INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Adam Jan Pius Wacław Grabowski  

 
 
1827-05-05 - 1899-12-11
Biogram został opublikowany w latach 1959-1960 w VIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.

  

 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Grabowski Adam Jan Pius Wacław (1827–1899), agent obozu białych w powstaniu styczniowym. Ur. 5 V w Łukowie (pow. Oborniki), syn dyrektora Tow. Ziemstwa Kredytowego, Józefa, i Klementyny z Wyganowskich. Wychowany w środowisku konserwatywnym i ugodowym, zdał maturę i studiował prawo (1846–8) w Berlinie, czas rewolucji 1848 r. odsłużył w wojsku pruskim. Dymisjonował się w r. 1849, mianowany w r. 1852 podporucznikiem landwehry, w r. 1854 królewskim kamerjunkrem. W r. 1853 ożenił się z Jadwigą Lubomirską. Po ruinie majątkowej ojca mieszkał zrazu w dobrach białoruskich teścia, później w Warszawie. W przededniu powstania styczniowego miał posadę w Tow. Żeglugi Parowej, był ścigany przez wierzycieli i nie miał dobrej opinii w swym środowisku.

W jesieni 1862 r. dał jakąś sumę na założenie tajnej drukarni grupie Janczewskiego, frondującej przeciw Komitetowi Centralnemu; działał zapewne z ramienia białych, wyznaczony dla penetrowania organizacji powstańczej. 3 III 1863 r. wyjechał do Krakowa, jako jeden z agentów Kronenberga, w akcji montowania białego Rządu Narodowego. Przy powołaniu na dyktatora Langiewicza grał samozwańczo rolę pełnomocnika Komitetu Centralnego. Zdemaskował go po kilku dniach Bobrowski; G. zasłonił się jednak formalnymi poleceniami, jakie wystawił mu członek Komitetu Centralnego i uczestnik intrygi, L. Królikowski. Biali krakowscy zmusili S. Bobrowskiego do pojedynku z G-im, w którym G. zastrzelił przeciwnika 12 IV w Łaszczynie pod Rawiczem. G. zbiegł przed karą władz narodowych do Wiednia, a policja austriacka internowała go w Innsbrucku. W r. 1866 G. wstąpił jako ochotnik do armii austriackiej i w stopniu podporucznika walczył pod Sadową. W r. 1878 osiadł w majątku Rachów w Lubelskiem; przez kilka lat zostawał pod nadzorem policji. Są ślady, że zabiegał o jakąś rehabilitację zwracając się, zresztą bez skutku, do T. Okszy Orzechowskiego i Wł. Platera. Zmarł 11 XII 1899 r. w Brixen w Tyrolu; zostawił trzy córki: 2 zakonnice i trzecią za Hieronimem Lubeckim.

 

Fot.: Polska, jej dzieje i kultura, III; – Boniecki, Borkowski, Almanach, błękitny; Uruski; Żychliński, XXIII; – Lewak A., Zbiory rapperswilskie, W. 1929; Szelągowski A., Polska, jej dzieje i kultura, III; Baranowski I., Pamiętniki, P. 1923; Bentkowski W., Notatki osobiste, Mat. do historii powstania 1863–4, Lw. 1890 II 14 n.; Berg M. W., Zapiski o polskim powstaniu, Kr. 1899, III 11 n.; Bobrowski T., Pamiętniki, Lw. 1900 II 456 n.; Giller A., Historia powstania narodu pol., Paryż 1867 I 43 n., 280 n.; Janowski J. K., Pamiętniki, Lw. 1923; Kronenberg L., Listy do M. Waligórskiego, Wr. 1955; Łukaszewski J., Zabór pruski w czasie powstania stycz., Jassy 1870, 288 n.; Zeznania śledcze o powstaniu styczniowym, Wyd. St. Kieniewicz, Wr. 1956; – Papiery rodzinne, B. Ossol. rkp. 4220, 4227.

Stefan Kieniewicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.