INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Józef Mateusz (Joel Mojżesz) Birnbaum  

 
 
1798 - 1831-08-15
Biogram został opublikowany w 1936 r. w II tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Birnbaum Józef Mateusz (Joel Mojżesz) (1798–1831), kupiec i szpieg, syn szynkarza warszawskiego. Po śmierci ojca, który odumarł go, gdy miał lat dziesięć, przebywał czas jakiś u krewnych w Galicji i w Rosji u stryja w gub. chersońskiej. Po powrocie do Warszawy założył handel win na Nowym Świecie. Właściwem jego zajęciem była służba policyjno-szpiegowska, którą rozpoczął jako chłopiec kilkunastoletni. Początkowo zajmował się śledzeniem rosyjskich dezerterów, używany był też do śledzenia defraudacyj tabaki i tytoniu. Dał się poznać na służbie policyjnej dopiero wówczas, gdy został przyjęty przez wice-prezydenta Urzędu Municypalnego, Lubowidzkiego, do policji miejskiej. Cieszył się zaufaniem swego zwierzchnika, oraz gen. Rożnieckiego, który go używał do tajnych misyj polityczno-szpiegowskich zagranicą. Polecono mu przenikanie do organizacyj akademickich i zdobywanie zaufania wśród studentów – Polaków. W kraju, śledząc defraudacje, dopuszczał się niezwykłych nadużyć, teroryzując kupców żydowskich. Prowadził na własną rękę dochodzenia, znęcał się nad aresztowanymi, zarządzając więzieniem ratuszowem. Kierował też biurem najmu służących na ratuszu, które było siedliskiem szpiegostwa i rozpusty. Rozmiar i charakter jego nadużyć spowodował wreszcie akcję ze strony kupiectwa, paraliżowaną przez Lubowidzkiego. Już w czasie służby zmienił wyznanie i przyjął chrzest (1824 r.). W tymże roku oddany został pod sąd; o ogromie jego nadużyć świadczyć może 105 woluminów, dotyczących jego afer. Sprawa ciągnęła się dość długo, gdyż B. miał możnych protektorów. Nie załatwiono jej ostatecznie przed wybuchem powstania, aż wreszcie w nocy 15 VIII 1831 zrewoltowany tłum wywlókł go wraz z innymi z więzienia i powiesił na latarni.

 

Mochnacki Baz., Sprawa Birnbauma, W. 1830; Askenazy S., Łukasiński. – Archiwum akt dawnych, Komitet Rozpoznawczy nr 403.

Maksymiljan Meloch

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Hipolit Cegielski

1815-01-06 - 1868-11-30
filolog polski
 

Kazimierz Wojniakowski

1771 lub 1772 - 20.01 lub 20.12.1812
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Andrzej Edward Koźmian

1804-12-04 - 1864-11-10
pisarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.