INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Józef Bloch      Fotografia portretowa Józefa Samuela Blocha - plik z Wikimedia Commons - wzięte przez WC z jego Erinnerungen aus meinem Leben, 1922 - fragment - retusz iPSB.

Józef Bloch  

 
 
1850-11-20 - 1923-10-01
Biogram został opublikowany w 1936 r. w II tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Bloch Józef (1850–1923), rabin, poseł parlamentarny, ur. w Dukli w domu biednego piekarza, otrzymał tradycyjne wychowanie i głęboką wiedzę talmudyczną, którą uzupełnił podczas swej wędrówki u różnych rabinów galicyjskich. Po uzupełnieniu swych studjów świeckich zdobył B. doktorat filozofji w Niemczech i był pokolei rabinem w licznych miastach morawskich, aż w r. 1877 został rabinem we Florisdorfie pod Wiedniem. Już od r. 1872 wydawał różne prace z zakresu biblistyki i okresu hellenistycznego: Ursprung und Entstehung des Buches Kohelet (1872), Studien zur Geschichte der Sammlung der althebr. Literatur (1875), Juden in Spanien (1876). Teraz na swej nowej placówce zbliżył się do sfer robotniczych i miewał dla nich, mimo niechęci władz, wykłady z zakresu biblijnego i pobiblijnego (Der Arbeiter im Lande Jesu). W r. 1882 wystąpił B. ostro przeciw praskiemu profesorowi teologji katolickiej, Augustowi Rohlingowi, który w tzw. rytualnym procesie w Tisza Eslar (Węgry) starał się dowieść, że Talmud nakazuje żydom używanie krwi chrześcijańskiej. B. publicznie zarzucił Rohlingowi nieuctwo i kłamstwo, zaco ten wniósł skargę do sądu o obrazę honoru i oszczerstwo. Sprawa nabrała wielkiego rozgłosu, a B. celem przeprowadzenia dowodu prawdy opracował obszerną apologję żydostwa, którą po latach wydał pt. Israel und die Völker nach jüdischer Lehre (1922). Do rozprawy nie doszło, gdyż w ostatniej chwili Rohling skargę cofnął. Krokiem tym B. zyskał uznanie sfer żydowskich, oraz liberałów wiedeńskich. Już przedtem ofiarowali mu Żydzi galicyjscy z okręgu wyborczego: Kołomyja, Buczacz i Śniatyń mandat parlamentarny. Mandat ten zdobył B. dwukrotnie, zwyciężając w r. 1885 kandydata »Ogólnego komitetu wyborczego«, dra Emila Byka, a w r. 1891 profesora St. Starzyńskiego.

B. był założycielem tygodnika »Oesterreichische Wochenschrift«, który wydawał przez lat 37 (1884–1921), oraz stowarzyszenia »Oesterreichisch-Israelitische Union«, przeznaczonego do walki z antysemityzmem, szczególnie wiedeńskim. W swem piśmie, które docierało do najdalszych zakątków byłej Galicji, publikował B. prawdziwe i domniemane krzywdy swych współwyznawców, przedewszystkiem swych wyborców, interwenjował wielokrotnie u władz centralnych, nawet przeciw uchwałom Koła Polskiego, którego był członkiem. Żydzi wiedeńscy, liberali i asymilatorzy galicyjscy nienawidzili B-a, uważając, że swemi występami mnoży antysemityzm. Po latach znienawidzili go również i sjoniści, gdyż kroczył własnemi drogami i zwalczał ten ruch i jego przewódcę, dra Herzla. W parlamencie wiedeńskim ścierał się z antysemitami (Bielohlavek, Schneider, książę Liechtenstein), a w r. 1893 wystąpił przeciw księdzu Dekertowi, autorowi rozprawy o Szymonie z Trydentu pt. »Ein Ritualmord aktenmässig nachgewiesen« (Wien 1893). Koło Polskie, niezadowolone z ustawicznych utarczek swego członka z klerykałami wiedeńskimi, zażądało wówczas od B-a wystąpienia z Koła (1895). Równało się to, wobec zobowiązania złożonego przez B-a swym wyborcom, złożeniu mandatu. B. począł się starać o katedrę orjentalistyki na Uniwersytecie Wiedeńskim, lecz fakultet filozoficzny, mimo nacisku zgóry, oddał ją docentowi Dawidowi Henrykowi Müllerowi (z Buczacza); także w nowoutworzonej szkole rabinów w Wiedniu nie chciano zamianować B-a profesorem historji żydowskiej. Odtąd prowadził politykę na własną rękę przy pomocy swego tygodnika, który zamknął dopiero po wojnie i odcięciu Galicji od Austrji (1921). W tym czasie wydał B. swe pamiętniki, oraz swe wyżej wspomniane dzieło apologetyczne.

 

Grunwald M., Dr J. Bloch »Oestr. Wochenschrift« z 20 XI 1920; Winninger, Grosse jüd. Nationalbiographie (1925) I 392–4; Encyklopädia Jud., IV 860–61; Bloch J., Erinnerungen aus meinem Leben, Wien–Leipzig 1922, 235, 380; Landau S. R., Der Polenklub und seine Hausjuden, Wien 1907.

Majer Bałaban

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.