INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
Biogram został opublikowany w latach 1989-1991 w XXXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rothfeld (później Rostowski) Jakub (1884–1971), neurolog, profesor tytularny Uniw. Lwow., profesor i dziekan Polskiego Wydz. Lekarskiego w Edynburgu. Ur. 4 II w Bukaczowcach w pow. rohatyńskim w rodzinie żydowskiej.

R. ukończył IV gimnazjum im. Jana Długosza we Lwowie, następnie studiował na Wydz. Lekarskim Uniw. Lwow. Już w czasie studiów pracował w l. 1908–9 jako demonstrator w Zakładzie Histologiczno-Embriologicznym u Władysława Szymonowicza. Doktoryzował się 31 III 1909, w r. 1910 został asystentem w Ambulatorium Chorób Nerwowych, kierowanym przez Henryka Halbana. Dla uzupełnienia studiów wyjeżdżał do Wiednia, Berlina i Hamburga, gdzie pracował w znanych ośrodkach neurologicznych. Wygłaszał referaty m. in. na Zjeździe Neurologów w Krakowie (1912), Zjeździe Neurologów Niemieckich we Wrocławiu (1913), Zjeździe Lekarzy i Przyrodników w Wiedniu (1913), III Międzynarodowym Zjeździe Neurologów i Psychiatrów w Gandawie (1913). Publikował prace w „Lwowskim Tygodniku Lekarskim”, „Neurologii Polskiej”, w dziele zbiorowym „Fizjologia człowieka” pod redakcją Adolfa Becka i Napoleona Cybulskiego (W. 1915) oraz w czasopismach lekarskich austriackich i niemieckich.

Wybuch wojny zastał R-a w Niemczech; powołany do armii austriackiej, pracował jako neurolog w szpitalach wojskowych. W r. 1918 w czasie obrony Lwowa prowadził w stopniu kapitana oddział chorób nerwowych w szpitalu umieszczonym w Politechnice. Po powrocie do pracy na Uniw. Lwow. habilitował się z neurologii w r. 1919 na podstawie pracy O wpływie płata czołowego na odczyny ruchowe z narządu przedsionkowego ucha (w: „Księga pamiątkowa, wydana w dwudziestą piątą rocznicę istnienia Wydziału Lekarskiego Wszechnicy Jana Kazimierza przez członków Wydziału Lekarskiego” Lw. 1920). Ponownie wstąpił do WP, w r. 1920 jako lekarz brał udział w wojnie polsko-radzieckiej, w r. 1921 został zdemobilizowany w stopniu majora. Jako docent neurologii objął stanowisko adiunkta w Klinice Chorób Nerwowych Uniw. Lwow., w l. 1922/3 i 1931/2 był delegatem docentów do Rady Wydziałowej, w r. 1928 został mianowany profesorem tytularnym. Po śmierci H. Halbana kierował kliniką w l. 1933–6, a do r. 1939 był zastępcą kierownika kliniki.

Dorobek naukowy R-a obejmuje przeszło 70 prac w językach polskim i obcych. Szczególne uznanie w literaturze medycznej zyskały jego badania nad błędnikiem (m.in. O błędnikowych odruchach ocznych w przypadku wrodzonego, obustronnego, niezupełnego porażenia zewnętrznego mięśni ocznych, „Pol. Gaz. Lek.” 1923 z. 36 – wraz z W. Reissem), prace o nagminnym zapaleniu śpiączkowym mózgu oraz o guzach mózgu (Ropień mózgu, „Pol. Gaz. Lek.” 1926 z. 23, 24, 25). Zajmował się fizjologią podkorowych ośrodków ruchowych (O kataleptycznych napadach podkorowych, „Neurologia Pol.” T. 20: 1937 z. 2–3), opisał tzw. odruch zginania, pomocny w rozpoznawaniu guzów płatów czołowych, nazwany objawem Rothfelda-Balduzziego, stworzył pojęcie orgazmolepsji i opisał fizjopatologię tego objawu, badał patogenezę stwardnienia rozsianego oraz zaburzenia napięcia mięśni w padaczce podkorowej, m. in. Przyczynek do patologii kurczów mięśni szyjnych („Pol. Gaz. Lek.” 1925 z 12). Publikował liczne prace w „Lekarzu Wojskowym”, „Lwowskim Tygodniku Lekarskim”, „Medycynie Doświadczalnej i Społecznej”, „Neurologii Polskiej”, „Nowinach Psychiatrycznych”, „Polskiej Gazecie Lekarskiej”, „Przeglądzie Lekarskim”, „Roczniku Psychiatrycznym”, „Rozprawach Wydz. Mat.-Przyr. PAU”. Wygłaszał referaty na posiedzeniach Lwowskiego Tow. Lekarskiego, w którym był kolejno przewodniczącym i wiceprzewodniczącym sekcji neurologiczno-psychiatrycznej. Od r. 1920 był członkiem Tow. Naukowego we Lwowie, wchodził w skład zarządu Polskiego Tow. Neurologicznego. Wygłosił referat na XV Zjeździe Psychiatrów Polskich w Płocku i Gostyninie w r. 1935, kierował sekcją neurologii i psychiatrii XV Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich we Lwowie w r. 1936, przewodniczył Komitetowi Organizacyjnemu XVII Zjazdu Psychiatrów Polskich oraz Komitetowi Organizacyjnemu I Zjazdu Neurologów Polskich we Lwowie w r. 1937. Był też członkiem Gesellschaft Deutscher Nervenärzte i Verein für Psychiatrie und Neurologie (w Wiedniu). Od r. 1938 wchodził w skład zespołu redakcyjnego „Neurologii Polskiej”. W t. r. ukończył pracę nad podręcznikiem neurologii, który został wydany w nakładzie 1 tys. egzemplarzy, ale przed rozprowadzeniem do księgarń spłonął w czasie bombardowania w r. 1939.

W kampanii wrześniowej r. 1939 służył R. jako lekarz w WP, następnie przedostał się na Węgry, gdzie zdołał sprowadzić ze Lwowa arkusze korektorskie swojego podręcznika, a potem do Francji, gdzie pracował jako neurolog w szpitalu wojskowym. Po ewakuacji do Wielkiej Brytanii w czerwcu 1940 kierował oddziałem neurologicznym w szpitalu wojskowym w Szkocji; zmienił wtedy nazwisko na Rostowski. Mianowany członkiem Komisji Zdrowia przy Min. Pracy i Opieki Społecznej Rządu RP w Londynie, referował na jej posiedzeniach projekty działalności służby zdrowia w powojennej Polsce. Od końca r. 1940 wchodził w skład Komitetu Organizacyjnego polskiej wyższej uczelni medycznej, a od marca 1941 był profesorem neurologii i psychiatrii Polskiego Wydz. Lekarskiego (PWL), utworzonego przy Uniwersytecie w Edynburgu. W czerwcu 1946 R. został wybrany na dziekana PWL i sprawował tę funkcję aż do likwidacji uczelni w marcu 1949. W r. 1942 został wydany na powielaczu jego Podręcznik neurologii (Wyd. 2., Edynburg 1947), opublikował także wspomnienie o Kazimierzu Orzechowskim (Glasgow 1945) w pracy zbiorowej „Straty kultury polskiej”. Po drugiej wojnie, kiedy z propozycją wydania podręcznika neurologii zwrócił się krajowy Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, R. rozszerzył niektóre rozdziały i uzupełnił ilustracje, jednak mimo że książka została już wydrukowana, zniszczono cały jej nakład. Jedynie w Krakowie w r. 1946 nakładem Sekcji Wydawniczej Koła Medyków Studentów UJ ukazał się Podręcznik neurologii, wydany w dwóch częściach w nakładzie 200 egzemplarzy.

Po zamknięciu PWL praktykował R. w l. 1949–54 w Edynburgu, pracował jako konsultant oddziału psychiatrycznego Royal Edinburgh Hospital. Był członkiem zarządu Koła Przyrodników im. Kopernika w Edynburgu, członkiem, a w l. 1959–62 wiceprezesem, Polskiego Tow. Naukowego na Obczyźnie, na którego posiedzeniach wygłaszał referaty z neurologii i psychiatrii, prezesem Związku Lekarzy Polskich na Obczyźnie i uczestnikiem zjazdów lekarzy, członkiem Zrzeszenia Profesorów i Docentów Polskich Szkół Akademickich w Wielkiej Brytanii, członkiem komitetu redakcyjnego czasopisma „Lekarz Wojskowy” i wydawnictwa seryjnego „Nauka polska na obczyźnie”, w którym opublikował artykuł Polski Wydział Lekarski przy Uniwersytecie w Edynburgu (Londyn 1955 z. 1). Od r. 1954 zamieszkał w Londynie, wydał The History of the Polish School of Medicine (London 1955), w r. 1966 jako honorowy przewodniczący brał udział w zjeździe wychowanków na 25-lecie PWL w Endynburgu i otrzymał honorowy doktorat praw Uniwersytetu Edynburskiego. Już od końca wojny zaczął rzeźbić, w Londynie poświęcił się swojej nowej pasji, jego prace były wystawiane w Edynburgu (m. in. w Royal Academy) oraz w Londynie. W czasie pobytu w Anglii R. przeszedł na katolicyzm. Zmarł 5 VII 1971 w Londynie i został pochowany na cmentarzu St. Mary’s Harrow Road w Kensal Rise w Londynie.

R. był żonaty z Franciszką z Raffów (1884–1963), lekarką dentystką, w r. 1940 wywiezioną ze Lwowa do Ałma-Aty, gdzie pracowała jako lekarka do r. 1947. Później mieszkała w Londynie. Jedyny ich syn Roman Rostowski (1917–1975), ukończył Wydz. Prawa Uniw. Lwow., w r. 1946 uzyskał doktorat na Uniwersytecie Edynburskim, zajmował wysokie stanowiska w brytyjskiej służbie kolonialnej w Kenii, na Wyspie Mauritius i na Seszelach.

 

Herman E., Przegląd polskiego piśmiennictwa neurologicznego za ostatnie czterolecie, „Warsz. Czas. Lek.” 1937 nr 25–8; Konopka S., Polska bibliografia lekarska za r. 1925/6, W. 1926 s. 84, 119; toż za 1926/7, W. 1928 s. 164; toż za r. 1946, W. 1951 s. 239–240; tenże, Pol. bibliogr. lek. 1939–45; Przegląd piśmiennictwa lekarskiego polskiego za r. 1913, W. 1916; toż za l. 1914–16, W. 1918; toż za l. 1917–21, W. 1928; toż za r. 1922, W. 1932; toż za r. 1923, W. 1933; toż za r. 1925, W. 1929; Who’s who in Central and East Europe 1933/4, Zurich 1935; toż 1935/6, Zurich 1937; Rocznik Lekarski RP na r. 1933/4, W. 1933; Składy osobowe i spisy wykładów Uniw. Lwowskiego 1908–1939; Urzędowy spis lekarzy…, W. 1924/5 s. 306; Zagórowski, Spis nauczycieli; Gallus J., Przewodnik neurologiczno-psychiatryczny po Polsce, W [b. r. w.] s. 11, 49; – Bilikiewicz T., Gallus J., Psychiatria polska na tle dziejowym, W. 1962 s. 196, 239; Brodzki J., Polski Wydział Lekarski przy Uniwersytecie w Edynburgu, Edynburg 1942 s. 25, 77, 81 (fot.); Herman E., Historia neurologii polskiej, Wr. 1975; tenże, Neurolodzy polscy, W. 1958; Hist. Nauki Pol., IV; Jurasz A., Działalność Komisji Zdrowia w W. Brytanii, „Lekarz Wojsk.” 1946 nr 2–3; Księga pamiątkowa wydana w dwudziestą piątą rocznicę istnienia Wydziału Lekarskiego Wszechnicy Jana Kazimierza, Lw. 1920 s. 16, 33, 58; Tomaszewski W., The Polish School of Medicine at the University of Edinburgh. An Album Edinburgh 1983 (fot.); tenże, Śp. prof. dr Jakub Rostowski, „Roczn. Pol. Tow. Nauk. na Obczyźnie” T. 21: 1970–1; Zakrzewski A., Sanatorium Marcówka i medycyna, Wr. 1975; Zwoźniak W., Historia Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Lwowskiego, „Arch. Hist. Med.” T. 28: 1965; – Sokołowski T., Fragment pamiętnika, „Arch. Hist. Med.” T. 28: 1965; Sprawozdanie dziekana Wydziału Lekarskiego Uniw. Jana Kazimierza prof. dr. Antoniego Cieszyńskiego za r. akad. 1926/7, Lw. 1927 s. 60–1; Sprawozdanie Lwowskiego Towarzystwa Lekarskiego za r. 1935, Lw. 1936 s. 12, 22; Sprawozdanie Rady Zawiadowczej Towarzystwa Lekarzy Polskich we Lwowie za r. 1939, Lw. 1939 s. 2; Sprawozdanie Towarzystwa Naukowego we Lwowie, R. I, Lw. 1922 z. 3 s. 289–90; Tomaszewski W., Na szkockiej ziemi. Wspomnienia wojenne ze służby zdrowia i z Polskiego Wydziału Lekarskiego w Edynburgu, Londyn 1976; – „Dzien. Pol. i Dzien. Żołnierza” R. 32: 1971 nr 160, 161, 162; „Lwow. Tyg. Lek.” T. 9: 1914 nr 30; „Neurologia Pol.” T. 22: 1939 z. 1, 2; „Nowiny Psychiatryczne” R. 12: 1935 z. 1–2, R. 13: 1936 z. 1–4; „Rocznik Pol. Tow. Nauk. na Obczyźnie” za l. 1950/1–1971/2; – Informacje Jacka Rostowskiego (wnuka R-a) z Londynu.

Ryszard Terlecki

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
biogramy.pl

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Wojciech Trąmpczyński

1860-02-08 - 1953-10-19
polityk
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Hanna Skarżanka

1917-03-08 - 1992-11-08
aktorka filmowa
 

Jan Gralewski

1868-12-16 - 1924-02-17
pedagog
 

Józef Kazimierz Plagens

1880-01-29 - 1943-03-31
biskup
 

Majer Szapira

24.02/3.03.1887 - 1933-10-27
rabin
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.