INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Ignacy Kranz  

 
 
1854-07-29 - 1924-11-04
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kranz (Kranc) Ignacy (1854–1924), nauczyciel matematyki i fizyki, autor podręczników. K. ur. 29 VII w Krośnie, był synem Jakuba i Agnieszki Kraś. Uczęszczał do szkoły w Krośnie, potem do gimnazjum w Rzeszowie, gdzie zdał egzamin dojrzałości w r. 1874. Następnie studiował matematykę i fizykę na Wydziale Filozoficznym UJ, słuchając wykładów F. Mertensa, F. Karlińskiego, S. Kuczyńskiego i E. Skiby. Słuchał także wykładów języka polskiego i niemieckiego, obowiązujących przy egzaminie nauczycielskim. W r. 1879 złożył egzamin nauczycielski uprawniający do nauczania matematyki w całym gimnazjum i fizyki w niższych klasach, a po uzupełniającym egzaminie (1880) zdobył uprawnienie uczenia i fizyki w całym gimnazjum. W l. 1879–81 był asystentem Obserwatorium Astronomicznego UJ. Pracę pedagogiczną rozpoczął K. już w czasie studiów (od lutego 1878) jako aplikant w Gimnazjum Św. Jacka w Krakowie, prowadząc lekcje z matematyki i fizyki. W l. 1880–1 uczył w gimnazjum w Brodach i następnie w tamtejszej szkole prywatnej prof. Hawla. Od r. 1882 K. pracował jako zastępca nauczyciela matematyki i fizyki w Gimnazjum Św. Anny w Krakowie. Mianowany 26 VI 1890 r. nauczycielem rzeczywistym, uczył w tym gimnazjum do r. 1904. W tym samym czasie K. przyjął dodatkowe zajęcie jako wykładowca fizyki w Państwowej Szkole Przemysłowej w Krakowie (1901) i w Państwowej Wyższej Szkole Handlowej we Lwowie (w l. 1902–3). Dn. 30 I 1905 r. objął K. posadę dyrektora gimnazjum w Podgórzu koło Krakowa.

Jako doświadczony pedagog, przystąpił do opracowania podręczników arytmetyki, geometrii i tablic logarytmicznych, które powoli wyparły inne, stosowane dotąd podręczniki tych przedmiotów, głównie w klasach I i II, później w III i IV gimnazjum. W r. 1900 K. opublikował w Krakowie Tablice pięciocyfrowe logarytmów liczbowych, wartości funkcji trygonometrycznych i logarytmów tych funkcji do użytku szkolnego (wielokrotnie wyd. 1910, 1911, 1930), a w dwa lata później Zbiór zadań matematycznych, obejmujących zadania z arytmetyki, geometrii płaskiej, stereometrii, trygonometrii i geometrii analitycznej. Zbiór ten został uzupełniony przez K. wydaną w r. 1903 Trygonometrią kulistą w zadaniach zastosowanych do instrukcji ministerialnych z r. 1899 (następne wyd. 1907, 1913). Pierwszym jego podręcznikiem była Arytmetyka i algebra (cz. I 1904 i cz. II 1906). Następnie K. opracował Geometrię poglądową. Podręcznik dla niższych klas szkół średnich (cz. I 1907, cz. II 1908, Kr.), a także Arytmetykę w trzech częściach na klasę I, II, III (1911, 1911, 1910). Wszystkie podręczniki miały wielokrotne wydania, uzasadnione przede wszystkim jasnością formułowanych definicji i twierdzeń. Realizował w nich K. podstawową zasadę poglądowości wykładu. K. studiował filozoficzne podstawy pedagogiki, a wnioski swoje zawarł w opublikowanej w Krakowie w r. 1902 rozprawie Teorie i poglądy pedagogiczne Kanta w związku z zasadniczymi pojęciami jego systemu filozoficznego.

W l. 1908–12 był K. zastępcą przewodniczącego Rady Szkolnej Okręgowej, a w r. 1912 otrzymał tytuł radcy rządu (Regierungsrat). W październiku 1914 r., po ewakuacji Krakowa wyjechał do Luhačovic na Morawach, gdzie wraz z Bronisławem Szubą zorganizował kursy kształcące uchodźczą młodzież (gimnazjum niższe oraz I i II kurs seminarium nauczycielskiego żeńskiego). Z końcem stycznia 1915 powrócił do Krakowa i już w lutym objął poprzednie stanowisko, które piastował do 1 IX 1924 r., do chwili przeniesienia w stan spoczynku. Zmarł 4 XI 1924 r. w Krakowie. Z małżeństwa z Michaliną Spitzer (zm. 1932) miał 3 córki; Marię, zamężną Szymusikową, muzykologa (zm. 1963), Janinę, zamężną Krupińską, Zofię, zamężną Krupińską, i syna Adama (zm. 1958).

 

Portret w posiadaniu córki, Zofii Krupińskiej; – Kopia H., Spis nauczycieli szkół średnich w Galicji oraz polskiego gimnazjum w Cieszynie, Lw. 1909; Korta K., Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Wspomnienia ucznia z l. 1888–96, Kr. 1938 s. 128 (fot.); Sprawozdanie dyrekcji C. K. Gimnazjum Nowodworskiego, czyli Św. Anny w Krakowie, za l. 1884–1905; Sprawozdanie dyrekcji C. K. Gimnazjum w Podgórzu, za l. 1908–32; Schematyzmy Król. Galicji, 1878–1905; – „Muzeum” (Lw.) T. 18: 1902 s. 612; – Arch. UJ: S. II 514 (W. F.) S. II 865 (Mat.), Kom. Egzaminów Nauczycielskich; – Pamiętnik K-a w posiadaniu córki, Zofii Krupińskiej.

Zofia Pawlikowska

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.