Domaniewski Józef Jerzy Marian (1894–1919), działacz niepodległościowy. Ur. 20 XI w Żytomierzu, syn Stanisława, lekarza i działacza społecznego w Żytomierzu, oraz Krystyny z Prusinowskich, prawnuk Franciszka D., kapitana 15. p. uł. z czasów Księstwa Warsz., wnuk Oskara, jednego z organizatorów powstania 1863 r. w pow. jampolskim, a po kądzieli wnuk Jana Prusinowskiego, zesłańca, prawnika, literata i więźnia 1863 r. Kształcił się w I gimnazjum w Żytomierzu (1907–14), a następnie od r. 1914 na wydziale humanistycznym Uniwersytetu Kijowskiego. Już w gimnazjum brał żywy udział w pracach narodowo-niepodległościowych na terenie »korporacji uczniowskiej«, był członkiem »Petu« (związki. »Przyszłość«, wyższy stopień w organizacji młodzieży narodowej szkół średnich) oraz członkiem organizacji harcerstwa w Żytomierzu. Po wyjeździe na uniwersytet działał w kijowskiej Polonii, w organizacjach narodowo-niepodległościowych akademickich oraz jako członek starszego harcerstwa »Stare Strzechy«. Uzdolniony literacko, był członkiem redakcji czasopisma »Młodzież«, potem »Harce« – jawnego organu działającego w konspiracji Naczelnictwa Harcerstwa Polskiego i Centralnego Biura Korporacji Uczniowskich. Wiersze swe drukował pod pseudonimem Feliks Sowa, przeważnie w »Kłosach Ukraińskich«. Podczas studiów akademickich w l. 1916–18 pracował wydatnie z ramienia Macierzy Szkolnej Wołyńskiej jako instruktor-organizator przy zakładaniu szkół początkowych polskich w pow. zasławskim na Wołyniu; doprowadził ich liczbę do 40. Jako członek Zarządu Sekcji Akademickiej Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny brał czynny udział również w życiu narodowo-społecznym i politycznym starszego społeczeństwa na Rusi.

Będąc członkiem Sekcji Wojskowej Zetu (Związek Młodzieży Polskiej) oraz członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej na wschodzie (POW, K. N. 3) w Kijowie, po wejściu bolszewików, gdy emisariusze wysyłani dla nawiązania łączności z krajem nie powracali, zgłosił gotowość podjęcia się tej niebezpiecznej misji. Wysłany do Warszawy po rozkazy co do prowadzenia dalszej pracy na Ukrainie, a także dla zorganizowania poczty lotnej z krajem, wyszedł razem z przyjacielem i towarzyszem prac Bożydarem Żłobickim na początku maja 1919 r. z Kijowa piechotą i po szczęśliwym przedarciu się przez kraj objęty anarchią, poprzez ówczesne fronty dotarł w końcu maja do Warszawy. Po otrzymaniu rozkazów i dyrektyw wyruszył w drogę powrotną do Kijowa w początku czerwca tegoż roku. Aresztowany w okolicach Równego na Wołyniu, przewieziony został do »czrezwyczajki« w Kijowie, gdzie razem z innymi kolegami został w jesieni t. r. rozstrzelany. Po śmierci odznaczony został krzyżem niepodległości z mieczami.

Akta Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości. – Boniecki; Lasocki W., Wspomnienia mego życia, Kr. 1933, I 67 i 378; Ziemiański I., Zarys rozwoju P.O.W.w Żytomierzu (»Niepodległość« t. IX, W. 1934); Sedlaczek St., Harcerstwo na Rusi i w Rosji, W. 1936, 63, 67, 71 i 95; »Pamiętnik Kresowy« zesz. I; »Kłosy Ukraińskie« rok II/1915, zesz. 2–3; Kornecki J., Oświata polska na Rusi podczas wielkiej wojny, W. 1937; »Pamiętnik Kresowy« zesz. 2; Piskorski T., Wykaz poległych i zmarłych uczestników ruchu niepodległościowego młodzieży narodowej w okresie lat 1886–1936, W. 1936.

Stefan Pomarański