INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Apolonia Ogryczakowa (z domu Tomaszewska)      Apolonia Ogryczakowa, wizerunek na podstawie fot. z ostatnich lat życia.

Apolonia Ogryczakowa (z domu Tomaszewska)  

 
 
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ogryczakowa z Tomaszewskich Apolonia (1875–1949), właścicielka sklepu kolonialnego, działaczka społeczna i narodowa w Gdańsku. Ur. 8 V w Mogilnie, była córką murarza Jakuba Tomaszewskiego i Walerii z Golińskich. Ok. r. 1902 przyjechała do Gdańska, gdzie 11 X 1904 wyszła za mąż za czeladnika stolarskiego Romana Ogryczaka (zob.). W Gdańsku otworzyła mały sklepik spożywczo-kolonialny, który w r. 1914 po przeniesieniu do kamienicy będącej własnością jej męża przy ul. Żabi Kruk (wówczas Poggenpfuhl) 5, rozwinęła w duży sklep kolonialny, prowadzony od r. 1937 pod wspólną firmą męża i swoją, znany i reklamowany wśród Polaków w Gdańsku.

Jednocześnie O. prowadziła żywą działalność w polskich stowarzyszeniach i organizacjach. Była współzałożycielką Tow. Polek (1908) w Gdańsku, jego oddziałów we Wrzeszczu, Oruni, Nowym Porcie, Oliwie. W okresie Wolnego Miasta Gdańska współpracowała z wszystkimi polskimi organizacjami, w tym z Tow. Sług Polskich Św. Zyty (założonym w r. 1919), którego była wieloletnią przewodniczącą, ze Zjednoczeniem Zawodowym Polskim, gdańskim oddziałem Polskiego Czerwonego Krzyża (utworzonym w r. 1920), z Gminą Polską (powstałą w r. 1921) i in. Opiekowała się szczególnie młodymi dziewczętami Polkami, przybywającymi w poszukiwaniu pracy do Gdańska, kierowała je do odpowiednich pracodawców i starała się uchronić od wynarodowienia. Zajmowała się również polskimi «ochronkami» i pomagała w ich zakładaniu. Organizowała liczne tzw. bazary, tj. zabawy połączone ze sprzedażą losów, przekazując uzyskane fundusze na polskie cele społeczne, włączając w to również często własne pieniądze. Była szczególnie czynna w Polskim Komitecie Pomocy dla Bezrobotnych, utworzonym w r. 1930.

Dn. 1 IX 1939 Niemcy aresztowali jej męża. Wkrótce po jego śmierci, z początkiem października t.r. została aresztowana i O., a następnie wywieziona do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. W obozie była zatrudniona jako pończoszkarka. Uniknęła trzykrotnie zagazowania, uratowana przez koleżanki-współwięźniarki. W kwietniu 1945, w związku ze staraniami podjętymi przez Międzynarodowy i Szwedzki Czerwony Krzyż, została wraz z transportem ok. 4000 więźniarek z Ravensbrück przewieziona do Szwecji. W grudniu 1945 powróciła do Gdańska. Zmarła 18 VI 1949 w Gdańsku, pochowana została obok swego męża na cmentarzu na Zaspie w Gdańsku. Odznaczona była dwukrotnie Srebrnym Krzyżem Zasługi (1931, 1937).

 

Kiedrzyńska W., Ravensbrück, kobiecy obóz koncentracyjny, Wyd. 2., W. 1965 (tu mylna data aresztowania); Stankiewiczowa I., Nauczycielki w walce o utrzymanie polskości w Wolnym Mieście Gdańsku, „Roczn. Gdań.” 1963 s. 226, 230 (fot. zbiorowa po s. 232); – Dobaczewska W., Kobiety z Ravensbrück, W. 1946 s. 6; Wodzicki R., Wspomnienia, W. 1972 (fot. zbiorowa); – „Dzien. Bałtycki” 1945 nr 125 s. 3, 1949 nr 168 s. 2, 1973 nr 60 s. 5; „Ilustr. Kur. Pol.” (Bydgoszcz) 1949 nr 177 s. 4 (fot.); – Arch. Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku: Księgi ślubów, 886/1904/1, Księgi zgonów, 1000/1949 (pod nazwiskiem Ogrydziak, którego ani O., ani jej mąż nigdy nie używali); – Informacje Łucjana Czyżewskiego z Gdańska.

Marian Pelczar

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Tadeusz Malinowski

1888-07-14 - 1980-05-04
generał brygady WP
 

Urszula Modrzyńska

1928-02-23 - 2010-12-11
aktorka filmowa
 

Witold Roman Lutosławski

1913-01-25 - 1994-02-07
kompozytor
 

Jan Zagleniczny

1866-03-04 - 1931-11-22
senator II RP
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Karol Ripa

1895-03-21 - 1983-03-17
działacz polityczny
 

Piotr Mańkowski

1866-11-01 - 1933-04-08
biskup kamieniecki
 

Ludwik Stefan Musioł

1892-12-19 - 1970-03-28
nauczyciel
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.