Domarat z wielkopolskiego rodu Grzymalitów, zwany inaczej przez współczesnych Domanką, biskup poznański (1316–24) po Andrzeju Zarębie. O terminie wyboru i o sposobie jego przeprowadzenia nie wspominają źródła. W przeciwstawieniu do swego poprzednika był D. szczerze oddany Łokietkowi. Świadczy o tym nie tylko jego osobisty udział w krakowskiej koronacji Łokietka (20 I 1320), ale w wyższym jeszcze stopniu rola, którą odegrał w obronie praw Łokietka do wydartego mu przez Krzyżaków Pomorza. O wielkim poważaniu, którym się cieszył D. nie tylko w kurii awiniońskiej, ale i pośród kolegów z episkopatu, można wnioskować z tego, że w ciągu swych krótkich stosunkowo rządów był trzykrotnie zaszczycony wyborem na sędziego i rozjemcę. W związku z tym stał się jednym z głównych filarów głośnego procesu polsko-krzyżackiego (w r. 1320/1), spowodowanego wniesioną przez Łokietka skargą do Stolicy Apostolskiej. Należał bowiem obok Janisława, arcybiskupa gnieźnieńskiego, i Mikołaja, opata z Mogilna, do tych trzech sędziów, którym Stolica Apostolska oddała do rozstrzygnięcia sporną między Łokietkiem a Krzyżakami sprawę pomorską. Wyrok tego sądu był, jak wiadomo, dla Łokietka bardzo korzystny. Niezależnie od tego powołał go papież w tym samym czasie przy boku dwóch innych prałatów polskich na konserwatora diecezji kujawskiej i jednocześnie w tej samej osobie na sędziego w sporze Gerwarda, bpa kujawskiego, z joannitami z Lubiszowa, oskarżonymi przez Gerwarda o grabież dóbr i o ukrócanie jego jurysdykcji biskupiej. Proces ten pośrednio zwracał się także przeciwko Krzyżakom, którzy w tym czasie byli panami zwierzchnimi leżącego na Pomorzu Lubiszowa. Wreszcie pod koniec roku 1321 rozsądził D. jako sędzia polubowny razem z arcybpem Janisławem zatarg o granicę diecezji pomiędzy Gerwardem kujawskim a Florianem płockim. D. był nadto czynny na polu gospodarczym. Do jego pociągnięć w tej dziedzinie należy kolejno lokata szeregu wsi na prawie niemieckim, sprzedaż wsi »Porissiczi« w okolicy Sławska Gerwardowi kujawskiemu, przysporzenie wreszcie kościołowi poznańskiemu wsi Górki, pozyskanej z nadania wdowy po wojewodzie poznańskim Dobrogoście. Data zgonu D-a, który już w czasie jednej z sesji wzmiankowanego wyżej procesu polsko-krzyżackiego zmuszony był z powodu choroby wyręczyć się zastępcą, nie jest ustalona. Według wszelkiego jednak prawdopodobieństwa zmarł D. w najbliższym czasie po 6 VI 1324 tego samego roku. Z tej daty bowiem pochodzi jeszcze nie znany do niedawna dokument D-a jako współwystawcy i z tego samego roku [1324] dokonana, jak wyraźnie zaznaczono, wkrótce po jego śmierci konsekracja jego następcy w osobie Jana Doliwy.
Kod. Wpol., t. II; Lites ac res gestae, t. I; Preuss. Urkb., t. II; Vitae Episcoporum Posnaniensium J. Długosza, Brunsbergae 1655; Długoszowy Katalog biskupów poznańskich, krytycznie objaśniony przez E. Likowskiego, »Przegląd Kościelny« 1880, nr 9 i 10; Piekosiński Fr., Poczet rodów szlacheckich polskich, »Rocznik Tow. Herald.« II; Tymieniecki K., Proces polsko-krzyżacki, »Przegląd Historyczny«, W., XXI; Zajączkowski St., Polska a zakon krzyżacki w ostatnich latach za Łokietka, Arch. Tow. Nauk. we Lw., dział II.
Adam Kłodziński