INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Wacław Straszewicz  

 
 
1891-05-25 - 1975-02-08
Biogram został opublikowany w latach 2006-2007 w XLIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 
Straszewicz Jan Wacław (1891–1975), inżynier elektryk, docent Politechniki Warszawskiej. Ur. 25 V w Warszawie, był synem Walerego (zm. 1896), oficera armii rosyjskiej, i Kornelii Eufemii z Kuczkowskich, nauczycielki, bratankiem Ludwika (zob.) i Zygmunta (zob.), bratem Stefana (zob.) oraz bratem stryjecznym Czesława (zob.) i Bohdana (zob.).
 
S. uczył się w Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie. Uczestniczył w strajku szkolnym 1905 r. i prawdopodobnie dlatego zdawał maturę jako ekstern w Wyższej Szkole Realnej w Krakowie w r. 1908. Rozpoczął studia na Wydz. Filozoficznym uniw. w Monachium w Studium Matematyczno-Fizycznym, lecz wkrótce przeniósł się na politechn. w Zurychu (Eidgenössische Technische Hochschule), gdzie uzyskał w r. 1913 dyplom inżyniera elektryka na podstawie pracy o warunkach dokładności transformatorów mierniczych i bezpieczeństwie ich odczytu. Po studiach pracował t.r. jako inżynier w szwajcarskiej fabryce «Brown, Boveri et Co.» w Baden.
 
Po powrocie do Warszawy, w r. 1914, pracował S. do r. 1916 w Elektrowni Miejskiej jako inżynier projektant Wydz. Instalacyjnego i asystent ruchu w centrali elektrycznej. Również w l. 1914–16 wykładał mechanikę teoretyczną (dynamikę) w warszawskiej Średniej Szkole Mechaniczno-Technicznej H. Wawelberga i S. Rotwanda. Od r. 1916 pracował jako inspektor instalacji w Inspekcji Elektrycznej Magistratu m. Warszawy, skąd przeszedł w r. 1918 do warszawskich Zakładów Elektrotechnicznych «BEZET», gdzie objął stanowisko kierownika oddziału instalacji elektrycznych i prokurenta firmy. Należał do założycieli powstałego w r. 1916 Związku Zawodowego Inżynierów Elektrotechników (od r. 1932 Związek Polskich Inżynierów Elektryków) i w l. 1916–18 pełnił wspólnie z Julianem Koźmińskim funkcję jego prezesa. Uczestniczył w obradach VII Nadzwycz. Zjazdu Techników Polskich w Warszawie (11–15 IV 1917) oraz w Zjeździe Elektrotechników Polskich tamże (7–9 IV 1919), na którym utworzono Stow. Elektrotechników Polskich (od r. 1928 Stow. Elektryków Polskich). Kontynuował działalność dydaktyczną, prowadząc w l. 1916–20 wykłady i ćwiczenia na kursach dla monterów instalacji elektrycznych przy Muz. Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie, następnie w l. 1920–32 był dyrektorem zorganizowanej przy Muz. Szkoły Zawodowej Dokształcającej dla Monterów Elektryków. W r. 1930 zrezygnował z pracy w Zakładach «BEZET» i wspólnie z inżynierem M. Zuckerem założył przedsiębiorstwo instalacji elektrycznych «Zucker–Straszewicz»; był jego współwłaścicielem i dyrektorem.
 
S. należał do zwolenników zjednoczenia wszystkich stowarzyszeń inżynierskich w Polsce i utworzenia ich centralnej struktury; w rozmowach zjednoczeniowych odegrał jedną z pierwszoplanowych ról. Dn. 12 IX 1934 był uczestnikiem Pierwszej Konferencji Porozumiewawczej i w okresie 27 IX – 27 XI t.r. brał udział w posiedzeniach Porozumiewawczej Komisji Międzyzwiązkowej. Na wniosek S-a i Leona Junga przyjęto nazwę dla projektowanej organizacji – Naczelna Organizacja Inżynierów RP (NOI). W poł. r. 1935 stanął S. na czele jej Tymczasowej Rady Głównej, a na I Zjeździe Delegatów NOI, 1 XII t.r., został obrany jej pierwszym wiceprezesem (pełnił tę funkcję do lutego 1938). Uczestniczył w dyskusjach na temat ogólnopolskiej organizacji samorządowej inżynierów i techników; brał udział w organizacji pierwszego Polskiego Kongresu Inżynierów we Lwowie i podczas jego obrad (12–14 IX 1937) zasiadał w prezydium. Ponadto w okresie międzywojennym działał w komisjach normalizacyjnych Stow. Elektryków Polskich i komisji oceny książek Min. WRiOP, a także przygotowywał ekspertyzy dla Sądu Okręgowego w Warszawie, dotyczące urządzeń elektrycznych.
 
Podczas okupacji niemieckiej, do wybuchu powstania warszawskiego 1944 r., prowadził S. nadal własne przedsiębiorstwo p.n. Biuro Elektrotechniczne inż. Jana Straszewicza. Uczestniczył w konspiracji AK (pod wieloma pseudonimami, najdłużej «Morawski»). W stopniu porucznika brał udział w powstaniu, a po jego upadku jako jeniec wojenny przebywał od października 1944 w Niemczech. Po wyzwoleniu zamieszkał w Belgii, gdzie w l. 1945–7 był wykładowcą w założonym przez Kazimierza Drewnowskiego Ośrodku Wyższych Studiów Polskich w Belgii (Centre des Hautes Études Polonaises en Belgique). Następnie pracował jako rzeczoznawca i doradca różnych firm, m.in. «Prins», «Diagrammes» i «Nationale». Zajmował się także sprzedażą elektrycznych aparatów pomiarowych i kontrolnych. Na zlecenie władz uniw. w Antwerpii opracował zarys programu wykładów z zakresu urządzeń technicznych w strefie podzwrotnikowej oraz wytyczne do badań naukowych w tej dziedzinie. W grudniu 1949 wrócił do Polski.
 
Dn. 1 IX 1950 został S. kontraktowym profesorem elektrotechniki i urządzeń elektrycznych w Szkole Inżynierskiej im. Wawelberga i Rotwanda. Po jej połączeniu w r. 1951 z Politechn. Warsz. kierował Katedrą i Zakładem Elektrotechniki Ogólnej Wydz. Elektrycznego jako kontraktowy zastępca profesora, a od 1 IX 1954 jako zastępca profesora. Opublikował kilka artykułów, głównie na temat automatyzacji, m.in. Automatyzacja w polskim przemyśle włókienniczym („Arch. Automatyki i Telemechaniki” 1958 nr 4). W r. 1959 został mianowany docentem. Dn. 30 IX 1961 przeszedł na emeryturę, ale nadal prowadził wykłady z zakresu urządzeń elektrycznych i ogłaszał kolejne artykuły, m.in. Efekty ekonomiczne automatyzacji („Zesz. Problemowe Przegl. Techn.” 1969 nr 6). Przewodniczył Sekcji Zagadnień Ekonomicznych i Socjalnych Polskiego Komitetu Pomiarów i Automatyki NOT. Zmarł 8 II 1975 w Warszawie, został pochowany 13 II na cmentarzu Powązkowskim (kw. 248–5–16). Był odznaczony Złotymi Odznakami Honorowymi Stow. Elektryków Polskich (1959), Tow. Naukowego Organizacji i Kierownictwa (1968) oraz NOT (1974).
 
S. był dwukrotnie żonaty; pierwsze małżeństwo zawarł z Kazimierą Wacławą Niementowską, po drugiej wojnie światowej urzędniczką Min. Oświaty. W r. 1970 ożenił się z Małgorzatą Chałajdą. Oba małżeństwa były bezdzietne.
 
 
 
Bibliografia publikacji pracowników Politechniki Warszawskiej 1944–1974, W. 1975 cz. 2; Łoza, Czy wiesz, kto to jest? Uzupełnienia, (fot.); Słownik polskich stowarzyszeń technicznych i naukowo-technicznych do 1939 r., W. 2005 II; Słown. pol. tow. nauk., II cz. 1; – Dziesięciolecie Politechniki Warszawskiej w Polsce Ludowej 1945–1955, Red. H. Śmigielski, W. 1956 s. 120; Historia elektryki polskiej. T. 1: Nauka, piśmiennictwo i zrzeszenia, W. 1976; toż, T. 5: Trakcja elektryczna, W. 1971; Piłatowicz J., Naczelna Organizacja Inżynierów Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1935–1939, W. 1990; tenże, Profesorowie Politechniki Warszawskiej w dwudziestoleciu międzywojennym, W. 1999 (fot. zbiorowa); tenże, Ruch stowarzyszeniowy inżynierów i techników polskich do 1939 r., W. 2003 I; 75 lat Stowarzyszenia Elektryków Polskich 1919–1994, W. 1994 cz. 1; 150 lat wyższego szkolnictwa technicznego w Warszawie 1826–1976, Red. E. Olszewski, W. 1979; To była wspaniała szkoła. Z dziejów Szkoły im. H. Wawelberga i S. Rotwanda w Warszawie (1895–1951), W. 1995 s. 91; Żurawicka J., Ośrodek wyższych studiów polskich w Belgii, „Dzieje Najnowsze” R. 18: 1986 nr 2 s. 46; – Nekrologi z r. 1975: „Tyg. Powsz.” nr 17, „Życie Warszawy” nr 40, 41; – Arch. Politechn. Warsz.: sygn. 596 (akta osobowe S-a); – Informacje żony bratanka S-a, Witolda Stefana, Hanny Straszewicz z W.
 
                                                                                                                                                                                                                                   Józef Piłatowicz
 
 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Stefan Straszewicz

1889-12-09 - 1983-12-10 matematyk
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimiera Iłłakowiczówna

1889-08-06 - 1983-02-16
poetka
 
 

Józef Wierusz-Kowalski

1866-03-16 - 1927-11-30
dyplomata
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Zofia Sokolnicka

1878-05-15 - 1927-02-27
działaczka społeczna
 

Roman Orzęcki

1863 - 1923-05-25
ekonomista
 

Karol Franciszek Józef Stobiecki

1908-09-10 - 1970-03-07
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.