r. 1927 studiował polonistykę pod kierunkiem Juliana Krzyżanowskiego na Wydz. Humanistycznym Uniw. Warsz. W okresie od 1 VIII 1928 do 15 VI 1929 odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy w Jarocinie, którą ukończył w stopniu plutonowego. W r. 1929 rozpoczął pracę na kolei, był m.in. dyżurnym ruchu. W r. 1935 został awansowany do stopnia podporucznika rezerwy. T.r. uzyskał absolutorium, a w r. 1937 otrzymał stopień magistra filozofii. Od r. 1931 mieszkał w Celestynowie, gdzie od lutego 1940 uczył na tajnych kompletach gimnazjalnych. Był organizatorem lokalnych struktur ZWZ, a następnie AK; jako dowódca plutonu pełnił służbę wywiadowczą.

Na początku r. 1945 osiadł w Łodzi, gdzie został tymczasowym dyrektorem VIII Państw. Gimnazjum i Liceum. Od poł. kwietnia t.r. do sierpnia 1947 był organizatorem i dyrektorem XIX Państw. Koedukacyjnego Gimnazjum i Liceum dla Dorosłych, a następnie pracował tam jako nauczyciel. Był także zaangażowany od listopada 1947 (do 21 III 1950) jako kierownik Samodzielnego Oddz. Szkolnictwa Zawodowego przy Centralnym Zarządzie Przemysłu Skórzanego w Łodzi. Od r. 1947 był członkiem Stronnictwa Ludowego, a następnie (od r. 1949) Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL); działał na szczeblu województwa. Od marca 1950 pracował w XV Państw. Szkole Ogólnokształcącej, a w styczniu 1952 został dyrektorem VIII Szkoły Ogólnokształcącej Tow. Przyjaciół Dzieci w Rudzie Pabianickiej (obecnie w granicach Łodzi). Dodatkowo od 1 X 1950 do 31 VIII 1951 wykładał literaturę staropolską w Państw. Wyższej Szkole Pedagogicznej, a od 1 XII 1950 do 1 II 1952 jako starszy asystent prowadził zajęcia zlecone na Uniw. Łódzkim. W „Pracach Polonistycznych” ogłosił fragmenty swojej rozprawy magisterskiej Program literacki Athenaeum wileńskiego redagowanego przez J. I. Kraszewskiego w latach 18411852 (S. 4: 1940–6) oraz Dorobek literacko-naukowy Athenaeum pod redakcją J. I. Kraszewskiego (S. 5: 1947). Na tych łamach (S. 10: 1952) opublikował artykuł Z dziejów fraszki przed J. Kochanowskim. Próba ukazania twórczości Piotra Rojzjusza na tle epoki. Publikował wiersze w prasie ludowej i oświatowej, głównie we „Wsi” (1945–8), a także w „Wiciach” (1945) i „Poradniku Oświatowym”. Tłumaczył poetów łacińskich: Jana Dantyszka, Mikołaja Hussowskiego, Piotra Roizjusza, Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. W r. 1952 zrezygnował z członkostwa w ZSL i w r. 1955 wstąpił do PZPR; był sekretarzem Podstawowej Organizacji Partyjnej, a w l. 1956–8 działał na szczeblu dzielnicy. Wydał w ramach serii „Nasza Biblioteka” „Odprawę posłów greckich” Jana Kochanowskiego (Wr. 1953, wyd. 2, Wr. 1956). Od r. 1958 był dyrektorem XXIII Liceum Ogólnokształcącego, a w r. 1959 podjął pracę w Studium Nauczycielskim. Opublikował w tym czasie wybór ze swego dorobku poetyckiego z l. 1935–44 w tomie W tamtych oczach (Ł. 1958). Kilka prac S-ego zamieściła regionalna „Ziemia Łęczycka” (1959–61). W r. 1968 przeszedł na emeryturę, ale nadal pracował w Studium Nauczycielskim w Łodzi. Od r. 1974 mieszkał ponownie w Warszawie. Zmarł na zawał serca, kilkanaście dni po śmierci córki, Antoniny, 28 X 1981 w Warszawie. Został pochowany 2 XI na cmentarzu Komunalnym Północnym; w r. 1983 ciało przeniesiono na cmentarz Powązkowski (kw. 258–III–14).

S. był odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1970), Krzyżem Partyzanckim (1971), Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 r. (1971), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1975) oraz pośmiertnie Krzyżem AK (1995).

W małżeństwie z Antoniną Zbierzchowską (1909–1989), w czasie okupacji niemieckiej członkinią konspiracyjnej Wojskowej Służby Kobiet, po wojnie pracownikiem Narodowego Banku Polskiego w Łodzi, miał S. troje dzieci: Ziemowita (ur. 1928), harcerza Szarych Szeregów, doktora nauk ekonomicznych na Uniw. Łódz., Antoninę (1930–1981), zamężną Szychowską, lekarza hematologa, oraz Joannę (ur. 1939), zamężną Wołyniak, socjologa, pracownika Min. Kultury i Sztuki.

W r. 1987 nakładem Ludowej Spółdzielni Wydawniczej (W.) ukazały się Poezje wybrane S-ego. W rękopisach pozostało ok. 250 wierszy, a także przekłady z łaciny utworów pisarzy polskich: Dantyszka, Hussowskiego, Sarbiewskiego, Krzysztofa Kobylańskiego, Rafała Leszczyńskiego, Grzegorza z Sanoka, i obcych: Roizjusza, Jana Secundusa z Hagi, Bernarda Gallusa z Zadaru i Filipa Kallimacha.

 

Rybka R., Stepan K., Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939, Kr. 2003 s. 105; Słown. pseudonimów, V; Słownik badaczy literatury polskiej, Ł. 2003 VIII; – Chruścielewski T., Uczeń czarnoksiężników, Ł. 1986 s. 184–5; Gasz H. A., Ślady wierszy, „Nowe Książki” 1988 nr 9; Korneć G., Tajna oświata na południowym Podlasiu i wschodnim Mazowszu 1939–1944, Siedlce 2006; Król J. A., O poezji chłopskiej, „Wieś” 1945 nr 13; Starnawski J., Wieki średnie i wiek renesansowy. Studia, Ł. 1996; Włodarski M., O poezjach łacińskich Daniela Naborowskiego, „Ruch Liter.” 1997 z. 4 s. 471; Zbierzchowski L., Szczęściarz. Lucky blighter. O cichych bohaterach w opowieści sierpeckiego emigranta, Ciechanów 1997; – Szczakowski Z., Plebania celestynowska w latach okupacji, „Celestynka” 2002 nr 1–5, 2003 nr 5; – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne: „Dzien. Łódz.” 1981 nr 214, „Głos Robotn.” 1981 nr 216, „Prace Polon.” 1983 (Z. Skwarczyński), „Roczn. Tow. Liter. im. A. Mickiewicza” 1982–3 (tenże); – Arch. Uniw. Łódz.: Teczka osobowa, nr 2746; Arch. Woj. Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Ł.: Teczka osobowa, nr 229; XV Liceum Ogólnokształcące w Ł.: Teczka osobowa S-ego; USC w W.: Paraf. p. wezw. św. Barbary, akt ur. S-ego, nr 1772/1903; USC w W.–Praga Północ: Akt zgonu S-ego, nr VII/2447/81; – Informacje i mater. rodzinne syna, Ziemowita Szczakowskiego z Ł. i córki, Joanny Wołyniak z W.

Dariusz Kukuć

 
 

Powiązane artykuły

 

Polskie Państwo Podziemne 1939-1945

Polska była pierwszym państwem, które powiedziało "Nie!" żądaniom ustępstw terytorialnych ze strony nazistowskiej Rzeszy Niemieckiej. Polska była pierwszym państwem, które zbrojnie przeciwstawiło......
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Włodzimierz Antoni Kozubski

1880-08-10 - 1951-10-14
prawnik
 

Ludwik Młynek

1864-08-19 - 1941-08-28
pedagog
 

Jerzy Sienkiewicz

1897-03-28 - 1980-11-09
historyk sztuki
 

Maciej Jan Starzewski

1891-06-17 - 1944-12-04
prawnik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.