Pruszowski (Pruszkowski) Franciszek Kazimierz (zm. 1668), pisarz i syndyk miejski Starej Warszawy, autor pamiętnika z okresu okupacji szwedzkiej.
Być może, iż to P. wpisał się do metryki Uniw. Krak. w semestrze zim. 1630 («Franciscus Joannis Prurzowsky dioc. Gnesn»). Pierwsza pewna o P-m wiadomość pochodzi z r. 1645, został wówczas pisarzem wójtowsko-ławniczym Starej Warszawy. Stanowisko to piastował do września 1656, łącząc je w latach pięćdziesiątych z funkcjami gminnego i syndyka miejskiego. W sierpniu 1655, gdy Jan Kazimierz wobec zagrożenia szwedzkiego opuścił stolicę, P. wraz z rajcą Juliuszem Ginterem delegowani zostali do boku królewskiego; towarzyszyli oni królowi do Łowicza, skąd jednak na wieść o podejściu Szwedów pod Warszawę wrócili spiesznie do miasta. Był też P. obecny 8 IX t. r. w refektarzu klasztoru dominikańskiego podczas posłuchania trębaczy szwedzkich przybyłych od Karola Gustawa z pismem zawierającym wezwanie do poddania stolicy, znalazł się następnie w gronie przedstawicieli magistratu wysłanych tegoż dnia z aktem kapitulacyjnym w stronę Ołtarzewa, gdzie stacjonowała armia szwedzka. Po zajęciu miasta przez Szwedów i nałożeniu nań okupu, w celu równomiernego rozłożenia kontrybucji sporządził P., na polecenie rady miejskiej, taryfę kamienic, domów, dworów, kościołów, klasztorów i szpitali znajdujących się na terenie Starej Warszawy i przedmieść (wrzesień 1655). Funkcja delegata miejskiego przypadła P-emu również po oswobodzeniu Warszawy z pierwszej okupacji szwedzkiej. Wraz ze starszym gminnym Augustynem Orlemusem wręczył on 2 VII 1656 kwaterującemu w pałacu Leszczyńskich Janowi Kazimierzowi ułożoną przez siebie suplikę, proszącą o nagrodzenie miastu strat wyrządzonych przez nieprzyjaciela. Dn. 17 VI 1657 wziął udział w rokowaniach związanych z trzecią kapitulacją miasta, tym razem z wysłannikami sprzymierzonego ze Szwedami księcia siedmiogrodzkiego Jerzego Rakoczego. Wypadki zaszłe w okresie obydwóch okupacji szwedzkich, a także swój udział w nich, opisał P. szczegółowo w pamiętniku ukończonym we wrześniu 1656, zatytułowanym Memorabile pro studioso lectore przyjścia szwedzkiego (wyd. S. Lisowski pt. Pamiątka przyjścia szwedzkiego do Warszawy w r. 1655, „Bibl. Warsz.” 1851 t. 4 s. 1–17), dając w ten sposób upust ambicjom dziejopisarskun, których ślady odnaleźć można już wcześniej w prowadzonych przez niego księgach ławniczych. Śmierć pisarza radzieckiego Marcina Łukaszewicza (6 IX 1656) otworzyła przed P-m drogę do dalszego awansu zawodowego. Mianowany następcą zmarłego, sprawował to stanowisko aż do zgonu, dzierżąc jednocześnie nadal syndykaturę miejską, a od r. 1658 dodatkowo jeszcze godność starszego ławnika. Mnogość funkcji i zajęć nie sprzyjała zapewne niezbędnej w pracy kancelaryjnej systematyczności i skrupulatności. Na liczne zaniedbania i braki w zasobie dokumentów i ksiąg miejskich z okresu pisarstwa P-ego wskazuje w swym inwentarzu ksiąg Starej Warszawy z r. 1670 rajca a zarazem metrykant kor. Stefan Hankiewicz. P. zmarł w r. 1668.
P. był żonaty, ale nie wiadomo, czy zostawił potomstwo.
Górski Z., Inwentarz ksiąg miejskich miasta Starej Warszawy z lat 1670–1672 opracowany przez Stefana Hankiewicza, Teki Archiwalne, XVIII, W.–Ł. 1981 s. 47, 50, 54, 60; Kersten A., Warszawa kazimierzowska 1648–1668, W. 1971; Wegner J., Warszawa w latach potopu szwedzkiego 1655–1657, Wr. 1957; Wejnert A., Starożytności Warszawy, W. 1856 IV 28–9, 137, 139, 143–69, 177, 1857 V 241, 250–389; – Album stud. Uniw. Crac., IV 131; – Arch. Katedry Św. Jana w W.: Liber copulatorum 1621–1647, s. 280, 284, 297.
Andrzej Sołtan