Łabęcki (Łabenski) Franciszek Ksawery, w Rosji występował jako Franc Iwanowicz (1769–1850), malarz i historyk sztuki, kustosz Ermitażu w Petersburgu. Ur. 9 V w Polsce. Malarstwa uczył się 3 lata w pracowni M. Bacciarellego w Warszawie. W r. 1780 wyruszył do Petersburga jako uczeń powołanego przez w. księcia Pawła do pracy w Rosji architekta Vincenzo Brenny. Ł. malował wnętrze pałacu Gatczina dla w. księcia Pawła (m. in. wykonał w sypialni carowej Marii Teodorówny dekoracje arabeskowe). W r. 1797 uzyskał stanowisko kustosza-szefa II Oddziału Cesarskiego Ermitażu; urząd ten sprawował ponad 50 lat, do r. 1849. W l. 1805–9 wydał pierwszy szczegółowy opis galerii obrazów Ermitażu z tekstem w języku francuskim i rosyjskim, opracowanym przez Camille de Genève, opatrzony 75 sztychami („Galerie de l’Hermitage…”, S. Pet. t. 1–2). W r. 1838 został pod kierunkiem Ł-ego opracowany i wydany w języku francuskim inny jeszcze katalog malarstwa zachodnioeuropejskiego w zbiorach Ermitażu.
Wespół z bratem, antykwariuszem i handlarzem dzieł sztuki, który przybył nad Newę z Niemiec w ostatnich latach XVIII w., Ł. utrzymywał żywe stosunki z kolonią polską w Petersburgu. Spotykał się ze Stanisławem Augustem w schyłkowym okresie życia zdetronizowanego monarchy, w r. 1830 informował Fryderyka Skarbka o bitwie pod Grochowem. Po upadku powstania listopadowego z polecenia cara Mikołaja I przejmował skonfiskowane polskie zbiory dzieł sztuki. Od r. 1819 Ł. był członkiem Tow. Naukowego Krakowskiego, z którym łączyły go bliskie związki i któremu w latach dwudziestych przesyłał swe dzieła i inne wydawnictwa. Od 16 IX 1820 był członkiem honorowym Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Jako malarz nie odznaczył się poważniejszymi osiągnięciami twórczymi. Zmarł w Petersburgu w r. 1850.
Podob. Ł-ego (rysunek) K. Vogel von Vogelsteina z października 1836 w gabinecie sztychów muz. Państw. w Dreźnie (reprod. w: „Russkij Bibliofil” 1912 z. 4 s. 34); – W. Ilustr. Enc. Gutenberga; Kołaczkowski J., Słownik rytowników polskich…, Lw. 1874; Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler, (Z. Batowski, tu zestaw podstawowych źródeł i literatury); – Ermitaż za 200 let, [Praca zbiorowa pod red. B. B. Piotrowskiego], Leningrad–Moskwa 1966 s. 24–5 (reprod. rysunku z podob. Ł-ego); Kondakov S. N., Imperatorskaja sanktpeterburgskaja Akademija Chodožestv 1764–1914, [Pet. 1914]; Siemieński L., Ostatni rok Stanisława Augusta, Kr. 1862; – „Roczn. Tow. Nauk. Krak.” T. 5: 1820 s. 23–33, T. 13: 1829 s. 20–1; – Muz. A. Mickiewicza w W.: Dziennik Heleny Szymanowskiej, (rkp.).
Ryszard W. Wołoszyński