INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Elżbieta Krajewska  

 
 
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Krajewska Elżbieta (1923–1944), starszy strzelec Armii Krajowej (AK), autorka opublikowanej konspiracyjnie Drogi krzyżowej Polaków w więzieniach i obozach. Ur. 27 I w Skoraczewie w pow. jarocińskim w woj. poznańskim, w rodzinie ziemiańskiej, córka Tadeusza i Felicji z Karwowskich. W r. 1939 skończyła gimnazjum sióstr Sacré-Coeur w Polskiej Wsi pod Pobiedziskami. Od najwcześniejszej młodości wykazywała żywe zainteresowania artystyczne: literackie i plastyczne. W październiku 1939 r. rodzina Krajewskich umieszczona została w obozie w Cerekwicy w pow. jarocińskim, a następnie (po ok. 2 miesiącach) wysiedlona na teren Generalnego Gubernatorstwa. W Warszawie K. skończyła w r. 1942 zakonspirowane liceum Z. Kurmanowej, uchodzące oficjalnie za szkołę krawiecką. Prawdopodobnie w tym czasie wstąpiła do AK. Pracowała m. in. jako kolporterka wydawnictw konspiracyjnych akcji «N» (dywersja propagandowa wśród Niemców), prowadzonej przez Biuro Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. Dn. 6 VI 1943 r. została aresztowana na ul. Wiśniowej w Warszawie, gdy rozrzucała na terenie wojskowym ulotki dywersyjne w języku niemieckim. Poddana torturom w czasie badania w Al. Szucha, przewieziona do szpitala więziennego na Pawiaku, po ponownym «przesłuchaniu» przetrzymywana była w ostrej izolacji. Mimo bardzo ciężkiego śledztwa uchroniła tajemnice organizacyjne i nie naraziła nikogo ze swego otoczenia. Dn. 5 X 1943 r. została wywieziona do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu w transporcie ok. 250 kobiet, wśród których znajdowały się m. in. Zofia Kossak-Szatkowska, doc. Łucja Charewiczowa, wykładowca psychologii Joanna Kunicka. K. zmarła w obozie na tyfus 14 I 1944 r.
Napisana przez K-ą w szpitalu więziennym w r. 1943 Droga krzyżowa Polaków została przekazana w formie «grypsu» przez konspiracyjną komórkę więzienną Delegatury Rządu. Grono działaczy katolickich z organizacji Front Odrodzenia Polski spowodowało wydanie Drogi krzyżowej Polaków w początku 1944 r. w postaci ośmiostronnicowego druczku, wykonanego w nakładzie 5 tys. egzemplarzy w tajnej drukarni «Wiara i Ojczyzna» (WO) przy ul. Towiańskiego 5 na Żoliborzu. Drugie wydanie, z drobnymi różnicami w tekście, zostało wydrukowane konspiracyjnie w Krakowie w r. 1944. Droga krzyżowa Polaków, utwór-modlitwa, powstała pod wpływem wyjątkowo, nawet jak na metody gestapo, ciężkich przejść K-iej w śledztwie i więzieniu oraz obserwacji tragicznego losu współwięźniów, jest świadectwem nieprzeciętnego poziomu etycznego i gorącego patriotyzmu młodej autorki. Znalazła też, nawet w warunkach konspiracji, żywy rezonans społeczny.

Fot.w „Tyg. Powsz.” 1965 nr 11; – Bartoszewski W., Konspiracyjne wydanie (list do redakcji), „Tyg. Powsz.” 1965 nr 15; [Bieńkowski W.] wb, Widzą ślepi, słyszą głusi, „Słowo Powsz.” 1948 nr 208; Horczak Z., Życiorys E. K-iej, „Królowa Apostołów” 1949 listopad; Niczyperowicz S., Apostolstwo ofiary, „Niedziela” 1950 nr 14; Smereka W., Studium pasyjne. Rys historyczny i teksty Drogi krzyżowej, Kr. 1968 (tu przedruk Drogi); – Kossak-Szatkowska Z., Z Otchłani, Częstochowa 1947; – Materiały rękopiśmienne w posiadaniu matki Felicji Krajewskiej (m. in. korespondencja z Z. Kossak-Szatkowską); Listy W. Smereki i F. Krajewskiej w posiadaniu autora artykułu.
Władysław Bartoszewski

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Polskie Państwo Podziemne 1939-1945

Polska była pierwszym państwem, które powiedziało "Nie!" żądaniom ustępstw terytorialnych ze strony nazistowskiej Rzeszy Niemieckiej. Polska była pierwszym państwem, które zbrojnie przeciwstawiło......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Tadeusz Chmielewski

1927-06-07 - 2016-12-04
reżyser filmowy
 

Teresa Roszkowska

1904-11-23 - 1992-10-25
scenograf teatralny
 

Roman Górecki

1889-08-27 - 1946-08-09
bankowiec
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 
 

Kazimierz Raszewski

1864-02-29 - 1941-01-14
generał broni WP
 

Piotr Feliks

1883-06-11 - 1941-07-12
dyrektor
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.