INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Gwalbert Oremus  

 
 
1877-07-11 - 1941-08-31
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Oremus Jan Gwalbert (1877–1941), mistrz ślusarstwa artystycznego, radny m. Krakowa.

Ur. 11 VII w Wieliczce, był synem Józefa i Walerii z Papieżów, niezamożnych mieszczan. W r. 1888 podjął naukę rzemiosła w pracowni ślusarskiej Ludwika Górki w Krakowie. W r. 1892 został wyzwolony na czeladnika, przedstawiając w cechu świadectwo ukończenia Szkoły Przemysłowej oraz sztukę czeladniczą w postaci «zamka wpuszczanego do bramy». Jako czeladnik (pracujący nadal w warsztacie Górki) O. ukończył w Szkole Przemysłowej (1901/2) pod kierunkiem K. Stadtmüllera kursy specjalne dla obsługujących maszyny i kotły parowe oraz dla prowadzących lokomotywy, a także kursy metaloplastyki w Muzeum Przemysłowym. W r. 1905 odbył dwumiesięczny kurs w pracowni Alvisa Steinbanera w Wiedniu. Pod koniec 1907 r. uzyskał dyplom mistrzowski i kartę przemysłową. Otrzymał wówczas bezprocentową pożyczkę z Wydziału Krajowego (z fundacji Feliksy Marii z Golejewskich Czarkowskiej) w wysokości 1500 koron «na założenie samoistnej pracowni ślusarskiej w Krakowie». Otworzył warsztat początkowo przy ul. Długiej, ale w r. 1917 zakupił realność i budynki przy ul. Rakowickiej 15 i tu stworzył (po przebudowie w r. 1922) pracownię nowoczesną, zaopatrzoną w maszyny o napędzie elektrycznym, produkującą okucia i konstrukcje budowlane, ogrodzenia oraz wytwarzającą różne przedmioty artystyczne, np. kraty, świeczniki i lampy metalowe. W l. 1912–14 wykonał m. in. roboty ślusarskie w budynku weterynarii UJ, w r. 1926 w klinice ginekologicznej tego Uniwersytetu, zaś w r. 1939 metalowe półki na książki do nowego gmachu Biblioteki Jagiellońskiej. Ważniejsze prace O-a to: drzwi boczne do kościoła Mariackiego, wykonane z metalu, brama do kaplicy zamkowej Habsburgów w Żywcu, latarnia pod kalwarią przy kościele Św. Marka w Krakowie. Najciekawsze z prac O-a były eksponowane na wystawach zagranicznych i krajowych i przyniosły mu medale złote i srebrne (Berlin, Lwów, Poznań, Warszawa). W ślusarstwie budowlanym wykształcił kilkudziesięciu uczniów, z których kilku wyspecjalizowało się w metaloplastyce artystycznej. O. wyjeżdżał za granicę, zwiedzając tam warsztaty ślusarstwa artystycznego. W r. 1925 był na Światowej Wystawie w Paryżu, w r. 1938 w Niemczech.

Od r. 1931 był O. starszym cechu, od r. 1932 – przewodniczącym Komisji Egzaminacyjnej dla Wszystkich Zawodów Metalowych przy Izbie Rzemieślniczej w Krakowie oraz inicjatorem Komisji Cennikowej przy Cechu. W cechu powołał Komisję Opiekuńczą dla Młodzieży Rzemieślniczej, popierał usilnie kształcenie młodzieży w Szkole Dokształcającej, w której wprowadzono (1936) za jego staraniem wykłady wybitnych majstrów w zakresie kucia i ręcznej obróbki żelaza, okuwania okien i drzwi, spawania elektrycznego, toczenia, frezowania i strugania żelaza. Ufundował berełko dla starszego cechu, następnie sztandar cechowy i księgę wpisów mistrzów egzaminujących oraz czeladników egzaminowanych. W r. 1932 zdobył zaszczytny tytuł króla kurkowego (przy czym pozostawał przez wiele lat członkiem Rady Zawiadowczej Bractwa Kurkowego), a w r. 1936 został radnym miejskim. Dwudziestopięciolecie w r. 1932, a trzydziestolecie zakładu w r. 1937 stały się uroczystościami wszystkich ślusarzy-artystów krakowskich. Został O. wówczas odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. W r. 1938 O. ustanowił notarialnie pełnomocnikiem i kierownikiem pracowni swego syna Władysława, usuwając się powoli na skutek złego stanu zdrowia z czynnego życia zawodowego. Zmarł 31 VIII 1941 i został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Z małżeństwa z Marią z Kalinowskich pozostawił O. córkę Walerię, zamężną Meresińską, oraz synów: Władysława (zob.) i Jana Mariana (1908–1939), doktora medycyny, który prowadził badania nad gazami dla potrzeb wojskowych i zginął wraz z dwoma kolegami od wybuchu w komorze gazowej 28 IV 1939.

 

Portret przez Józefa Krzyżaka (olej., własność rodziny w Kr.); Fot. w Materiałach Red. PSB; – Kiryk F., Cechowe rzemiosło metalowe, w: Tysiąclecie rzemiosł metalowych w Krakowie, W.–Kr. 1973; – Arch. Zakładu ślusarstwa Artystycznego i rodziny Oremusów w ich domu w Krakowie przy ul. Rakowickiej 15 (papiery osobiste, dotyczące warsztatu, prac na wystawach, korespondencja, wycinki z gazet, medale i zbiór fotografii).

Feliks Kiryk

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Zdzisław Lubomirski

1865-04-04 - 1943-07-31
prezydent Warszawy
 

Witold Skaruch

1930-01-11 - 2010-02-17
aktor filmowy
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Adam Łukasz Królikiewicz

1894-12-09 - 1966-05-04
major
 

Edward Aleksander Raczyński

1847-01-21 - 1926-05-07
latyfundysta
 

Antoni Piotrowski

1853-09-07 - 1924-12-12
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.