Taszycki Józef Gabriel Longin h. Strzemię (1755–1809), szambelan, działacz insurekcji kościuszkowskiej, publicysta.
Ur. 15 III, ochrzczony 19 III w Łososinie, paraf. Jakubkowice (obecnie Łososina Dolna) w pow. sądeckim, był synem Józefa (zm. 16 III 1797), używającego tytułu stolnika malborskiego (czasem nazywanego podstolim, a w r. 1768, w kazaniu z okazji pogrzebu teścia, Kazimierza Jordana, star. siemiechowskiego, nazwanego stolnikiem wendeńskim), oraz Katarzyny z Jordanów (zm. 1808), córki Kazimierza i Marii z Wiktorów h. Brochwicz.
Podobno T. uczył się w Krakowie, ale w aktach Akad. Krak. brak śladów jego obecności; wg Jana Wiśniewskiego studiował prawo w Padwie, Paryżu i Berlinie. Dn. 16 I 1783 został szambelanem królewskim. Prawdopodobnie wiele podróżował; odwiedził m.in. Włochy i Francję. Choć nie był posłem na Sejm Wielki, brał aktywny udział w życiu politycznym. On to zapewne, wymieniony wprawdzie bez imienia, ale z tytułem szambelana, dołączył w gronie «kawalerów swojemi ekwipażami jadących» do świty star. szczerzeckiego Piotra Potockiego, posła Rzpltej do Porty Ottomańskiej, wysłanego przez Sejm Wielki. Orszak poselski wyruszył w sierpniu 1789, by przez Drezno, Monachium, Innsbruck i Trydent dotrzeć 9 IX t.r. do Wenecji. Stamtąd T. wyjeżdżał z Potockim na zwiedzanie okolicznych miast; wymieniony został wśród tych kawalerów, którzy udali się 26 IX do Padwy, potem do Ferrary i Bolonii, a pod koniec września dotarli do Rimini i Pesaro. Nie wiadomo, kiedy T. odłączył się od poselstwa, które przez Korfu, Patras, Ateny i Saloniki dotarło 18 III 1790 do Stambułu, i wrócił do kraju. Dn. 15 VII t.r. uczestniczył w sejmiku deputackim woj. krakowskiego w Proszowicach i wniósł swój projekt do laski marszałkowskiej, przyłączając się też do sejmikowej opozycji, która zmierzała do storpedowania zamiaru przedłużenia obrad sejmu, ale nie potrafiła przeprowadzić stosownej uchwały. Na krakowski sejmik poselski 16 XI t.r. przygotował i ogłosił drukiem Mowę […] wraz z projektem do laski ([b.m.w.] 1790); agitował w niej przeciw sukcesji tronu, zdecydowanie bronił wolnej elekcji i atakował Deputację do ułożenia formy rządu. Sukcesję uważał za wymysł magnatów, pragnących nadal kierować szlachtą, ta jednak, dzięki oświacie, dźwiga się spod «obucha możnowładców». Zapewne to on (autorstwo przypisał mu W. Smoleński, uznali je E. Rostworowski i A. Grześkowiak-Krwawicz, a wątpi w to Z. Zielińska) był autorem anonimowej broszury Projekt bezkrólewia wiecznego przez Pewnego ([b.m.w.] 1790, wyd. 2 i 3, W. 1831). W druku tym uznawano plany wprowadzenia sukcesji tronu za wymysł m.in. króla, a przede wszystkim «Machiawela Polskiego», Hugona Kołłątaja; chwalono rewolucyjną Francję, która «nie ulękła się w ostatnich czasach podać się na rzeczpospolitą» i podkreślano, że republikańska Szwajcaria, choć otoczona wrogami, zachowuje niepodległość. Autor broszury polemizował z „Prawem politycznym narodu polskiego” Kołłątaja, opowiadając się stanowczo za sekularyzacją dóbr duchownych i przeznaczeniem ich na cele społeczne; w ostrych słowach zwalczał kler i domagał się ograniczenia wpływów prymasa, «muftiego polskiego», na sprawy świeckie. Broszura ta wywołała replikę pt. „Na projekt wiecznego bezkrólewia, przez Pewnego odpowiedź” ([b.m.w.] 1790). T-ego uważa się też (m.in. W. Konopczyński, Grześkowiak-Krwawicz) za autora anonimowej, antymonarchicznej broszury Uwagi pod rokiem 1790 ([b.m.w.] 1790); Władysław Konopczyński, dostrzegając wiedzę autora o Turcji i Wenecji, wiąże ją z udziałem T-ego w poselstwie Potockiego i przypuszcza, że opublikował ją w r. 1792. Część badaczy (A. Kwiatkowska, A. Szteinke) przypisuje również T-emu autorstwo antyklerykalnego druku z r. 1791 lub 1792 pt. „Cygan cnotliwy gandzarą prawdy nieład chłoszczący”, jednak widoczna tu sympatia do reform Sejmu Wielkiego (w tym do sukcesji tronu) osłabia (wg R. Butterwicka) tę hipotezę.
Na sejmiku pow. lelowskiego w Starej Częstochowie w dn. 14–15 II 1792 został T. obrany komisarzem granicznym woj. krakowskiego. Pojawił się także na sejmiku w Krakowie i choć nadal sprzeciwiał się sukcesji tronu, poparł Konstytucję 3 Maja. Na wezwanie Deputacji Kodeksu Prawa Cywilnego opracował i ogłosił broszurę pt. Rzecz o własności fortun kobiecych przez… do osób Deputacją Kodeksu Prawa Cywilnego składających (Kr. 1792). Udowadniał w niej konieczność utrzymania podległości kobiet, zwłaszcza materialnej, jako zasady, na której gruntuje się republika; uważał jednak, że polskie prawo o posagach, zabezpieczające kobietom pewien udział w majątkach rodzicielskich, jest najrozumniejsze. Po zawiązaniu w sierpniu 1792 targowickiej konfederacji woj. krakowskiego dokonał «recesu od podpisów na Konstytucję 3 maja 1791 roku» i zgłosił akces do targowicy.
T. należał zapewne do związanego z Kołłątajem tajnego stowarzyszenia; w nocy z 23 na 24 III 1794 był na naradzie z gen. Tadeuszem Kościuszką w pałacu Wodzickich w Krakowie. Nazajutrz Naczelnik Kościuszko mianował go gen. majorem ziemiańskim woj. krakowskiego na powiaty krakowski i lelowski oraz księstwo siewierskie; następnie powierzono T-emu kasę organizowanego w tym województwie skarbu powstańczego. Na zgromadzeniu ludowym w krakowskim ratuszu 24 III t.r. T. poparł projekt usunięcia portretu Stanisława Augusta z sali miejskiej. Przekazał na rzecz powstania dar ze srebra, klejnotów i pieniędzy o wartości 20756 złp.; stanowiło to prawie połowę ogólnej sumy ofiar. Z braćmi Andrzejem i Janem Slaskimi oraz Piotrem Bernierem zdołał do 27 III zebrać oddział składający się z dwustu ochotników, a po dalszych rekrutów wyruszył do Pilicy. Stamtąd 30 III informował Kościuszkę o sytuacji na pograniczu pruskim oraz o uwolnieniu od pańszczyzny w swoich dobrach rodzin kAntonistów, powołanych do wojska. Z zebranymi rekrutami przybył na początku kwietnia do Krakowa, gdzie zastępował gen. Józefa Wodzickiego w komendzie nad milicją miejską i nielicznym garnizonem; organizował też werbunek ochotników i czuwał nad produkcją kos dla oddziałów powstańczych. W Krakowie wydał odezwę Do Galicjan (niezachowana), w której apelował o wciągnięcie do powstania Polaków z zaboru austriackiego. Na zlecenie Kościuszki oddziały T-ego i J. Slaskiego wyruszyły 15 IV wybierać we wsiach mężczyzn od osiemnastego do pięćdziesiątego roku życia, zabierając ze sobą «plebanów dla zachęcenia prostoty». T. ok. 19 IV opuścił Kraków i stanął na czele oddziału pospolitego ruszenia (szacowanego od pięciuset do kilku tys. osób) zgrupowanego w Skale; podobnym oddziałem w Krzeszowicach dowodził J. Slaski. Obozy wojskowe T-ego i J. Slaskiego miały powstrzymać Prusy od ewentualnej interwencji. W maju dowództwo oddziałów przejął Jan Bukowski.
Gdy 15 VI 1794 wkroczyły do Krakowa wojska pruskie, T. przeniósł się do Warszawy; nawiązywał tam kontakty w środowisku jakobińskim. Upomniał się u Kościuszki o włączenie go do działań i 12 VIII t.r. został mianowany zastępcą członka Rady Najwyższej Narodowej (RNN). Dn. 16 VIII wszedł do Wydz. Potrzeb Wojskowych, a 19 VIII Kościuszko powołał go w skład Sądu Kryminalnego Wojskowego, utworzonego w miejsce Sądu Kryminalnego Księstwa Mazowieckiego i skupiającego żywioły jakobińskie. T. zastępował prezesa Sądu, gen. Józefa Zajączka, podczas jego nieobecności; stale bywał na sesjach i już 22 VIII Sąd obradował nad bliżej nieznanymi «myślami ob. Taszyckiego», które decyzją Sądu wysłano do Kościuszki. Od września niejednokrotnie podpisywał raporty z działalności Sądu, publikowane w „Gazecie Rządowej”. Ważną rolę odegrał w procesie bp. chełmsko-lubelskiego Wojciecha Skarszewskiego. W reakcji na interwencję Stanisława Augusta, próbującego wpłynąć na możliwie łagodny wyrok dla biskupa, podpisał wydaną przez Sąd 9 IX odezwę do publiczności, wzywając lud do dostarczenia dowodów przestępstw Skarszewskiego. Wspólnie z Tomaszem Maruszewskim badał akta procesu biskupa, 10 IX słuchał jego zeznań, po czym głosował za karą śmierci i konfiskatą majątków Skarszewskiego. Po złagodzeniu wyroku przez Kościuszkę cały komplet sędziów podał się do dymisji, a T. napisał w tej sprawie list do Naczelnika, w którym nazwał go despotą. Następnie, wobec ustąpienia Zajączka, pełnił funkcję prezesa Sądu wspólnie z gen. Franciszkiem Łaźnińskim. Na początku października interweniował u Kościuszki i w RNN w związku z odwlekaniem przez Deputację Indagacyjną przesłuchania Fryderyka Moszyńskiego; wykryty list prezesa Deputacji Indagacyjnej Joachima Moszyńskiego w sprawie uwolnienia kilku znaczniejszych aresztowanych przedstawił RNN, a dla «większej pewności i bezpieczeństwa» ujawnił. Po klęsce maciejowickiej (10 X) został powołany do organizowania obrony Warszawy i opuścił stanowisko w Sądzie. Wspólnie z Józefem Wybickim i Karolem Prozorem ułożył projekt reorganizacji RNN pt. Uwagi nad potrzebą wskrzeszenia powagi narodowej wedle powstania krakowskiego. Wobec wzmagającego się niebezpieczeństwa, RNN powierzyła mu współorganizowanie obrony szóstego cyrkułu stolicy.
Po upadku powstania T. wyjechał za granicę. Z żoną, synem Michałem i sekretarzem dotarł do Szwajcarii, gdzie w lutym 1795 dostali paszport do Francji. W Paryżu był już w kwietniu t.r., a w sierpniu, razem z Prozorem, Dionizym Mniewskim, Franciszkiem Ksawerym Dmochowskim i Romualdem Giedroyciem, utworzył radykalną Deputację (Deputacja Polska), zmierzającą do wywołania w Polsce nowego powstania, rywalizującą z tzw. Agencją Franciszka Barssa; wybrany do Deputacji 22 VIII, reprezentował w niej Małopolskę. W styczniu 1796 podpisał z Mniewskim, Dmochowskim, Prozorem i Giedroyciem odezwę, w której wzywano Michała Kleofasa Ogińskiego, agenta emigracyjnego w Wenecji, do zaprzestania kontaktów z Barssem. Od końca lutego Deputację w Paryżu reprezentowali jedynie T. z Mniewskim i Dmochowskim. W lipcu T. porozumiewał się ze spiskowcami krajowymi oraz z pełnomocnikiem Deputacji, gen. Franciszkiem Ksawerym Dąbrowskim. Do powstania w Galicji planowano wykorzystać oddziały, które schroniły się w Turcji i na Wołoszczyźnie, a Dąbrowski projektował postawić m.in. T-ego na czele wojska. W sierpniu t.r. podpisał T. memoriał do kierującego rewolucją francuską Dyrektoriatu z postulatem przerzucenia przez Saksonię pięćdziesięciotysięcznej armii na tereny Polski oraz list Deputacji do Piotra Potockiego i Stanisława Sołtyka w Wenecji, skierowany m.in. przeciw Wybickiemu. W piśmie do Dyrektoriatu poparł w listopadzie starania Zajączka o wstąpienie do armii Republiki Francuskiej. Po utworzeniu Leg. Pol. pod wodzą gen. Jana Henryka Dąbrowskiego nastąpiło w kwietniu 1797 pojednanie Deputacji i Agencji, które poparł również T.; 16 IV podpisał wspólny list do działaczy w Wenecji. Już jednak latem t.r. przedstawiciele Deputacji, w tym T., przeciwdziałali planom wznowienia Sejmu Wielkiego na emigracji. Wspólnie z Mniewskim, Dmochowskim i Józefem Kalasantym Szaniawskim uczestniczył w marcu 1798 w akcji przeciw J. H. Dąbrowskiemu, domagając się oddania dowództwa Legionów w ręce czysto republikańskie.
Zapewne na wieść, że król pruski oddaje skonfiskowane dobra i zapowiada amnestię, T. wrócił w maju lub w sierpniu 1798 do kraju. Syna zostawił na naukach, najpierw w Paryżu, potem w berlińskiej Königliche neue Ritter-Akademie, a żona przebywała w Galicji, m.in. w Rzeszowie i Lwowie, gdzie kształciły się córki. Prawdopodobnie ok. r. 1802 odwiedził Paryż. Z pewnością od r. 1802 przebywał, związany interesami, głównie w Siewierzu i Wysokiej; w r. 1804 pisał do syna o pełnionych tam obowiązkach, być może piastował jakiś urząd lokalny w administracji lub sądownictwie Nowego Śląska (Neu-Schlesien). W Wysokiej urządził rezydencję, a ponieważ «do samej insurekcji życie mu zbiegło na wojażach po Francji i Włoszech, gdzie zakupywał rzeźby, obrazy dawnych mistrzów i w ogóle dzieła sztuki […], pałac swój w istne zamienił muzeum» (M. Federowski). Pod koniec r. 1806 zaciągnął się do wojska J. H. Dąbrowskiego, biorącego udział w walkach z Prusami; w grudniu t.r. był w oddziale Kajetana Męcińskiego (Mączyńskiego? Miączyńskiego?), w którym gromadziła się szlachta krakowska pod dowództwem Franciszka Ksawerego Bystrzonowskiego. Pozostawał w randze generała. Na przełomie l. 1806 i 1807 J. H. Dąbrowski wysłał go do Napoleona z prośbą o rozkazy; po dłuższych poszukiwaniach zastał cesarza w Jabłonnie. W maju 1807 był T. w Warszawie. Na wniosek Izby Administracyjnej Dep. Kaliskiego został 1 VI t.r. prezesem administracji (Izby Wykonawczej Powiatowej) pow. lelowsko-siewierskiego; na tym stanowisku zabiegał m.in. o prowiant dla armii francuskiej.
Podobno w r. 1777 matka odstąpiła T-emu wsie w woj. krakowskim, pow. lelowskim: Rudniki (parafia Włodowice), Nieradę (parafia Mrzygłód) i Wymysłów, jednak wg „Materiałów do słownika historyczno-geograficznego województwa krakowskiego w dobie Sejmu Czteroletniego” (W. 1960) jako właściciel tych dóbr występował jeszcze w r. 1783 jego ojciec, a T. dopiero w l. 1790–1. Miał także (ojciec lub syn) w parafii Chruszczobród w księstwie siewierskim dobra Wysoka, Głazówka, Wiesiołka i Zazdrość (Czaykowski). W r. 1792 ojciec przekazał mu jedenaście wsi: Blizin (obecnie Bliżyn), Ubyszów, Wołów, Gostków, Wojtanów (Wojtyniów), Brzezie (Brzeście), Bugaj, Zdy (?), Gzelów (Gilów), Drozdów (Drożdżów?) i Kuźnicę Żelazną w woj. sandomierskim, pow. opoczyńskim; dobra te ojciec T-ego posiadał od r. 1759, na mocy darowizny od swego ojca, Stanisława. Jednak w wykazach właścicieli tych dóbr występują w tym czasie Małachowscy, a od r. 1781 Ludwika z Rostworowskich i Antoni Potkańscy, można więc przypuszczać, że te wsie niegdyś należały do Taszyckich, którzy z pokolenia na pokolenie przekazywali sobie roszczenia do nich. T. zmarł 9 I 1809 w Wysokiej, został pochowany na cmentarzu przy kościele w Chruszczobrodzie; dzieci wzniosły na grobie obelisk (zachowany).
Wg Władysława Smoleńskiego, T. jako publicysta był «stylistą paradoksalnym, szczęśliwy[m] w zażyciu porównań». W literaturze historycznej uchodzi za jakobina, w tradycji rodzinnej za wolterianina, w rzeczywistości jednak jego poglądy stanowiły raczej mieszaninę radykalizmu antymonarchicznego, antyklerykalnego i społecznego (m.in. w sprawie chłopskiej) oraz konserwatyzmu w dziedzinie obyczajowej i prawnej (m.in. w sprawach praw kobiet). Wg towarzysza z orszaku poselskiego, Antoniego Trębickiego, T. «myślał, że wszystko umie, nie mając w istocie prawdziwej nauki albo za późno wziąwszy się do niej […] w ustawnych był ze wszystkimi swarach o rozmaite historyczne wypadki lub o znawstwo swoje w kunsztach, a osobliwie malowidłach […] za oryginały zwykle kupował mizerne kopie». Jego kolekcje rzeźby i malarstwa zostały, wg przekazów rodzinnych (Federowski), zniszczone przez niefortunną konserwację, zarządzoną przez córkę Anielę.
Z małżeństwa z siostrą cioteczną, Teresą z Gołuchowskich (zm. 30 III 1813), córką Józefa Wincentego Fereriusza Gołuchowskiego i Anieli z Jordanów, miał T. troje dzieci: syna Michała (1786–1832), absolwenta berlińskiej Akad. Wojsk., w l. 1806–9 porucznika w legii północnej i uczestnika oblężenia Gdańska wiosną 1807, służącego potem w 5. pp armii Ks. Warsz., w r. 1817 fundatora szkoły w Rudnikach, żonatego być może najpierw (ok. r. 1816) z Anną, córką Jana Witkowskiego i Anny z Bielskich, a od 19 VIII 1819 z Ludwiką z Szembeków (1797–1874), córką Ignacego (zob.) i Kunegundy z Walewskich, a siostrą Piotra (zob., kolegi z Akad. Wojsk.), następnie żoną Józefa Seweryna Poleskiego, oraz córki Karolinę (ok. 1793 – po 1822), zamężną od r. 1822 za Stanisławem (?) Gostkowskim, i Anielę (ok. 1795 – 1860), żonę Michała Lebowskiego, oficera WP.
„Panorama Racławicka” (1893) Jana Styki i Wojciecha Kossaka przedstawia T-ego mylnie jako uczestnika bitwy pod Racławicami. Imię T-ego nosi Szkoła Podstawowa w Chruszczobrodzie.
Portret T-ego z żoną i synem przez Roberta Fagana z r. 1803 (błędnie) w Muz. Narod. w W.; – Boniecki, VI 221, IX 81, XIV 50; Enc. Org., XXV; Estreicher, XXV 264, XXXI 59; Nekrologi „Kuriera Warszawskiego” 1821–1939, W. 2012 IV; PSB (Prozor Karol, Slaski Jan, Surowiecki Karol, Szembek Ignacy, Szumlański Józef); Sęczys, Legitymacje Król. Pol.; Uruski, IV 255, VI 99; Żychliński, I 303; – Askenazy S., Napoleon a Polska, W.–Kr. 1918 I–II; Bauer K., Wojsko koronne powstania kościuszkowskiego, W. 1981; Bieniarzówna J., Kraków w 1794 roku, w: Kraków w powstaniu kościuszkowskim, Red. J. Małecki, Kr. 1996 s. 12; Butterwick R., Polska rewolucja a kościół katolicki 1788–1792, Kr. 2012; Gembarzewski, WP 1807–14, s. 64, XLI; Góralski Z., Stanisław August w insurekcji kościuszkowskiej, W. 1988; Grześkowiak-Krwawicz A., O formę rządu czy o rząd dusz? Publicystyka polityczna Sejmu Czteroletniego, W. 2000; taż, Publicystyka Stanisławowska o modelu rządów monarchii francuskiej, Wr. 1990; taż, Regina Libertas. Wolność w polskiej myśli politycznej XVIII w., Gd. 2006; Herbst S., Z dziejów wojskowych powstania kościuszkowskiego 1794 roku, W. 1983; Jabłoński H., Sąd Kryminalny Wojskowy w roku 1794, W. 1935; Kalinka W., Sejm czteroletni, W. 1991 II; Kądziela Ł., Fryderyk Moszyński w insurekcji Kościuszkowskiej, W. 2004; Konopczyński W., Polscy pisarze polityczni XVIII wieku, Kr. 2012 II; Korzon, Wewnętrzne dzieje, IV cz. 2; Korzon T., Kościuszko. Biografia z dokumentów wysnuta, Kr. 1894 s. 297, 334, 640, 642, 651; Kowecki J., Pospolite ruszenie w insurekcji 1794, W. 1963; Kraushar A., Barss palestrant warszawski, Kr. 1904 s. 283, 293–4; Kukiel M., Próby powstańcze po trzecim rozbiorze 1794–1797, Kr.–W. 1912; Kupczyński T., Kraków w powstaniu Kościuszkowskim, Kr. 1912; Kwiatkowska A., Piórowe wojny, P. 2001; Leśnodorski B., Polscy jakobini, W. 1960; Nadzieja J., Generał Józef Zajączek. 1752–1826, W. 1975; Noga Z., Osadnictwo i stosunki własnościowe w księstwie siewierskim do r. 1790, w: Siewierz, Czeladź, Koziegłowy. Studia z dziejów księstwa siewierskiego, Red. F. Kiryk, Kat. 1994; [Nowakowski E.], Kraków w roku 1794, Kr. 1894 s. 21–2; Pachoński J., Legiony Polskie, W. 1969– 71 I–IV; Pętkowska E., Biografia intelektualna Józefa Wybickiego w latach 1794–1806, W. 2016; Pilat T., O literaturze politycznej Sejmu Czteroletniego, Kr. 1872 s. 138; Rostworowski E., La Suisse et la Pologne au XVIII siècle, w: Échanges entre la Pologne et la Suisse du XIV au XIX siècle, Genève 1964; Rzadkowska H., Stosunek polskiej opinii publicznej do rewolucji francuskiej, W. 1948; Skałkowski A., O kokardę legionów, Lw. 1912; Smoleński W., Emigracja polska 1795–1797, „Przegl. Hist.” T. 11: 1910 s. 64, 79; tenże, Mieszczaństwo warszawskie w końcu wieku XVIII, W. 1976; tenże, Ostatni rok Sejmu Wielkiego, Kr. 1897; tenże, Pisma historyczne, Kr. 1901 II 455; tenże, Publicyści anonimowi z końca wieku XVIII. Poszukiwania bibliograficzno-historyczne, W. 1912 s. 7, 10, 55–6; tenże, Studia historyczne, W. 1925 s. 226, 229; Stoksik J., Siewierz i księstwo siewierskie w przekazach kartograficznych, w: Siewierz, Czeladź, Koziegłowy. Studia z dziejów księstwa siewierskiego, Red. F. Kiryk, Kat. 1994; Szczygielski W., Referendum trzeciomajowe. Sejmiki lutowe 1792 roku, Ł. 1994; Szkliniarz Ż., Gabriel Taszycki. Monografia, Chruszczobród 2001; Szyndler B., Tadeusz Kościuszko 1746–1817, W. 1991; Tokarz W., Rozprawy i szkice, W. 1959 I; Wiśniewski J., Diecezja częstochowska. Opis historyczny kościołów i zabytków w dekanatach będzińskim, dąbrowskim, sączowskim, zawierckim i żarneckim oraz parafii Olsztyn, (Marjówka Opoczyńska) 1936 s. 40–1, 54–9, 64–70; Zahorski A., Uzbrojenie i przemysł zbrojeniowy w powstaniu kościuszkowskim, W. 1957; Zielińska Z., „O sukcesyi tronu w Polszcze” 1787–1790, W. 1991; Złotkowski D., Problematyka sejmiku odbytego w Starej Częstochowie w dniach 14–15 lutego 1792, „Prace Nauk. WSP w Częstochowie, Zesz. Hist.” 1995 z. 2 s. 232; – Akty powstania Kościuszki, I–III; Arch. Wybickiego, I, II; Czaykowski, Regestr diecezjów; Federowski M., Wspomnienie moje o Michale Poleskim i o Włodowicach, W. 1917 s. 10–13; Głosy Polaka do współziomków. Głos pierwszy, (Kr. 1794); Józefa Zajączka Pamiętnik albo Historia rewolucji czyli Powstanie roku 1792 [!], P. 1862 s. 120 i n.; Materiały do dziejów Komisji Rządzącej z r. 1807, Wyd. M. Rostworowski, Kr. 1918 I; Miłkowski W., Wiara, majestat, wolność [...] o ś. p. Kazimierzu Jordanie Staroście Siedmiechowskim ogłoszone na publicznym pogrzebowym kazaniu [...] dla pamięci [...] Józefowi i Katarzynie Taszyckim..., Kr. 1768; Ostatni poseł polski do Porty Ottomańskiej. Akta legacji stambulskiej Franciszka Piotra Potockiego starosty szczerzeckiego, Wyd. K. Waliszewski, Paris 1894 s. 54, 90; Pamiętnik Filipa Lichockiego prezydenta miasta Krakowa z roku 1794, P. 1862 s. 11, 54–5; Pamiętniki Michała Ogińskiego o Polsce i Polakach, P. 1870 II 74–5, 214; Pamiętniki Stanisława Kosmowskiego z końca XVIII w., P. 1860 s. 52; Trębicki A., Opisanie sejmu ekstraordynaryjnego podziałowego roku 1793 w Grodnie. O rewolucji roku 1794, Oprac. J. Kowecki, W. 1967; [Twardowski B.], Spis osób które uczestniczyły w działaniach wojennych Kościuszki 1794 r., P. 1894 s. 182; – „Gaz. Rządowa” 1794 s. 221, 253, 267, 346–8, 361–2, 387–8, 398–9, 400, 419–20, 437, 443–4, 482–3; „Gaz. Warsz.” 1809 nr 23 s. 428; – AGAD: Teki gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, sygn. 1/387/1/–/ t. 10 (1806) p. 03b, t. 11 (1807) p. 01; AP w Kat.: Arch. Poleskich z Rokitna Szlacheckiego, sygn. 12/386/0/4/316 (Koresp. prywatna rodziny Taszyckich); Arch. Narod. w Kr., Oddz. na Wawelu: Terr. Crac. Nova, (TCN 58) sygn. 29/23/0/1/2/ s. 16, (TCN 64) sygn. 29/1/0/1.1./136 s. 720, (TCN 55) sygn. 29/23/0/1/ s. 95–8, 345, (TCN 15) sygn. 29/1/0/1.1/22 s. 1175, (TCN 16) sygn. 29/1/0/1.1/132 s. 835, 841, (TCN 36) sygn. 29/1/0/1.1/40 s. 1257; B. Jag.: rkp. 5344 t. IV k. 251v s. 335; Central’nyj deržavnyj istoryčnyj archiv Ukraïny we Lw.: F. 149 op. 2 spr. 8765 sviazka 470 (Successionalia 2522); – Mater. Red. PSB: Życiorys T-ego autorstwa Heleny Wereszyckiej; – Informacje Andrzeja Haratyma z W., m.in. na podstawie kwerendy w: AGAD (II Rada Stanu, nr 157 s. 2–8, 38–42, Zbiór Aleksandra Czołowskiego, nr 388 sygn. 512, 513), Rossijskij gosudarstvennyj archiv drevnich aktov w Moskwie (F. 389 op. 1 nr 551 s. 425–6); Informacje Andrzeja Sikorskiego z W. na podst. kwerendy w Arch. Diec. w Tarnowie (Liber Baptisatorum Łososina Dolna 1744–1770, r. 1755).
Maria Czeppe i Helena Wereszycka