INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Antoni Puciłowski  

 
 
Biogram został opublikowany w 1986 r. w XXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Puciłowski Antoni (czynny w końcu XVIII w.), wytwórca pasów kontuszowych, mieszczanin krakowski. Ur. w Krynkach (w pow. grodzieńskim).

Sztuki paśniczej P. nauczył się prawdopodobnie w Grodnie, które wówczas było ośrodkiem tego kunsztu. W Krakowie pojawił się w r. 1790, w r. n. przyjął prawo miejskie. «Fabryka» pasów P-ego wzmiankowana jest po raz pierwszy w r. 1793 (12 IV). Mieściła się ona przy ul. Grodzkiej 69, gdzie P. mieszkał wraz z żoną i córką. Zatrudniał wówczas dwóch pracowników oraz pięciu uczniów: byli to – Mikołaj Zeszkowski, Kacper Górecki, Wincenty Markiewicz, Stanisław Warycki i Józef Taczałowicz. Ostatnie wzmianki o działalności P-ego pochodzą z r. 1800. Dzieła P-ego zachowały się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, w kościele parafialnym w Skale (koło Olkusza) znajduje się ornat z kolumną z pasa z sygnaturą «Puciłowski». Prace swoje sygnował imieniem i nazwiskiem, niekiedy dodawał litery F. K. [Fecit Krakoviae]. Istnieje grupa pasów sygnowanych tylko literami F. K., która hipotetycznie łączy się z jego produkcją. P. wykonywał pasy jedwabne z motywami w «głowach»: krzewu wyrastającego z trójkątnego wazonu nakrytego koronkową serwetą, lub tzw. «owalu kończystego», które to motywy zaczerpnął za pośrednictwem fabryki Franciszka Masłowskiego z wzornictwa słuckiego. Za oryginalne osiągnięcie wytwórni P-ego należy uznać stosowanie w «głowach» prostej łodygi z kwiatami rumianków i bławatków z rodzajem koła zębatego w centrum motywu. Pasy z fabryki P-ego cechuje bogata gama barwna. P. stosował do dziewięciu kolorów w jednym pasie, przy czym zaobserwować można tendencję do subtelnych odcieni zestawianych w harmonijny sposób. Techniczny poziom pasów P-ego nie był wysoki. Działalność jego stanowi, obok wyrobów F. Masłowskiego (który w środowisku krakowskim zdecydowanie się wybijał) oraz Daniela Chmielowskiego i Andrzeja Bellica, interesującą indywidualną pozycję.

 

Katalog Zabytków Sztuki w Pol., I; – Chmiel A., Kilka szczegółów do fabryk pasów polskich w Krakowie, Spraw. Kom. Hist. Sztuki, T. 7, Kr. 1912 s. CCLXXXXVII; Kruszyński T., Ostatnie wyniki badań nad pasami polskimi, Kr. 1939 s. 14; Mańkowski T., Pasy polskie, Prace Kom. Hist. Sztuki, T. 7: 1937–8 s. 160, 189, ryc. 35; tenże, Polskie tkaniny i hafty, XVI–XVIII wieku, Wr. 1954 s. 109; Romer A., Pasy polskie, ich fabryki i znaki, Spraw. Kom. Hist. Sztuki, T. 5, s. 162; Samek J., Polskie rzemiosło artystyczne. Czasy nowożytne, W. 1984 s. 425; Swieykowski E., Zabytki dawnego polskiego przemysłu artystycznego na I-szej Wystawie Towarzystwa Polska Sztuka Stosowana w Muzeum Narodowym 1902, Kr. 1902 s. 34; tenże, Zarys rozwoju artystycznego tkactwa i hafciarstwa, Kr. 1906 s. 176; Treiderowa A., Fabryki pasów polskich w Krakowie, „Roczn. Krak.” T. 36: 1953 s. 91, 92, 114–19, ryc. 8 i 9; Zawisza A., Polski pas kontuszowy, Wr. 1965 s. 14.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Jan Samek

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.