INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Halina Joanna Rogińska  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1988-1989 r. w XXXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rogińska Halina Joanna (1884–1972), poetka, nauczycielka, działaczka kulturalna i oświatowa. Ur. w Irkucku na Syberii, była córką Romana i Ludwiki z Neumanów (Neymanów), nauczycielki.

Szkołę średnią R. ukończyła w Kijowie, już po powrocie z Irkucka, uzyskując świadectwo dojrzałości w r. 1907. Edukację kontynuowała w Krakowie; w l. 1907–14 ukończyła Wyższe Kursy dla Kobiet im. A. Baranieckiego, studiowała także, zapewne jako wolna słuchaczka, na Wydziale Filozoficznym UJ. Powróciła następnie do Kijowa i pracowała jako nauczycielka w Szkole Tow. Popierania Szkoły Średniej. Do r. 1922 była ponadto wychowawczynią w żeńskim internacie Macierzy Szkolnej w Kijowie. Od r. 1922 związała się z Zamościem; tu pracowała jako nauczycielka w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Żeńskim, równocześnie sprawując pieczę nad internatem przyszkolnym. Po likwidacji tej szkoły uczyła w l. 1936–9 w Państwowym Gimnazjum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej. Twórczość literacką rozpoczęła R. podczas pobytu w Kijowie. Pierwsze wiersze drukowała w miejscowych polskich czasopismach: „Kłosach Ukraińskich” (1914–17) i „Przedświcie” (1916–17). Od r. 1923 publikowała wiersze (głównie okolicznościowe) i artykuły w „Ziemi Zamojskiej” (1923, 1924, 1927), „Nowej Ziemi Lubelskiej” (1924), „Słowie Zamojskim” (1929). Oddzielnie wydała zbiór sonetów Owoce (W. 1930).

Prace literackie R-iej wiązały się częściowo z jej działalnością kulturalną wśród młodzieży. W stworzonym przez siebie kółku «Młodość» przygotowywała inscenizacje i adaptacje arcydzieł literatury polskiej oraz organizowała okolicznościowe akademie i wieczory poetyckie. Przedstawienia te, wzbogacone dekoracjami i kostiumami wg pomysłu R-iej, odbywały się na scenie szkolnej lub w Teatrze Sejmikowym. Szczególnym powodzeniem cieszyły się inscenizacje „Betleem polskiego” L. Rydla, „Ślubów panieńskich” A. Fredry, „Wiesława” K. Brodzińskiego. Wystawiła też w ten sposób własną sztukę Misterium polskie w 4 częściach (17 III 1925, druk Zamość 1925). Inną sztukę pióra R-iej Misterium zamojskie odgrywali uczniowie Kursów Pedagogicznych.

Okres okupacji niemieckiej przeżyła R. w Zamościu, uczestnicząc w tajnym nauczaniu. Po wyzwoleniu natychmiast przystąpiła do pracy w Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym im. M. Konopnickiej, podjęła także działalność kulturalno-oświatową, której pierwszym dokonaniem było stworzenie międzyszkolnego teatru «Młodość» (wiosną 1945) istniejącego ponad rok. W l. n. pracowała w Liceum Pedagogicznym i Technikum Mechanicznym. Będąc pracownikiem etatowym referatu Kultury i Sztuki przy Starostwie Powiatowym w Zamościu, przyczyniła się do rozwoju życia artystycznego miasta. Dzięki jej staraniom powstała Orkiestra Symfoniczna oraz została reaktywowana (1944) Orkiestra Włościańska Namysłowskiego. W nowo powstałym Teatrze Ziemi Zamojskiej reżyserowała w ciągu roku 13 sztuk, m. in. „Balladynę” J. Słowackiego, „Warszawiankę” S. Wyspiańskiego, „Damy i huzary” A. Fredry, „Szczęście Frania” W. Perzyńskiego. Organizowała też odczyty, koncerty, wystawy. Była jednym z organizatorów Liceum Sztuk Plastycznych w Zamościu, a od 1 XII 1947 jego dyrektorką. Po przejściu na emeryturę 31 VIII 1956 R. uczyła zastępczo w Technikum Elektrycznym. Na 40-lecie szkół ogólnokształcących w Zamościu wystawiła „Kołacze” Sz. Szymonowica we własnej inscenizacji. W r. 1959 zamieszkała w Krakowie, gdzie zmarła 3 VI 1972 i została pochowana na cmentarzu w Batowicach. Była członkiem, (od r. 1926) Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Część utworów R-iej pozostała w rękopisie, wśród nich 3-aktowy dramat Prawa duszy, tryptyk sceniczny Na nowe życie, parę jednoaktówek.

 

Fot. w: Czterysta lat Zamościa, Wr. 1983, „Tyg. Zamojski” 1980 nr 16, Mater. Red. PSB; – Bibliogr. dramatu pol., II; Zagórowski, Spis nauczycieli, I–II; – Bocheńska Z., Halina Joanna Rogińska, „Tyg. Zamojski” 1980 nr 16 s. 7; Bojarczuk M., Academia Zamoscensis, L. 1959; Chudek J. M., Rogińska Halina Joanna, „Roczn. Liter.” 1972; 40-lecie Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Zamościu, Zamość 1986; Kowalczyk K., Życie kulturalne Zamościa w latach II Rzeczypospolitej, w: Czterysta lat Zamościa, Wr. 1983; Skotnicki M., Po wyzwoleniu w Zamościu, „Kamena” 1964 nr 16 s. 4; Z naszych dni. Pierwsze lata rozwoju Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Zamościu, Zamość 1927; – Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lubelskiego 1936 nr 4 s. 97; Rogiński R., Kartki z pamiętnika (1861–1863); w: Powstanie styczniowe na Lubelszczyźnie. Pamiętniki, L. 1966; – „Tyg. Powsz.” 1972 nr 46 (nekrolog); – IBL PAN: Kartoteka bibliograficzna (A. Bara); Państw. Liceum Sztuk Plastycznych w Zamościu: Teczka osobowa R-iej; – Informacje z AP w Zamościu i K. Kowalczyka z Zamościa.

Cecylia Gajkowska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Roman Rogiński

1840-02-29 - 1915-02-15 powstaniec
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Wittlin

1896-08-17 - 1976-02-28
pisarz
 

Antoni Kozakiewicz

1841 - 1929-01-03
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Heurich

1873-07-16 - 1924-12-11
architekt
 

Konstanty Symonolewicz

1884-10-23 - 1952-02-05
sinolog
 

Stanisław Mieszkowski

1903-06-17 - 1952-12-16
kontradmirał
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.