Szopiarski Andrzej (1720–1789), profesor Uniwersytetu Krakowskiego.
Ur. 26 XI na terenie diec. krakowskiej, był synem Kazimierza.
W semestrze zimowym 1743/4 wpisał się S. na Wydz. Filozoficzny Uniw. Krak. Dn. 4 IV 1744 przyjął niższe święcenia kapłańskie, a już 4 XI t.r. otrzymał bakalaureat. Po niespełna trzech latach studiów uzyskał 12 VII 1747 magisterium sztuk wyzwolonych i został promowany na doktora filozofii. W l. akad. 1747/8–1749/50 wykładał na Wydz. Filozoficznym jako docent extraneus, a w l. 1750–5 uczył w uniwersyteckiej Szkole Nowodworskiej, kolejno w klasie poetyki (1750–1751/2), retoryki (1752–1752/3) i dialektyki (1753–1754/5). Z nadania magistratu Nowego Targu otrzymał 19 I 1753 beneficjum przynależne do kapelanii miejscowego bractwa różańcowego; jako prebendarz różańcowy miał obowiązek wspomagać duszpasterstwo parafialne. Na podstawie obronionej 6 II 1755 tezy Quaestio logica... (Cracoviae 1755) został 17 IV t.r. inkorporowany do Uniwersytetu i wszedł do Kolegium Mniejszego. Po święceniach diakonatu (20 IV 1756) i kapłańskich (26 IV t.r.) otrzymał za instancją prepozyta Kolegium Mniejszego penitencjarię (fundacji Marcina Radymińskiego) w kościele Mariackim w Krakowie. Od r. 1756 był seniorem bursy Jagiellońskiej, a od 12 VI 1759 kanonikiem w uniwersyteckiej kolegiacie św. Anny (prawdopodobnie prebendy Patricianae). Był także syndykiem akademickim i z tego tytułu, w imieniu Uniw. Krak., wystąpił w r. 1759 wspólnie z prokuratorem Antonim Wojciechowskim i dyrektorem lwowskiej kolonii akademickiej Janem Kantym Jankiewiczem przeciw otwarciu we Lwowie (powołanego w r. 1661) uniw. jezuickiego, zatwierdzonego wówczas przez króla Augusta III (19 IV 1758) i papieża Klemensa XIII (26 III 1759). Pismo krakowskich uczonych, upowszechnione jako „Attentata per patres Soc. Jesu Collegii Leopoliensis commissa, ratione quorum factae sunt protestationes et manifestationes” ([b.m.w.] 1760) odniosło wraz z innymi protestami pewien doraźny skutek: Akad. Lwow. zaprzestała nadawania tytułów naukowych. W semestrze letnim 1760 sprawował S. obowiązki dziekana Wydz. Filozoficznego. W r. 1761 połączył dotychczasowe funkcje z obowiązkami prowizora bursy i korzystając od t.r. z pomocy konsyliarza, ks. Ignacego Pawluśkiewicza, pełnił je do grudnia 1765.
W celu wejścia do Kolegium Większego przedstawił S. i obronił 18 II 1761 drukowaną tezę Quaestio metaphysica de subsistentia pro loco in Coll[egio] Maiori (Cracoviae 1761). Od 23 XI 1763 piastował w krakowskiej kolegiacie św. Anny kanonię prebendy Zielopolscianae. Przejął kursowe wykłady filozofii i w r. akad. 1764/5 figurował w gronie nauczycielskim jako królewski profesor filozofii. W semestrze zimowym 1764/5 ponownie był dziekanem; jako przełożony fakultetu aprobował drukowaną w marcu 1765 w Krakowie „Ordinatio studiorum facultatis philosophicae”, opracowaną pod kierunkiem ks. Józefa A. Putanowicza, a przedstawioną przez komisję uniwersytecką. Podczas pełnienia funkcji dziekana uczcił wypromowanych 21 V 1765 sześciu bakałarzy panegirykiem Viror a vigore et vigor a virore... (Cracoviae 1765); załączony do tej publikacji utwór „Sidus excelsi radians Olympi…”, wysławiający św. Jana z Kęt, jest jednak, wbrew Karolowi Estreicherowi, innego autorstwa. Od 16 X 1765 do r. 1770 był S. kustoszem kolegiaty św. Jerzego na Zamku Wawelskim w Krakowie. Dotychczasowe prebendy w kolegiacie św. Anny kapituła zamieniła mu 15 V 1767 na archidiakonat, który piastował również do r. 1770. W semestrze zimowym 1767/8 wykładał na Wydz. Filozoficznym filozofię Arystotelesa. Z prezenty Kolegium Większego Uniwersytetu został powołany do kapituły kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu i na jej posiedzeniu 25 IV 1769 otrzymał godność kanclerza kapituły (prałaturę tę zniósł w r. 1784 cesarz Józef II). Również z prezenty uniwersyteckiej otrzymał 25 IX 1769 kanonię w uniwersyteckiej kolegiacie św. Floriana w Krakowie.
Będąc profesorem filozofii, studiował S. teologię i uzyskał bakalaureat (baccalarius cursus), po czym od r. akad. 1767/8 prowadził także zajęcia na Wydz. Teologii; prawdopodobnie przed wrześniem 1769 uzyskał stopień bakałarza sentencjariusza, a następnie tytuł licencjata. Na konwokacji uniwersyteckiej 13 III 1772 obrano go prowizorem kolonii sądeckiej (pełnił tę funkcję nie krócej niż do 17 VI 1776). Od 1 XII 1773 przejął na Uniw. Krak. kursowy wykład teologii moralnej. Z nadania królewskiego objął 20 XI 1777 parafię p. wezw. św. Klemensa Papieża w Wieliczce, ale administrował nią przez zastępców, zapewne ks. Tomasza Kuderskiego, a następnie ks. Jana Nepomucena Cerankę.
W związku z reformą Uniw. Krak., przeprowadzoną przez Hugona Kołłątaja, został S. uwolniony od obowiązków profesorskich i zrezygnował z katedry teologii. W formie zadośćuczynienia otrzymał, wraz z kilkoma usuniętymi profesorami, doktorat teologii (19 IX 1780), a jako zabezpieczenie emerytalne z prezenty Kolegium Większego probostwo kościoła p. wezw. św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu (instalacja kanoniczna nastąpiła 21 IX 1780, S. przejął je w zarząd 1 X lub 3 X t.r.). Równocześnie 21 IX 1780 kapituła zamieniła mu kanonię kolegiaty św. Floriana na kantorię. W swej parafii olkuskiej przywrócił S. szkołę parafialną i odbudował budynek szkolny, a kierownictwo nauczania powierzył w r. 1782 Antoniemu Drogieńskiemu. W r. 1788 bezskutecznie zabiegał o probostwo parafii Wszystkich Świętych w Krakowie. Zmarł 3 lub 4 III 1789 na probostwie olkuskim i został pochowany pod głównym ołtarzem kościoła paraf. w Olkuszu.
Bibliogr. filozofii pol., I; Bibliografia analityczna piśmiennictwa dot. życia i kultu świętego Jana z Kęt, Kr. 2002; Buchwald-Pelcowa P., Emblematy w drukach polskich i Polski dotyczących XVI–XVIII wieku. Bibliografia, Wr. 1981; Estreicher, XXX; Salaterski S., Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448–1791), „Nasza Przeszłość” T. 80: 1993 s. 217; Szczepaniak J., Katalog duchowieństwa diecezjalnego zestawiony na podstawie krakowskich ksiąg święceń (1646–1789) Nowy Sącz, Kr. 2008; tenże, Spis prałatów i kanoników kapituły katedralnej oraz kapituł kolegiackich diecezji krakowskiej (XVIII w.), Kr. 2008; tenże, Spis prepozytów i plebanów diecezji krakowskiej (XVIII w.), Kr. 2008; – Kanior M., Wydział Teologiczny w dziejach Uniwersytetu Krakowskiego (1780–1880), Kr. 1998; Krukowski J., Oświata i szkolnictwo, w: Dzieje miasta Nowego Sącza, Red. F. Kiryk, W.–Kr. 1992 I; Leniek, Książka pamiątkowa Gimn. św. Anny, s. CII; Leśniak W., Olkuska Bazylika św. Andrzeja na tle dziejów miasta i parafii, [b.m.w.] 2006 s. 81 (błędnie jako A. Szopiński); Michalewicz J., Szkoła parafialna w Luborzycy i jej związki z Uniwersytetem Jagiellońskim (1401–1803), „Prace Hist. UJ” 1966 z. 17 s. 95; Ruta Z., Nauczyciele kolonii akademickich Uniwersytetu Krakowskiego w XVIII wieku, „Roczn. Nauk.-Dydaktyczny Wyższej Szkoły Pedagog. w Kr. Prace Hist.” T. 4: 1968 s. 119–20; Salaterski S., Kolegiata i kapituła św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448–1791), Nowy Sącz 1997 s. 51, 70, 340; Wiśniewski J., Dzieje miasta Olkusza jego kościołów i pamiątek, Marjówka Opoczyńska 1933 s. 68 (błędnie jako A. Szopiański); tenże, Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Olkuskiem, Marjówka Opoczyńska 1933 s. 216, 251, 253, 257; Załęski, Jezuici, s. 141–2; – Directorium officii Divini pro dioecesi Cracoviensi […] ad […] MDCCXC… [Cracoviae 1789]; Kołłątaj H., Raporty o wizycie i reformie Akademii Krakowskiej, Wr. 1967; Lipski J., Materiały do dziejów szkolnictwa polskiego. Z rękopisów Muzeum Ks. Czartoryskich i Biblioteki Popielów w Krakowie, Kr. 1923; Protokoły posiedzeń KEN 1773–1785, Oprac. M. Mitera-Dobrowolska, Wr. 1973; toż, 1786–1794, Oprac. T. Mizia, Wr. 1969; Statuta nec non liber promotionum; Viris theologis amplissimis, celeberrimis Stanislao Patelski M. Antonio Czerchawski M. Andreae Szopiarski M. Casimiro Czerwiński M. Andreae Śleczkowski applaudit M. A. C. Subrectoratu Ant. Żołędziowski, [Cracoviae] 1780; – Arch. Kapit. Katedralnej w Kr.: sygn. Reg. C. 25, Reg. C. 26; Arch. Kurii Metropolitalnej w Kr.: Acta Officialia, sygn. 186 s. 39, sygn. 188 s. 56, sygn. 196 k. 89, sygn. 197 k. 197, sygn. 199 k. 80v, 110v–11, sygn. 200 s. 9–10, 263, 346, 433–4, 514, 520, sygn. 201 s. 563, sygn. 204 s. 208–9, Acta Visitationis, sygn. 55 s. 392, Liber Ordinatorum, sygn. 9 s. 360, sygn. 10 k. 15–15v; Arch. UJ: rkp. 1 s. 606, 720, rkp. 2 s. 142–3, 193–4, 282, 294, rkp. 4 s. 15, rkp. 23, 90 s. 534, 538, 541, 544, 547, 555, 559, 564, 569, rkp. 94 s. 168 (Kartoteka L. Hajdukiewicza).
Mieczysław Barcik