INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Włodzimierz Marian Kozłowski     

Włodzimierz Marian Kozłowski  

 
 
1858-12-08 - 1917
 
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kozłowski Włodzimierz Marian (1858–1917), konserwatywny polityk galicyjski. Ur. 8 XII w Krzywczy, syn Zygmunta (zob.) i Gabrieli ze Starzeńskich. W l. 1876–80 studiował prawo na uniwersytetach w Pradze, Innsbruku, Krakowie i Wiedniu, a 30 VII 1883 r. uzyskał na UJ tytuł doktora praw. Właściciel wsi Zabłotce Kozłowskie w pow. przemyskim, był członkiem Rady Powiatowej w Przemyślu, Galicyjskiego Tow. Gospodarskiego, Tow. Kredytowego Ziemskiego, Krajowej Rady Kolejowej, komisji dla regulacji rzek. Szerszą działalność społeczno-gospodarczą rozpoczął K. w r. 1887 występując przeciw rządowej reformie podatku wódczanego, faworyzującej producentów węgierskich kosztem fabrykantów galicyjskich (Branntweinsteuerfrage. Memorandum…, Budapest 1887). Problemy te poruszał także na zebraniach Galicyjskiego Tow. Gospodarskiego w l. 1887 i 1888 (Fiskalizm gorzelniany, Lw. 1887, oraz Przemówienie w sprawie gorzelnianej.., Lw. 1888).

W r. 1889 K. uzyskał mandat poselski na Sejm Krajowy galicyjski z kurii wielkiej własności obwodu przemyskiego. W swym pierwszym przemówieniu 18 XI 1889 r. żądał upaństwowienia Kolei Karola Ludwika w Galicji. W latach następnych sprawom kolejowym, zapewne pod wpływem swego ojca Zygmunta, poświęcał dużą uwagę. Głównie jednak pochłaniała K-ego praca w sejmowych komisjach: budżetowej, gospodarstwa krajowego, gminnej, wodnej i sanitarnej. Swe poglądy wyłożył K. w referacie O zadaniach polityki agraryjnej wobec przesilenia rolniczego, wygłoszonym na II Zjeździe Prawników i Ekonomistów Polskich we Lwowie w r. 1889.

Obok spraw gospodarczych zajmowały K-ego zagadnienia związane ze szkolnictwem galicyjskim. W r. 1893 opowiedział się za reorganizacją systemu kształcenia i poprawą sytuacji materialnej nauczycieli, zwiększeniem liczby szkół, wprowadzeniem nowych podręczników i nauki historii Polski. W r. 1897 sprzeciwił się jednak zwiększeniu wydatków na szkolnictwo galicyjskie. Od r. 1898 pracował w sejmowej komisji szkolnej, w latach następnych postulował podniesienie wynagrodzenia nauczycieli szkół ludowych. W r. 1905 bronił uprawnień Kościoła i żądał szerszego wprowadzenia nauki religii. Analogiczne stanowisko zajmował w Radzie Państwa. Szczególnie dużo uwagi poświęcał szkolnictwu rolniczemu (Nauka rolnictwa w naszym ustroju szkolnym, Lw. 1887).

Od r. 1897 K. był członkiem sejmowej komisji dla sprawy reformy wyborczej w Galicji, której osobiście był przeciwnikiem, czemu dał wyraz w licznych wystąpieniach, a w szczególności 5 XI 1907 r. w Kole Polskim, kiedy opowiedział się przeciw wprowadzeniu w Galicji powszechnego prawa głosowania z obawy zmajoryzowania elementu polskiego przez Ukraińców. Zaniepokojony rozmiarami strajku rolnego w r. 1902, stał się zwolennikiem zaktywizowania polskiego chłopstwa we wschodniej Galicji i zmontowania wspólnej akcji dworu i wsi przeciw Ukraińcom. Jako prezes Centralnego Komitetu Wyborczego na wschodnią Galicję, w licznych podróżach agitacyjnych przygotowywał obronę polskiego stanu posiadania, tworząc tzw. stowarzyszenie obrony narodowej. Na tym tle zbliżył się z endecją, dzięki czemu Narodowa Demokracja (ND) we wschodniej Galicji uzyskała poparcie Podolaków. Od r. 1907 K. był członkiem Rady Narodowej wyłonionej przez sejmowe Koło Polskie w celu kierowania wyborami we wschodniej Galicji. W sejmie 1908 r. był przywódcą konserwatywnego klubu «Centrum», opowiadającego się za walką z Ukraińcami oraz sojuszem z endecją. W grudniu 1912 r., jako przywódca «Centrum», sprzeciwił się K. pertraktacjom polityków polskich z ukraińskimi w sprawach reformy wyborczej. Wybrany posłem w r. 1913, złożył mandat w lutym 1914 r.

W l. 1889–1902 i 1905–17 K. posłował też do Rady Państwa. W Kole Polskim przewodził grupie Podolaków. Po ustąpieniu K. Badeniego opowiadał się za dalszym utrzymaniem związków Koła Polskiego z prawicą parlamentu. We wrześniu 1899 r. K. i jego polityczni przyjaciele przeforsowali uchwałę zabraniającą deputowanym polskim wstąpienia do formowanego wówczas gabinetu M. Clary. Opozycja ta była wynikiem przekonania, że Polacy winni dążyć do ścisłej współpracy z innymi Słowianami, zwłaszcza Czechami. W tymże czasie wspólnie z L. Bilińskim i W. Dzieduszyckim opracował memoriał zawierający projekt kompromisowej ustawy językowej dla Austrii. Po r. 1902 związał się z S. Głąbińskim i wspólnie z nim walczył o budowę kanałów w Galicji. Z ramienia Koła Polskiego uczestniczył w pracach komisji gospodarczych Rady Państwa.

W lutym 1905 r. przebywał K. w Warszawie; w marcu 1905 r., wspólnie z A. Rayskim, skłonił młodych konserwatystów galicyjskich do uchwalenia rezolucji wzywającej Polaków pod zaborem rosyjskim do zachowania spokoju. Dn. 19 V 1905 r. wziął udział w krakowskim zjeździe konserwatystów polskich, którego celem było uzgodnienie stanowisk i działania wobec wydarzeń rewolucyjnych. Po r. 1908 w miarę zaostrzania się sytuacji międzynarodowej malała opozycja K-ego Wobec Wiednia. W grudniu 1912 r. opowiedział się w Kole Polskim za ścisłą współpracą Polaków z monarchią austro-węgierską. Był wówczas przeciwnikiem przygotowań powstańczych i wojskowych w Galicji. W lecie 1913 r. wziął udział w trójzaborowej konferencji w Pieniakach u T. Cieńskiego, na której omawiano stanowisko ND wobec zbliżającej się wojny.

K. był politykiem skrajnie konserwatywnym, a nawet reakcyjnym. Gruntownie wykształcony, z szerokimi zainteresowaniami społecznymi, ekonomicznymi i historycznymi, był pełnym temperamentu mówcą. Jako opozycjonista był wyczulony na punkcie niezależności od rządu: w grudniu 1908 r. np. nie przyjął nadanego mu odznaczenia. Nie pozbawiony próżności, gwałtowny i uparty, nazywany był «Kozłem» lub «Bumbą», a jego postępowanie wywoływało kontrowersyjne opinie. K. zgromadził księgozbiór liczący kilkadziesiąt tysięcy tomów z zakresu historii i nauk społeczno-politycznych oraz dużą ilość odpisów archiwalnych do historii Galicji. Zbiory te przekazał Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich. Zmarł we Lwowie w r. 1917.

 

Encyklopedia Macierzy Polskiej, Lw. 1905; W. Enc. Ilustr.; Boniecki; Uruski; – Bandura W., Kozaczuk T., Giebułtowski K., 1848 rik w Halyčyni, Lw. 1953; Buszko J., Sejmowa reforma wyborcza w Galicji 1905–1914, W. 1956; tenże, Stanowisko galicyjskiego obszarnictwa i burżuazji wobec reformy wyborczej w latach 1905–7, „Przegl. Hist.” 1955 s. 405; Dunin-Wąsowicz K., Czasopiśmiennictwo ludowe w Galicji, Wr. 1956; Feldman W., Stronnictwa i programy polityczne w Galicji 1846–1906, Kr. 1907 I 193–4, 239–40, 221, II 183; tenże, W. K., „Krytyka” T. 29: 1911 s. 32–4; Fischer A., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lw. 1927 s. 82; Freund F., Das österreichische Abgeordnetenhaus. XI–XII. Legislaturperiode, Wien 1907–11; Garlicki A., Geneza Legionów. Zarys dziejów Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych, W. 1964; Kieniewicz S., Adam Sapieha, Lw. 1939; Łopuszański T., Pamiętnik Towarzystwa Gospodarskiego 1845–1894, Lw. 1894 s. 148, 186–8; Najdus W., Szkice z historii Galicji, W. 1958–60 I–II; Rzepecki J., Sprawa Legionu Wschodniego 1914 roku, W. 1965; [Zaleski T.] Światłomir, Ciemnota Galicji w świetle cyfr i faktów, Lw. 1904 s. 25; – Biliński L., Wspomnienia i dokumenty, W. 1924 I–II; Bobrzyński M., Z moich pamiętników, Wr. 1957; Chłędowski K., Pamiętniki, Kr. 1957; Daszyński I., Pamiętniki, Kr. 1926; Galicja w dobie autonomicznej, Oprac. S. Kieniewicz, Wr. 1952; Głąbiński S., Wspomnienia polityczne, Pelplin 1939 s. 136; Spraw. stenogr. Sejmu Krajowego Galicyjskiego, 1889–1914; Stenographische Protokolle über die Sitzungen des Hauses der Abgeordneten des österreichischen Reichsrathes, Wien 1889–1914; Wasylewski S., Pod kopułą lwowskiego Ossolineum, Wr. 1958; – Arch. PAN w Kr.: korespondencja Sekr. Gen. 3120/1904, 675/1908, 619 i 707/1910; Arch. UJ: W. P. II 483, S. II 519 nr 669; B. Jag.: rkp. 8077, 8082–3, 8085–9, 8091–3, 8095, Akc. 123/56 t. 6; B. Ossol.: rkp. 6815, 7100, 7179, 7921, 7941; B. PAN w Kr.: rkp. 2492, 4057.

Jerzy Zdrada

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
biogramy.pl

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Marian Stanisław Chodacki

1898-07-15 - 1975-06-26
dyplomata
 
 

Jerzy Iwanowski

1878-02-10 - 1965-03-28
działacz społeczny
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

  więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.