INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Antoni Bądzkiewicz      Portret Antoniego Bądzkiewicza - plik z mbc.cyfrowemazowsze.pl - zaczerpnięte przez MBC z Biesiada Literacka. T. 36, 1893 nr 29 s. 37.

Antoni Bądzkiewicz  

 
 
ok. 1831 - 1893-07-04
Biogram został opublikowany w 1935 r. w I tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Bądzkiewicz Antoni († 1893), pedagog, historyk literatury. Pochodził z Mińszczyzny, urodził się około r. 1831. Gimnazjum kończył w Mińsku. W r. 1849 wstąpił na Uniwersytet Kijowski; tam najpierw studjował medycynę, potem przeniósł się na wydz. filolog. Ukończywszy uniwersytet, trudnił się przez lat kilka guwernerką prywatną. Po zdaniu egzaminu konkursowego w r. 1857 został profesorem jęz. pol. w gimn. w Wilnie. W r. 1864 przeniósł się do Piotrkowa, w r. 1867 do Warszawy, gdzie w II gimn. (później zamienionem na III) wykładał język polski i literaturę polską. Chociaż od utworzenia Okręgu Naukowego Warszawskiego (1868) rusyfikacja szkół w Król. Kongr. postępowała szybko, i obowiązywał na lekcjach język rosyjski, B. do końca swej pracy w gimn. nie przestał wykładać po polsku. Lekcje jego, opracowywane sumiennie i oparte na rzetelnej wiedzy, były bardzo cenione przez młodzież. W ówczesnem siedmioklasowem gimnazjum kończył się ich wykład w klasie VI. Młodzież organizowała więc w mieszkaniach prywatnych lekcje dopełniające, pozaszkolne, które B. prowadził bezinteresownie, twierdząc, że spełnia tylko swój obowiązek. W okresie rusyfikatorskiej działalności Apuchtina, kuratora Okr. Nauk. Warsz. (1879–1897), nękany atmosferą szpiegostwa i donosicielstwa, nie czekając na wysłużenie emerytury, podał się B. do dymisji (1882/3). Po ustąpieniu z posady rządowej wykładał przez lat kilka w Szkole Technicznej Drogi Żel. Warsz.-Teresp., gdzie przed skupem kolei przez rząd ros. panowały stosunki liberalniejsze. Skoro i tam dotarły ustawy rusyfikacyjne, musiał opuścić ten zakład. Odtąd pracował jedynie w szkole W. Górskiego i dawał lekcje prywatne. Pomimo wyczerpującej pracy nauczycielskiej pisywał wiele. Artykułami treści pedagog., histor.-kryt., liter. i nawet etnogr. zasilał prawie wszystkie poważniejsze czasopisma polskie. Zamierzał opracować rys systemów wychow. w Polsce, lecz zdołał wykończyć i ogłosić tylko fragmenty (Życiorysy Al. Zdanowicza, »Tyg. il.« 1868, M. Homolickiego, Komenjusza). Z obszerniejszych dzieł dydaktycznych B-a wymienić należy: Teorję poezji w związku z jej historją (I wyd. 1867, II wyd. 1875), w której dał szczegółowy obraz prozodji polskiej, oraz Wypisy polskie (1882–3) odznaczające się doborem i obfitością materjału. Z prac literacko-krytycznych B-a pierwszorzędną wartość zachowały po dzień dzisiejszy studja o R. W. Berwińskim (Ateneum 1887, potem odb.) i K. Ujejskim (Kr.–Petersburg 1893), oparte o materjał źródłowy i dające poza tłem ogólnem, szczegółami biograficznemi i psychologicznemi, oraz genezą utworów danego pisarza, sumienną analizę wartości językowych i stylistycznych, na które B. kładł zawsze duży nacisk w swych wykładach. Zmarł 4 VII 1893 nieledwie że w niedostatku. Trochę mizantrop, bardzo niezależny, przeżył bez żadnych kompromisów męczeński, beznadziejny prawie okres ucisku narodowego, szerząc wytrwale znajomość i umiłowanie polskiego języka i literatury.

 

»W. Enc. Il.«; »Tyg. Il.« 1893, nr 184 s. 28; Wspomnienia jednego z uczniów, B. Dyakowskiego; wspomnienia osobiste.

Marja Dynowska

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Władysław Ansgary Podkowiński

1866-03-04 - 1895-01-05
malarz
 

Andrzej Wierzbicki

1877-06-07 - 1961-02-11
poseł na sejm II RP
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Adam Sierakowski h. Ogończyk

1846-02-21 - 1912-03-12
ziemianin
 

Władysław Biegański

1857-04-28 - 1917-01-29
lekarz
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.