Brzeziński (Zbrzeziński) Bronisław († ok. 1865), ostatni przedstawiciel Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym. Był przed powstaniem urzędnikiem Komisji Rządowej Skarbu w Warszawie i do żadnej organizacji nie należał. Dopiero w czerwcu 1863, za rządów Majewskiego, objął w wydziale spraw wewnętrznych Rządu Narodowego obowiązki referenta a raczej kontrolera powiatów: warszawskiego, rawskiego i łowickiego. Po kilku tygodniach jednak usunął się wskutek, jak sam pisze, »popełnionego przez Rząd Narodowy gwałtu na osobach obywateli Narzymskiego i Kokosińskiego«. Miał tu zapewne na myśli aresztowanie obu tych czerwonych działaczy, intrygujących przeciwko najwyższej magistraturze powstańczej. Po dłuższej bezczynności wezwał go Traugutt na dawne stanowisko w wydziale spraw wewnętrznych. B., widząc, że rząd ten nie jest rewolucyjny, porzucił go i od 20 X 1863 był tylko obserwatorem działań tegoż. W grudniu zawiązał »Koło rewolucyjne« z wyraźnym celem obalenia Rządu Narodowego. Prezesem Koła został B., a pomocnikami jego byli Teofil Sojecki i Władysław Keller, obaj studenci Szkoły Głównej. Ogółem Koło liczyło 12 członków, wśród których wyróżniał się krańcowością, ale też determinacją i odwagą, Aleksander Waszkowski, ówczesny naczelnik miasta z ramienia Rządu Narodowego. Tym tłumaczyć należy pewną bezkarność Koła, spiskującego przeciw władzom powstańczym. Wskutek aresztowań dokonanych przez policję rosyjską ubyło z Koła 8 członków, i B. w połowie stycznia miał już je rozwiązać, gdy przybył z Drezna Władysław Zaleski, delegat istniejącego tam »Związku Patriotów Polskich«, i namówił B-go do wspólnej akcji.
Obie organizacje wychodziły z założenia, że należy powołać do broni wszystkie uciemiężone ludy Europy i wtedy tylko z tej krwawej walki Polska może wypłynąć cała i niepodległa. Po aresztowaniu Traugutta B. otrzymał pozostałe pieczęcie Rządu Narodowego i w dniu 20 IV utworzył nową władzę, która, acz pozbawiona siły i wpływu, przetrwała jeszcze do października 1864. B. przy pomocy Waszkowskiego wydał szereg odezw i okólników, mianował dekretem z 25 VII Kurzynę pełnomocnikiem Rządu Narodowego poza granicami zaboru moskiewskiego, sam jednak, wobec nieustannego tropienia policji lękając się aresztowania, w końcu października zmuszony był uciekać z Warszawy. Wśród mnóstwa trudności i niebezpieczeństw dostał się w Wieluńskie, skąd umknął za granicę. Z jego wyjazdem upadł ostatni, posiadający już zaledwie cień władzy, Rząd Narodowy. Po krótkim pobycie w Paryżu, trawiony chorobą piersiową, udał się do południowej Francji, gdzie wkrótce zmarł.
Maliszewski E., Słownik biograficzny uczestn. powst. styczn. (rkp w zbiorach rapersw. Centr. B. Wojsk.); Przyborowski W., Ostatnie chwile powst. styczn., III, rozdz. VII.
Justyn Sokulski