INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Ignacy Klukowski     

Ignacy Klukowski  

 
 
1806 - 1862-05-30
Biogram został opublikowany w latach 1967-1968 w XIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.

  

 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Klukowski Ignacy (1806–1862), powstaniec, emigrant, malarz. Ur. w ojcowskim majątku Narbutowszczyźnie w pow. oszmiańskim, syn Kajetana i Franciszki Broneckiej. Młodość spędził K. w Wilnie, gdzie ukończył szkołę i na Uniw. Wil. Szkołę Sztuk Pięknych. Był uczniem J. Rustema i samodzielnie studiował historię sztuki. W czerwcu 1820 r. wziął K. udział w wystawie uczniów Szkoły Sztuk Pięknych, przedstawiając 18 szkiców i 2 rysunki kredą. Później objął posadę w kancelarii dóbr Radziwiłłowskich. W r. 1831 wileński Komitet Rewolucyjny wyprawił go do Oszmiany dla rozpoczęcia powstania w tym mieście. Dn. 4 IV K. z 8 towarzyszami dał sygnał walki, rozbroił załogę i opanował miasto. Został wówczas adiutantem dowódcy K. Przezdzieckiego. Po wyjściu powstańców z Oszmiany i rozsypce pod Rumem K. uczestniczył w partyzantce w pow. wilejskim, święciańskim i wiłkomirskim. W lipcu przyłączył się do kolumny gen. H. Dembińskiego i odniósł kontuzję w potyczce pod Malatami. Wysłany przez Dembińskiego z raportem do Warszawy, przekradł się zręcznie przez linie nieprzyjacielskie i dopełnił swej misji. Awansował wówczas na porucznika i otrzymał Krzyż Virtuti Militari. Przygody swe opisał w pamiętniku ogłoszonym przez F. Wrotnowskiego („Zbiór pamiętników o powstaniu Litwy”, Paryż 1835).

Po klęsce powstania K. wyjechał początkowo do Galicji, gdzie malował widoki w Kalwarii i Lanckoronie, następnie emigrował do Francji, przebywał zrazu w Tours, Montpellier i Tuluzie, a od r. 1836 w Paryżu. W r. 1834 zgłosił akces do Tow. Demokr. Pol. i podpisał Manifest Poitierski, ale został skreślony z listy członków w kilka miesięcy potem. W Paryżu utrzymywał się z kolorowania rycin, a później malowania wzorów na fularach, «robotą mordującą wyobraźnię i rękę». Zwiedzał systematycznie muzea i robił notatki z zakresu historii sztuki, ale nie miał warunków do stałej pracy naukowej. Jego widoki Kalwarii i Lanckorony były umieszczone w „La Pologne Pittoresque” (1837).

W l. 1846–7 odnajdujemy K-ego wśród towiańczyków, w kole St-Charles, skupionym wokół Mickiewicza. Na wezwanie tego ostatniego, w maju 1848 r. K. ogłosił apel, po polsku i francusku, do udziału w Legionie formowanym przez Mickiewicza w Lombardii. Dn. 28 V wyruszył z Paryża na czele grupy krzyżowców, którą przyprowadził do Mediolanu. Płk J. Siodołkowicz mianował go sierżantem w tworzącej się II kompanii Legionu. W lipcu K. odwiedził 1 kompanię stojącą na froncie tyrolskim, dla przestrzeżenia jej przed agentami Hotelu Lambert; regularnie też donosił Mickiewiczowi do Paryża o wszystkim, co się działo w Legionie. W sierpniu, po klęsce Włochów, przeszedł do Piemontu; we wrześniu udał się do Florencji dla nawiązania kontaktu z przybyłą tam następną kompanią ochotników. Kpt. M. Hauke zaliczył go do oficerów «nadkompletnych» i powierzył mu funkcje kancelaryjne jako władającemu biegle językiem włoskim. K. zaprojektował wtedy wzór orzełka na czapki dla legionistów. Stanął też po stronie Haukego w jego zatargu o dowództwo Legionu z płkiem Siodołkowiczem. W maju 1849 r., gdy legioniści wyruszyli bronić Republiki Rzymskiej, K. wyjechał do Paryża z zamiarem prowadzenia dalszego werbunku, który okazał się już niemożliwy. W ciągu roku służby w Legionie nie znalazł się na linii bojowej.

K. wrócił do swego warsztatu, lecz tracił siły na skutek gruźlicy; wkrótce też znalazł się w nędzy, gdy przeszła moda malowanych ręcznie fularów. W r. 1861 zaopiekował się nim przybyły z Litwy, bliżej nie znany przyjaciel z lat młodych. K. zmarł w szpitalu paryskim 30 V 1862 r. i pochowany został na Montmartre. Rękopisy swe: Myśli i notatki historyczne o sztuce. Listy artystyczne do Ed[warda] R[astawieckiego?], Listy o historii sztuki do Br[onisława] Z[aleskiego?] zniszczył podobno przed śmiercią.

 

Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler, (M. Gumowski); Janowski, Słownik bio-bibliogr. Uniw. Wil.; Tyrowicz M., Towarzystwo Demokratyczne Polskie, W. 1964; Boniecki, X 152; Więckowska, Zbiory batignolskie; – Bieliński, Uniw. Wil., II; Kieniewicz S., Legion Mickiewicza, W. 1957; Lewak A., Dozór polski w Genewie w r. 1848, „Kwart. Hist.” R. 33: 1919 s. 57; Mickiewicz W., Mémorial de la Légion polonaise, Paryż 1909 II 206; tenże, Żywot A. Mickiewicza, P. 1892–5 II–IV; Szczerbicki E., Rok 1831 w pow. oszmiańskim, Rocznik Gimnazjum w Oszmianie, 1926–7; Szpotański S., A. Mickiewicz i jego epoka, W. 1921 III 134; – Legion Mickiewicza, Wybór źródeł, Wyd. H. Batowski, Wr. 1958; Listy legionistów A. Mickiewicza, Wyd. H. Lutzowa, Wr. 1963; Mickiewicz A., Dzieła. Wyd. Narod. T. 16: Listy, W. 1955; Mickiewicz W., Pamiętniki, W. 1926 I; – Nekrolog: „Roczn. Tow. Hist.-Liter.” 1866.

Stefan Kieniewicz

 
 

Powiązane artykuły

 

Obrona Warszawy w 1831 r.

Powstańcy i cywile opanowali miasto już 30 listopada 1830 r. Namiestnik carski i garnizon rosyjski ewakuował się. Warszawa stała się centrum polityczno-administracyjnym i wojskowym powstania listopadowego,......
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.