INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Maykowski  

 
 
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Maykowski (Majkowski) Jan (1828–1906), urzędnik skarbowy, członek Rządu Narodowego w r. 1863. Ur. 28 V w Warszawie, był synem Edwarda, pułkownika saperów, właściciela Duranowa k. Sochaczewa, zmarłego w r. 1831, i Julii z Garczyńskich, bratem Marii Ilnickiej (zob.). Ukończył szkołę w Warszawie w r. 1848; otarł się wówczas o konspirację demokratyczną, w której był czynny starszy jego brat Edward, zbiegły w r. 1850 za granicę. W r. 1857 M. wszedł na służbę do Wydziału Dóbr i Lasów w Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu jako adiunkt archiwum w Sekcji Ogólnej. Stopniowo awansował aż do rangi starszego adiunkta ekonomicznego, z pensją roczną 4 000 złp. Od r. 1859 brał udział w tajnych kółkach patriotycznych, trzymając się stosunkowo najbliżej E. Jurgensa. Na jego zlecenie ułożył ulotkę zapraszającą na manifestację z 29 XI 1860. W marcu 1861 należał do straży porządkowej, tzw. konstabli. Do organizacji «czerwonej» wciągnął go dopiero w listopadzie 1862 O. Awejde, współlokator z oficyny w Pałacu Błękitnym. M. jeździł wówczas z ramienia Komitetu Narodowego Centralnego (KCN) do Kłoczewa na zjazd księży diecezji podlaskiej. W końcu grudnia wszedł w skład KCN, i tym razem z poręki Awejdego; poruczono mu w nim sprawy skarbowe. W momencie branki przeciwstawiał się wybuchowi powstania; chciał raczej, by członkowie KCN oddali się w ręce wroga w formie ekspiacji. Podporządkowując się uchwale większości, podjął się zredagowania Manifestu powstańczego, który też ułożyła siostra jego Maria Ilnicka. Dn. 22 I 1863 wyjechał do Kutna wraz z kolegami z Tymczasowego Rządu Narodowego (TRN), w którym miał objąć funkcje sekretarza. Powrócił do Warszawy po 2-tygodniowej tułaczce i z powrotem objął funkcję sekretarza stanu TRN. Odnosił się krytycznie do rokowań z «białymi» i nie miał nic wspólnego z intrygą, która wyniosła do władzy M. Langiewicza. W 2. poł. marca kierował powstaniem sam wraz z Awejdem.

Zagrożony aresztowaniem, opuścił Warszawę w połowie kwietnia, wysłany do Galicji jako komisarz nadzwycz. pełnomocny. Prowadził w Krakowie bezowocne rokowania z L. Mierosławskim, którego chciał nakłonić do zrzeczenia się pretensji dyktatorskich. Dn. 28 V Rząd «czerwonych prawników» zlecił mu uporządkowanie agend rządowych w Galicji i na Rusi. Ufundował na tej zasadzie Wydział Rządu Narodowego na Rusi, o czym ogłosił odezwę z Tarnopola 21 VI t. r. We Lwowie nie udało mu się podporządkować Rządowi Komitetu Galicji Wschodniej A. Sapiehy. Nalegał na gen. J. Wysockiego o przyspieszenie wymarszu na Ruś, był obecny w bitwie pod Radziwiłłowem 2 VII i opowiedział się za odwrotem wobec oczywistej przegranej. Następnie odwołał Wysockiego z dowództwa, został jednak aresztowany przez Austriaków 27 VII 1863. Więziony był zrazu we Lwowie, od października 1864 w Ołomuńcu. Zwolniony w końcu 1865 r., wyjechał do Szwajcarii, następnie spędził 2 lata u krewnych w Poznańskiem. W r. 1869 osiadł w Galicji, gdzie uzyskał posadę buchaltera w Banku Galicyjskim dla Handlu i Przemysłu, zrazu w agencji w Stanisławowie, następnie w Oświęcimiu, gdzie był dyrektorem Kasy Oszczędności. W późniejszych latach utrzymywał się «z przekładów z niemieckiego i francuskiego dla pism warszawskich oraz z zastępstwa agencji Tow. Ubezpieczeń w Krakowie». W latach osiemdziesiątych ułożył krótką, w szczegółach bałamutną relację o swym udziale w powstaniu, w formie odpowiedzi na kwestionariusz A. Wołyńskiego (wyd. pt. Pamiętnik J. M-ego, Lw. 1909). Zmarł w grudniu 1906 we Lwowie.

Z małżeństwa (od 1870) z Leonią z Grodkowskich zostawił syna Stanisława (zob.).

 

Fot. w Muz. Wojska Polskiego w W.; – Rocznik Urzędowy Królestwa Polskiego, 1857–63; – Barwiński E., Z. Kaczkowski w świetle prawdy, Lw. 1920; Górski K., S. Krzemiński, Wil. 1936; Kieniewicz S., Powstanie styczniowe, W. 1972; Minkowska A., Organizacja spiskowa 1848 r. w Królestwie Polskim, W. 1923 s. 99; – Avejde, Pokazanija; Daniłowski W., Notatki do pamiętników, Kr. 1908; Dokumenty KCN i RN, Wr. 1968; Janowski J. K., Pamiętniki o powstaniu styczniowym, Lw. 1923 I, W. 1925 II; Jarzębowski J., Mówią ludzie 1863 r., Londyn 1963; Kronenberg L., Listy do M. Waligórskiego, Wr. 1955; Krzemiński S., Autobiografia w listach do S. Posnera, „Przegl. Hist.” 1930–1 s. 164; Mierosławski L., Pamiętnik, W. 1924; Ruch społeczno-polityczny na Ukrainie, Kijów 1964 II; Słotwiński A., Wspomnienia z niedawnej przeszłości, Kr. 1892 s. 83, 111; Wydawnictwo materiałów do historii powstania 1863 r., Lw. 1890 III s. XXVI, 26, 38–42, 67, 90; Zbiór zeznań śledczych; Zeznania śledcze; Ziemiałkowski F., Pamiętniki, Kr. 1904 III 136–41, 162–9, IV 11–12, 19, 74, 98; – „Gaz. Lwow.” 1906 nr 277; „Gaz. Narod.” 1906 nr 271; – B. Ossol.: rkp. 8047.

Stefan Kieniewicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Stanisław Maykowski

1880-06-18 - 1961-03-29 pedagog
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Piotr Wysocki

1797-09-10 - 1875-01-06
spiskowiec
 
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Władysław Radwan

1884-06-27 - 1963-07-01
pedagog
 

Franciszek Ludwik Neugebauer

1856-04-13 - 1914-11-13
lekarz
 

Bronisław Piotr Sochaczewski

1886-05-19 - 1940-05-13
ksiądz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.