INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Albin Stepowicz  

 
 
1894-03-18 - 1934-12-18
Biogram został opublikowany w latach 2004-2005 w XLIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stepowicz (Stapowicz) Albin, pseud. i krypt.: Anupry S...żnik, Arhanisty Bjełarus, Kastus’ Karawy, A.S., Al. S., Al. St., S-wicz, S-icz, Step., St. Al. (1894–1934), białoruski kompozytor, polityk i publicysta, poseł na sejm Rzeczypospolitej Polskiej.

Ur. 18 III we wsi Baranie (pow. święciański) w rzymskokatolickiej rodzinie chłopskiej, był synem Macieja i Elżbiety z Suboczów, młodszym bratem Konstantego (zob.).

S. ukończył szkołę organistów Józefa Montwiłła w Wilnie, gdzie uczył się m.in. pod kierunkiem Ludomira Michała Rogowskiego. Następnie był organistą w kościele w Ciechanowcu (pow. bielski). W r. 1910 rozpoczął pisanie dziennika, który prowadził do końca życia, a w r. 1912 pod pseud. Anupry Siarmiażny debiutował na łamach białoruskiego tygodnika wydawanego w Wilnie „Naša niva” (nr 3, 4). Od r. 1913 studiował prawo na uniw. w Kazaniu i równocześnie był organistą w tamtejszym kościele katolickim. W l. 1921–4 kontynuował studia na Wydz. Humanistycznym USB, lecz przerwał je z powodu ciężkiej sytuacji materialnej; należał wtedy do Białoruskiego Związku Studentów i pracował jako nauczyciel muzyki i śpiewu w wileńskim Gimnazjum Białoruskim. Opublikował pieśń Dze čutny movy našaj huki (Vil’nja 1926). Od r. 1926 był członkiem zarządu Oddziału Wileńskiego Białoruskiego Inst. Gospodarki i Kultury (BIGiK), a od września t.r. przez dwa lata sekretarzem zarządu jego wileńskiego koła. Od maja kierował przez rok Białoruską Drukarnią im. Franciszka Skoryny w Wilnie. Dn. 24 X został sekretarzem KC (od r. 1927 wiceprezesem) powołanej wtedy partii Białoruska Chrześcijańska Demokracja (BChD). W l. 1927–8 wchodził w skład kolegium redakcyjnego wileńskiego tygodnika BChD „Belaruskaja krynica”. W grudniu 1927 został członkiem Białoruskiego Centralnego Zjednoczonego Komitetu Wyborczego, a w wyborach przeprowadzonych w marcu 1928 obrano go posłem na Sejm w okręgu święciańskim z listy Bloku Mniejszości Narodowych. W Sejmie wszedł S. do Klubu Ukraińsko-Białoruskiego (od listopada t.r. Klub Białoruski) i należał do Komisji Odbudowy Kraju. Gdy 10 XII t.r. arcybp wileński Romuald Jałbrzykowski wydał list pasterski oznajmiający, że BChD «uległa błędom indyferentyzmu i bolszewizmu» (powodem drugiego z tych zarzutów był postulat przeprowadzenia reformy rolnej) i zakazujący wiernym przynależności do tej partii, S. wraz z białoruskim posłem Pawałem Karuzą i przewodniczącym BChD Ignacym Gogolińskim (Hahalinskim) wysłali do Watykanu telegram protestacyjny; pozostał on jednak bez odpowiedzi. W r. 1929 ogłosił S. broszurę polityczną Biełarusy i dziarżaunaja niezależnaść (Wilnia). W tym okresie kierował w Wilnie białoruskim kółkiem muzyczno-dramatycznym oraz chórami kościoła św. Mikołaja i BIGiK. Dn. 3 II 1929 wszedł do Zarządu Centralnego BIGiK, a 2 III 1930 został wiceprezesem Białoruskiego Komitetu Narodowego. Orzeczeniem Sądu Najwyższego z 14 IV t.r. unieważniono wybory w okręgu S-a, który tym samym utracił mandat poselski. Dn. 5 X wystąpił z BChD i w wyborach do Sejmu RP 16 XI kandydował bez powodzenia w okręgu święciańskim z listy Niezależnych Białoruskich Radykałów. Od listopada 1933 należał do rozłamowej grupy BChD – Białoruskich Narodowych Socjalistów; w ich wileńskim miesięczniku „Novy šljach” był w r. 1934 współautorem artykułów programowych Abavjazki belaruskaga nacyjanal-sacyjalysta (nr 5) oraz Našy tézy (nr 6). T.r. bezskutecznie usiłował utworzyć nową partię polityczną p.n. Białoruscy Niezależni Radykałowie.

Artykuły dotyczące zagadnień politycznych i kulturalnych Białorusinów mieszkających w Polsce i Białorusi Sowieckiej publikował S. w białoruskim tygodniku „Krynica” (w l. 1925–39 „Belaruskaja krynica”), ukazującym się w Wilnie, oraz w polskim miesięczniku „Przegląd Wileński”, organie «krajowców». Napisał muzykę do wierszy poetów białoruskich, m.in. Janka Kupały, Michasia Maszary, Franciszka Hryszkiewicza, Uladzisława Kazłouskiego oraz swego brata, Konstantego; był autorem słów i muzyki wielu pieśni, m.in. Dzye čutny movy našaj huki, która stała się hymnem BIGiK, oraz Belarus’perad ŭsym. S. zmarł 18 XII 1934 w Wilnie, został pochowany na cmentarzu na Rossie.

Rodziny S. nie założył.

Pośmiertnie opublikowano śpiewnik S-a Za Baćkauščynu (Vil’nja 1935); jego autorstwa jest też prawdopodobnie śpiewnik Piesni pracy i zmahannja ([b.r.m.w.]). Dziennik S-a zaginął.

 

Belaruskija pis’menniki. Bijabiblijahrafičny slovnik, Minsk 1995 V; Belaruskija relihijnyja dzejačy XX stahoddzyja: życ’cjarysy, martyrolohija, uspaminy, Minsk–Monachium 1999; Encyklapedyja historii Belarusi, Minsk 2001 VI cz. 1; Encyklopedia Ziemi Wileńskiej. Literatura Ziemi Wileńskiej od XVI w. do 1945 r., Bydgoszcz 2004; Kto był kim w Drugiej RP?; Ludzi kultury z Hrodzenščyny, Hrodna 2000; Traczuk J., Prasa białoruska w II Rzeczypospolitej (1918–1939), Studia Polono-slavica-orientalia. Acta litteraria T. 13: 1992; – Ankudowicz-Bieńkowska M., Polskie życie muzyczne w Wilnie lat II Rzeczypospolitej, Olsztyn 1997; Babkin H., Cy pačujem jaho holas?, „Literatura i mastactva” 1991 nr 3; Bergman A., Sprawy białoruskie w II Rzeczypospolitej, W. 1984; Glagoŭska L., Braty Stapovičy, „Belarusika-Albaruthenica” T. 8: 1997 s. 70–6; Głogowska H., Białorusini w parlamentach II Rzeczypospolitej, w: Przemiany społeczne, kwestie narodowościowe i polonijne, Red. A. Chodubski, Tor. 1994 s. 134–5, 137–8; Gomółka K., Białorusini w II Rzeczypospolitej, Gd. 1992; Jarmołkowicz W., Białoruska Chrześcijańska Demokracja, „Więź” R. 29: 1986 nr 11–12 s. 177; Moroz M., „Krynica”. Ideologia i przywódcy białoruskiego katolicyzmu, Białystok 2001 s. 141, 149–52, 171, 188; Stankevič A., Z życ’cia i dziejnas’ci Kazimira Svajaka 1926–1936, Vil’nja 1936; Stapovič B., Z uspaminaŭ pra Kazimira Svajaka, „Polymia” 1990 nr 2; Swajak K., Dzieja majej myśli, serca i woli, Wilnia 1932; Turonek J., Książka białoruska w II Rzeczypospolitej 1921–1939, W. 2000 s. 64–9; – Rzepeccy, Sejm i Senat 1928–33, s. 130, 204; Skład osobowy Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 10 czerwca 1928, W. 1928 s. 32, 41; – „Sprawy Narodowościowe” R. 1: 1927 nr 2 s. 161, R. 2: 1928 nr 1 s. 67–8, nr 2 s. 215, nr 3–4 s. 418, nr 5 s. 538, nr 6 s. 732, R. 4: 1930 nr 1 s. 69, nr 2 s. 239–40, nr 5–6 s. 602, R. 5: 1931 nr 1 s. 103, nr 2–3 s. 280, R. 7: 1933 nr 6 s. 693, R. 8: 1934 nr 5–6 s. 619; – B. Sejmowa w W.: Skorowidz ds. stenograficznych z posiedzeń Sejmu RP od 27 marca 1928 r. do 29 marca 1930 r., s. 28, 67, 148–9, 236–7; Belaruski dzjaržauny archiŭ literatury i mastactva w Mińsku: F. 3; Central’naja naukovaja biblioteka Akademii Navuk Belarusi w Mińsku: F. 5 op. 1; – Informacje Tadeusza Zienkiewicza z Olsztyna.

Jan Traciak

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Konstanty Stepowicz

1890-02-06 - 1926-05-06 poeta
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Bruno Schulz

1892-07-12 - 1942-11-19
pisarz
 

Leon Piotr Berbecki

1874-07-28 - 1963-03-23
inżynier
 

Maciej Kalenkiewicz

1906-07-01 - 1944-08-21
oficer Armii Krajowej
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Bruno Wincenty Korotyński

1873-01-20 - 1948-05-18
dziennikarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.