INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
Biogram został opublikowany w 1936 r. w II tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Bielawski Józef (1739–1809), komedjopisarz i poeta, naturalny syn hetmana polnego lit. Michała Józefa Massalskiego i nieznanej z imienia i nazwiska Żydówki; był »fligel-adjutantem buławy W. Księstwa Litewskiego«. Rozgłos w kraju, a poniekąd i w literaturze uzyskał dzięki temu, że na żądanie króla napisał komedję Natręci, wystawioną 19 XI 1765 r. na otwarcie teatru Narodowego. Komedja ta, na której znać wpływ francuski, pisana była pod okiem ks. Adama Czartoryskiego, który w przedmowie do komedji »Panna na wydaniu«, chwalił Natrętów i rokował autorowi piękne nadzieje. B. napisał jeszcze drugą komedję Dziwak, dedykowaną ks. Augustowi Czartoryskiemu, drukowaną i graną w r. 1766. Jakkolwiek pierwsza cieszyła się, jak widać ze świadectw współczesnych, nawet pewnem powodzeniem, to druga komedja B-go, znacznie słabsza, naraziła go na wiele ostrych krytyk i drwin. »Perwszy Bielawski – m. i. pisano – pychą nieznośną nadęty – dał przykład błazeństw takich przez swoje »Natręty«. B. stale zabiegał o łaskę A. Czartoryskiego, pisząc na jego cześć wiersze okolicznościowe, a przedewszystkiem starał się przypodobać królowi, za którego zapewne namową przebywał w r. 1768 w Paryżu, gdzie »połapał znajomości nietylko z nauczonemi, ale i z pierwszemi widowisk francuskich aktorami«, i skąd zwracał się do króla z prośbą o pomoc materjalną, także w l. 1781, 1786 i 1787. Jak wynika z ówczesnych listów, pisanych do króla, B. mimo braku talentu i niepowodzeń, czuł nieprzeparty pociąg do teatru i literatury. Napisał też szereg okolicznościowych drobnych utworów z okazji uroczystości 3 Maja, oraz powstania Kościuszki, lub wreszcie na cześć różnych znanych osobistości. Swe utwory ogłaszał w »Zabawach przyjemnych i pożytecznych«. Z biegiem lat zatracał i tak nikłą inwencję twórczą; paszkwile na jego osobę stawały się coraz częstsze. »Grecy mieli Homera, Rzym miał Wergilego, Włochy Danta i Tassa, Polska Bielawskiego«, urągano mu złośliwie, a Węgierski napisał mu za jego życia taki nagrobek: »Tu leży Bielawski, szanujcie tę ciszę, Bo, jak się obudzi, komedję napisze«. B. na każdą zaczepkę odpowiadał i tylko pomnażał w ten sposób liczbę satyrycznych paszkwili. Sam zresztą wierzył w swój talent: »Potomność mnie osądzi – pisał – i w przeciągu wieków – tak będę wspominany jak Tespis u Greków«.

 

Bernacki L., Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta, Lw. 1925; Dawni pisarze polscy, W. 2000 I; Kielski B., O wpływie Moliera, Kr. 1906, 40–42; Korbut G., Lit. pol., W. 1929, II 123; Pilat, Historja literatury polskiej, W. 1908, IV 74–5; Wójcicki, Cmentarz powązkowski, W. 1858, III 17–19; W. Enc. II.; Enc. Org.; Estreicher.         

Red.

 

 

Powyższy tekst różni się w pewnych szczegółach od biogramu opublikowanego pierwotnie w Polskim Słowniku Biograficznym. Jest to wersja zaktualizowana, uwzględniająca opublikowane w późniejszych tomach PSB poprawki i uzupełnienia.    

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Franciszek Ksawery Lampi

1782-01-22 - 1852-07-22
malarz
 

Kajetan Koźmian h. Nałęcz

1771-12-31 - 1856-03-07
poeta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jerzy Soroka h. Leliwa

ok. 1750 - październik lub listopad 1831
dworzanin księcia
 

Joachim Józef Benedykt Lelewel

1786-03-21 - 1861-05-29
historyk
 

Fryderyk Bauman

ok. 1760-70 - 1845
architekt
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.