INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Antoni Ossoliński h. Topór      podpis Antoniego Ossolińskiego, pod listem datowanym Opatów 24 sierpnia 1748 - w- Autografy dawne - teki Władysława Górskiego - T. 9, Naruszewicz – Ożga - w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie - sygn.: BJ Rkp. 6147 IV t. 9 - k. 114v - źródło kop

Antoni Ossoliński h. Topór  

 
 
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ossoliński Antoni h. Topór (zm. 1757), poseł na sejmy, kasztelan sandomierski, generał-lejtnant wojsk koronnych. Był synem Stefana, chorążego mielnickiego (zm. po r. 1715), i Benedykty z Szujskich, chorążanki brześciańskiej. W r. 1722 został podpułkownikiem w regimencie dragonii. Podczas zalimitowanego sejmu 1724 r. O. wszedł na okres dwuletni jako deputat ze stanu rycerskiego z Małopolski do komisji, powołanej przy boku prymasa i ministrów do konferencji z posłami obcych dworów. W konstytucjach tego sejmu był wymieniony jako starosta przyłuski. Dn. 3 IV 1726 O. otrzymał nominację na pułkownika artylerii kor. W r. 1733 sprawował funkcję komornika krakowskiego. Podczas bezkrólewia po śmierci Augusta II sejmik woj. sandomierskiego w Opatowie wybrał O-ego 17 III 1733 na posła na sejm konwokacyjny z instrukcją zalecającą zachowanie postanowień o wolnej elekcji i popieranie Polaka, urodzonego w państwach Korony Polskiej, jako kandydata do tronu. Instrukcja ta ponadto wymieniała O-ego wśród osób, którym skarb Rzpltej winien był zwrócić zaległe długi z prowentów należnych Augustowi II. Dn. 20 VII t. r. O. podpisał akt konfederacji generalnej uchwalonej na konwokacji głównej warszawskiej, a jesienią brał udział w elekcji Stanisława Leszczyńskiego jako chorąży i pułkownik ziemi mielnickiej woj. podlaskiego. Następnie uczestniczył w sejmie pacyfikacyjnym w Warszawie, rozpoczętym 27 IX 1735, jako poseł woj. sandomierskiego. Instrukcja, jaką wówczas otrzymał, przewidywała m. in. żądanie ewakuacji wojsk saskich i rosyjskich z terytorium Rzpltej, radzenie o aukcji wojska narodowego i obmyślenie środków jego utrzymania przez województwa. Sejmik boni ordinis w Opatowie t. r. przyznał O-emu 12 000 złp. za sprawowanie funkcji poselskich.

W początkach panowania Augusta III O. należał do stronników i przyjaciół hetmana w. kor. Józefa Potockiego. Gdy podczas wojny o sukcesję austriacką w r. 1741 hetman dążył do zawiązania konfederacji w Polsce i pozyskania króla pruskiego Fryderyka II dla swych zamiarów przyszłej wojny z Rosją i pozbawienia tronu Augusta III, O. pomagał Potockiemu w zjednaniu osobistości z obozu dworskiego. We wrześniu 1741 posłował z listem i instrukcjami hetmańskimi do Jana Lipskiego, kardynała i bpa krakowskiego. Kiedy Lipski odmówił udziału i starał się odwieść Potockiego od planów konfederacji, O. uczestniczył w konferencji biskupa z hetmanem, jaka odbyła się 6 X t. r. w Borzęcinie i zakończyła się pojednaniem hetmana z dworem. W r. 1744 O. informował Lipskiego o naradzie hetmana w. koronnego z hetmanami lit. Michałem Kazimierzem Radziwiłłem i Michałem Wiśniowieckim w sprawie przyszłego sejmu i powiększenia armii oraz o niechęci hetmanów litewskich wobec projektu aukcji wojska na Litwie, co na sejmie może być, jak uważał, przyczyną wielu niechęci i trudności. W tym czasie O. rozpatrywał również z polecenia dworu życzenia i prośby hetmana Potockiego, głównie o województwo poznańskie i starostwo krzeczowskie, do czego dwór odniósł się przychylnie. Następnie O. posłował z woj. sandomierskiego na sejm grodzieński 1744 r. W r. 1745 O. uzyskał stopień generała-majora wojsk koronnych. T. r. sprawował funkcję komisarza na Trybunał Koronny w Radomiu od wojska autoramentu cudzoziemskiego. Był też posłem od wojska koronnego na sejm warszawski 1746 r. Dn. 27 XI t. r. O. został mianowany kasztelanem sandomierskim. W r. 1748 uzyskał awans na generała-lejtnanta wojsk koronnych. Król nadał mu w r. 1749 Order Orła Białego. W r. 1753 przyczynił się do sukcesu sejmiku deputackiego w Opatowie, pierwszego po kilku zerwanych. W r. n. znalazł się w obozie przeciwników podziału ordynacji ostrogskiej, dokonanego z inicjatywy Czartoryskich. Wraz z hetmanami: kor. Janem Klemensem Branickim i lit. M. K. Radziwiłłem podpisał uchwalony we Lwowie 18 I t. r. manifest skierowany przeciw uczestnikom transakcji kolbuszowskiej. Kaznodzieja pijarski ks. Samuel Wysocki zadedykował O-emu wydany w r. 1753 zbiór swoich kazań, wygłaszanych z okazji świąt kościelnych i wydarzeń publicznych w l. 1739–51. O. zmarł 22 VI 1757 w swoim majątku Wola Pawłowska i został pochowany w Solcu (woj. sandomierskie).

Z małżeństwa z Teresą z Morsztynów, córką Antoniego Andrzeja (zob.), poślubioną w r. 1751, pozostawił syna Józefa, chorążego mielnickiego.

 

Estreicher; Dworzaczek, tabl. 144; Kossakowski S. K., Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich, W. 1862 II 129; Niesiecki; Uruski; Żychliński, XXIII 138; Błeszczyński J., Spis senatorów i dygnitarzy koronnych (świeckich) z XVIII w., w: Kossakowski S. K., Monografie…, W. 1872 III; Elektorowie, I; – Łoza, Hist. Orderu Orła Białego; Skibiński M., Europa i Polska w dobie wojny o sukcesję austriacką, Kr. 1913 I–II; – Diariusze sejmowe z w. XVIII, II; Matusiewicz M., Pamiętniki, W. 1976 II 57; Vol. leg., VI 400, 606; – „Kur. Pol.” 1745 nr 440, 1746 nr 521, 1757 nr 27, 28 (wiadomości o śmierci i pogrzebie O-ego); – AGAD: Arch. Roskie XV nr 24 (10 listów z l. 1736–55 do J. K. Branickiego); B. Jag.: rkp. 6147 IV t. 9; B. Ossol.: rkp. 11832 dok. 1126; B. PAN w Kr.: rkp. 8340 (Teki Pawińskiego) nr 23 k. 392, 419, 426, 507, 509, 513, 525.

Hanna Dymnicka-Wołoszyńska

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.