INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Józef Miączyński h. Suchekomnaty      Fragment portretu Józefa Miączyńskiego (1743-1793) w książce Aleksandra Kraushara pt. "Losy Miączyńskiego", Petersburg 1902, niepaginowana karta ilustracyjna przed stroną tytułową - w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie - plik z POLONA.pl

Józef Miączyński h. Suchekomnaty  

 
 
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Miączyński Józef h. Suchekomnaty (1743–1793), starosta łosicki, marszałek bełski konfederacji barskiej, generał wojsk francuskich. Ur. 21 IV w Sielcu na Wołyniu, był synem Antoniego (zob.) i Doroty z Woronieckich, bratem Kajetana (zob.). W. l. 1757–61 uczył się M., wraz z bratem Leonem, u jezuitów w warszawskim Collegium Nobilium, nie zaś w Paryżu czy Wiedniu, jak podawano w dawnej literaturze. Bardzo niepewne są też podane przez Kraushara i Askenazego informacje o młodzieńczych przygodach M-ego w Wiedniu oraz o jego służbie w armii saskiej, a potem austriackiej w czasie wojny siedmioletniej. W r. 1761 otrzymał od ojca rozległe dobra połajewskie w Poznańskiem, w r. n. ojciec odstąpił mu za konsensem starostwo łosickie na Podlasiu, a w r. 1763 chorągiew pancerną w partii ukraińskiej. W czasie bezkrólewia stanął M. po stronie Karola Radziwiłła i bił się pod Słonimiem (26 VI 1764); z nim również uszedł za granicę, ale po rychłym powrocie oddał swój głos z woj. wołyńskim na Stanisława Poniatowskiego. Utalentowany i wykształcony, odważny i rozrzutny, podkreślał swój indyferentyzm religijny i wolnościowe przekonania.
Do konfederacji barskiej przystąpił późno, zachęcany do niej przez Annę Jabłonowską i Kazimierza Pułaskiego, a przez Adama Krasińskiego typowany na marszałka lubelskiego. Dopiero 28 VIII 1769 został marszałkiem konfederacji bełskiej. Już w pierwszych walkach wykazał talent wojskowy. Pod Orzechowem 12 IX wyróżnił się czterokrotnie wznawianym atakiem na piechotę A. Suworowa; w dniu następnym stawiał zacięty opór pod Włodawą. Umiejętnym odwrotem w błota i lasy ocalił M. swój oddział od zupełnej zagłady. Wraz z K. Pułaskim schronił się w węgierskim Zborowie. Tu Karol Radziwiłł powierzył mu komendę nad dwoma najlepszymi pułkami swej milicji nadwornej pod A. Szycem i A. Drostem. Dn. 26 IX pod Muszyną w obozie złączonych marszałków oddał głos na generalne marszałkostwo Michała Krasińskiego i regimentarstwo Joachima Potockiego. Politycznie niezależny, nie wyrzekał się jednak kontaktów z żadnym z rywalizujących z sobą ugrupowań: przyjaźnił się z Pułaskim, współpracował z gronem marszałków gabułtowskich, a więc z Teodorem Wesslem, uchodził za najbardziej lojalnego wobec Generalności i dyrektyw A. Krasińskiego; uczuciowo związany był z Duklą (Józefa Mniszchówna była panią jego serca), a materialnie z K. Radziwiłłem, który powierzoną M-emu milicję w dużym stopniu własnym kosztem utrzymywał. W połowie października, w związku z projektowanym utworzeniem Generalności, przybył do Krakowa. Tu 18 X podpisał z innymi uniwersał zawierający odpowiedź na napastliwe przeciw konfederatom wystąpienia posła pruskiego G. Benoita. Radzie Najwyższej wierność zaprzysiągł dopiero 24 XI. Przez jesień i połowę grudnia obozował w dobrach radziwiłłowskich pod Żmigrodem, skąd kontaktował się z Pułaskim i Marcinem Lubomirskim, oraz, zgodnie z ordynansami Generalności (z 15 i 28 XI), osłaniał koncentrację wojsk małopolskich A. Szaniawskiego od wschodu. Staczał wówczas liczne potyczki z patrolami kozackimi, a i sam kilka razy wyprawiał się na Przemyśl. W połowie grudnia przeniósł swój obóz nad samą granicę do Koniecznej. Dn. 13 I 1770 przybył ze skuteczną pomocą walczącemu pod Grabiem Pułaskiemu.
Po klęsce dobrskiej Szaniawskiego (23 I) M. mianowany został komendantem wojsk komputowych. Odtąd M. wraz z Pułaskim, wyróżniani przez Generalność, dostawali przez półtora roku regularne wpłaty na utrzymanie swych oddziałów. M. dopomógł walnie Radzie Najwyższej do zlikwidowania rebelii Józefa Bierzyńskiego, gdy zgodnie z otrzymanymi poleceniami (8, 22, 30 III) opanował przeszło tysiąc jego ludzi stojących nad granicą węgierską. Dn. 10 IV pod Żmigrodem stoczył pomyślną bitwę z ppłkiem Jełczaninowem, a 12 IV po raz drugi bił się z nim, wespół z Pułaskim, w potyczce pod Konieczną. W początkach maja M. przeniósł swój obóz na wschód za przełęcz dukielską do Czeremchy, ale gdy Generalność uznała, że za bardzo oddalił się od obozu Pułaskiego w Wysowej, wkrótce powrócił do Koniecznej i już 13 V wsparł Pułaskiego w bitwie pod Dęborzynem. Ok. 22 V bawił z Pułaskim w Preszowie, gdzie zapowiedziano nowy podział dywizji konfederackich między obu komendantów i omówiono plan najbliższych operacji: przygotowanie ogólnej, głęboko w kraj posuniętej wyprawy, z ewentualnym rozszerzeniem jej ku Litwie. Dn. 24 IX 1770 Generalność rozdzieliła oddziały wprost od niej zależne między dwa «obozy», Pułaskiego i M-ego. Dzięki emisariuszowi francuskiemu płkowi K. F. Dumouriezowi, który wyróżniał M-ego, przydzielono mu lepsze i liczebnie silniejsze oddziały: całe wojsko komputowe, chorągwie Radziwiłła, wyprawy województw bełskiego, ruskiego, sandomierskiego, dwie chorągwie krakowskie oraz partie M. Dzierżanowskiego i T. Przyłuskiego. Równocześnie, zgodnie z poleceniem Rady Wojskowej z 22 IX, sformował M. w swym obozie Radę Wojenną, do której, poza nim, weszli trzej marszałkowie: K. Sapieha, połocki, F. Kossowski, podlaski, i T. Przyłuski, czernihowski. W ostatnich dniach września opuścił Węgry i z F. Kossowskim podążył do Częstochowy, dokąd eskortował oficerów francuskich. Tu przez dwa dni (7 i 8 XI) pod murami warowni prowadził utarczki z Drewiczem. Po czym dokonał wypadu na Sandomierz i 26 XI przez 15 godzin przypuszczał ataki na miasto. Stąd podążył w kierunku Warszawy i ok. 14 XII pod Magnuszewem rozbił oddział 200 ludzi. Wreszcie wycofał się na południe do Żmigrodu (był tu już 20 XII).
Za sugestią Dumourieza M. miał z końcem grudnia 1770 udzielać pomocy Częstochowie przez stały nacisk na Kraków; osłaniać Białą, gdzie projektowano założenie wielkiego magazynu, ściągać podatki między Wisłą i Wisłokiem, prowadzić rekrutację piechoty i ufortyfikować kilka zamków. Zgodnie z tym M. już 13 I 1771 zaatakował Kraków, opanował przedmieście Kazimierz, następnie przypuścił dwa gwałtowne szturmy do miasta od bram Floriańskiej i Szewskiej, z wysiłkiem odparte przez Oebschelwitza. Wydarzenia krakowskie przyczyniły się w dużym stopniu do zwinięcia oblężenia Jasnej Góry, otoczonej przez Drewicza od 2 tygodni. W 2. poł. stycznia M. obsadził i umocnił Zator, Oświęcim i Pieskową Skałę. Jednocześnie z jego ramienia i jego oddziałami płk De la Serr zajął i obwarował zamek w Lanckoronie i już 21 II odparł sześć godzin trwający szturm Suworowa. M. został członkiem zreorganizowanej 28 III Rady Wojskowej. W opracowanym przez Dumourieza planie działań zaczepnych na wiosnę 1771 M. miał wyznaczone najważniejsze zadanie oczyszczenia prawego brzegu Wisły po Sandomierz i Lublin oraz szachowania Chełma, Zamościa i Bełza, a po opanowaniu Krakowa ulokowania w nim Generalności. Powołany został jako jeden z czterech frontowych (obok 4 pozafrontowych) marszałków do utworzonej przez Dumourieza Rady Wojennej i 11 IV wziął udział w inauguracyjnym jej posiedzeniu. W myśl uzgodnionego tam planu wstępnych działań zaczepnych M. zajął (17 IV) i ufortyfikował redutę na Krzemionkach oraz zmusił Rosjan do zerwania mostu podgórskiego, obsadził Wieliczkę i Bochnię, które zajmował do 20 V. W przegranej walnej bitwie z Suworowem pod Lanckoroną (23 V) ranny M. dostał się do niewoli. Przyczynę klęski lanckorońskiej Dumouriez wyjaśniał m. in. uchyleniem się od udziału w bitwie Pułaskiego, który w ten sposób chciał zgubić M-ego, «zazdroszcząc mu zaszczytów i względów, jakich doznawał od Generalności». Sam Dumouriez spośród wszystkich komendantów konfederacji barskiej najwyżej cenił M-ego. Starania Generalności o wymianę M-ego nie doprowadziły do pożądanego skutku. M-ego trzymano najpierw w Krakowie, a następnie we Lwowie, skąd wysłany 28 VI do obozu przejściowego w Połonnem, został, wskutek energicznych zabiegów matki, cofnięty z drogi w Brodach i sprowadzony do Warszawy. Dn. 10 VIII złożył K. Saldernowi, posłowi rosyjskiemu, reces i drugi na jego żądanie 13 VIII w grodzie warszawskim. Po wpłaceniu przez obu jego szwagrów: M. J. Radziwiłła, ordynata kleckiego, pisarza lit., i M. A. Ronikiera, cześnika w. lit., po 2 000 czerwonych zł kaucji zwolniony został z aresztu.
Nosząc się z myślą powrotu do konfederacji M. w połowie grudnia opuścił potajemnie Warszawę i wyjechał do Drezna. Tu konferował z ks. Karolem Kurlandzkim i z elektorem Fryderykiem Augustem, stąd rozesłał do prasy wyjaśnienie o przyczynach swego kroku. Dn. 18 II 1772 przybył do Cieszyna. Już z drogi manifestem z 9 II odwołał reces jako wymuszony. Dn. 21 II przyjęty został do Generalności; wydał równocześnie manifest umieszczony 22 II w aktach Generalności, a 26 II w grodzie oświęcimskim. Już 24 II otrzymał pod swą komendę wojska powracające z Turcji. W tym celu wyjechał 4 III na Węgry. Był jednym z tych, co 11 III w Tulczynku doprowadzili do zgody między M. Krasińskim a J. Potockim. Dn. 20 III zwrócono mu dywizję bełską, dowodzoną w czasie jego nieobecności najpierw przez Michała Walewskiego, a później przez Antoniego Sarnackiego, konsyliarza pomorskiego. Pod jej osłoną, a z pomocą materialną K. Radziwiłła, czynił nowe zaciągi oraz zabiegał o wyekwipowanie wynędzniałych oddziałów «barskich». Lecz gdy 10 V podążył na Węgry po resztę wojsk, zostały one z Koszyc «rugowane» przez Austriaków i na granicy rozbrojone, M. zaś osadzony w areszcie w Preszowie. Wprawdzie 15 V powrócił do Cieszyna, ale już tylko po to, by z nakazu władz austriackich wyjechać 30 V do Żyliny. Na wiadomość, że ma być wydany Warszawie, 8 VI opuścił Żylinę z Karolem Radziwiłłem. Na jego koszt, bo M. był «bez szeląga przy duszy», przez Wiedeń i Linz przybył do Monachium. W dn. 11–14 XII 1772 brał udział w zjeździe Generalności w Landshut. Nakłaniany przez M. Paca, a ponaglany do powrotu przez matkę, już od początku 1773 r. (11 II, 4 IV) zwracał się do króla z wyrazami wierności i po złożeniu w grudniu t. r. recesu powrócił przez Wiedeń i Brno do kraju. Otrzymał przebaczenie Stanisława Augusta, stopień fligel-adiutanta królewskiego oraz (1775) chorągiew pancerną w partii ukraińskiej i podolskiej. Z ramienia sejmu rozbiorowego 1773–5 zasiadał w komisji do rozgraniczenia dóbr starostwa knyszyńskiego. W r. 1776 posłował z woj. czernihowskiego na sejm warszawski, na którym występował (6 IX) przeciwko nadmiernym kompetencjom władzy Rady Nieustającej oraz (25 X) przeciw projektowi powiększenia liczby litewskich senatorów. Na przełomie 1777/8 r., w związku z napiętą sytuacją w Europie, M. zgłosił się do O. Stackelberga z propozycją wystawienia pomocniczego korpusu polskiego na żołdzie rosyjskim, lecz spotkał się z odmową. Był już wówczas doszczętnie zrujnowany majątkowo, mimo iż po śmierci ojca (1774) i brata Leona (1777) przypadły na niego bardzo pokaźne schedy. W r. 1778 sprzedał dobra ojrzanowskie (w ziemi warszawskiej) oraz swój udział w dobrach tajkurskich i miropolskich (na Wołyniu) A. S. Młodziejowskiemu, a swój udział w dobrach siemieńskich (w ziemi łukowskiej) Adamowi Ponińskiemu. Odstąpił również starostwo łosickie, zrezygnował z chorągwi i w listopadzie 1779 wyjechał do Paryża.
W r. 1780 M. bezskutecznie przedstawiał rządowi francuskiemu roszczenia do wielkich sum wyłożonych w czasie konfederacji barskiej. Uzyskał jedynie pensję 6 000 liwrów. W t. r. (8 IV) ożenił się w Paryżu z poznaną jeszcze w Polsce Marie Françoise Chaboteaux, która wniosła 660 000 liwrów. Mimo pensji i majątku żony M. popadł w długi i, ścigany przez wierzycieli, został w r. 1783 osadzony w więzieniu. Wkrótce uciekł z więzienia i zbiegł do Belgii. Po śmierci matki (grudzień 1785) odziedziczył, wraz z bratem Kajetanem, dobra sieleckie na Wołyniu, które niezwłocznie Miączyńscy sprzedali Michałowi Czackiemu. Dzięki dopływowi gotówki M. na przełomie 1787/8 r. mógł spłacić długi i odzyskał pełną swobodę. Zamieszkał we własnym domu w Saint-Maur nad Marną niedaleko Paryża, skąd śledził prace Sejmu Czteroletniego. W liście do Karola Radziwiłła z 21 I 1789 wyrażał radość, że «jarzmo despotyzmu moskiewskiego ojczyzna zrzucać zaczyna». Równocześnie prosił go o protekcję dla otrzymania miejsca w nowo powstających formacjach wojskowych w Polsce.
Wszystko, co napisali Kraushar i Askenazy o działalności M-ego we Francji w latach rewolucji, jest oparte na mało wiarygodnych źródłach i obfituje w elementy legendarne (np. kierowanie artylerią w czasie szturmu na Bastylię). Zanim ewentualne dalsze badania wyjaśnią bliżej ów okres życia M-ego, wypada się ograniczyć do informacji zebranych na prośbę redakcji PSB w archiwach francuskich przez Alberta Soboula.
W dn. 7 II 1792 przedłożył M. francuskiemu Min. Wojny ofertę zorganizowania legionu i objęcia nad nim komendy. W zachowanych aktach tyczących formowania Légion des Ardennes nie ma śladu działalności M-ego, wiadomo jednak skądinąd, iż przez krótki czas M. dowodził tym Legionem. Na wniosek Dumourieza został mianowany 25 V 1792 generałem brygady (maréchal de camp). Zasłużył się przy organizowaniu nowej na terenie Francji formacji strzelców konnych, w związku z czym otrzymał 4 VI «la décoration militaire». Po objęciu w sierpniu naczelnego dowództwa przez Dumourieza został M. komendantem garnizonu w Sedanie. W wiele lat później wdowa po M-m w memoriale do Ludwika XVIII zapewniała, że jej mąż jako komendant Sedanu w październiku 1792 «uczynił wszystko, aby wojska francuskie nie zaskoczyły książąt». W kampanii belgijskiej poniósł ciężkie straty w odwrocie na Akwizgran (2 III 1793). Po odwołaniu Dumourieza z naczelnego dowództwa uczestniczył w przygotowywaniu wojskowego zamachu stanu przeciw Konwentowi. Z polecenia Dumourieza miał M. wciągnąć do akcji garnizon w Lille, ale został tu 4 IV aresztowany. Wkrótce potem aresztowano w Paryżu jego żonę i dwóch małoletnich synów jako zakładników (comme otages). Sądzony przez Nadzwyczajny Trybunał Rewolucyjny M. został 17 V skazany na karę śmierci i konfiskatę majątku. Wyrok wykonano przez zgilotynowanie w dniu 22 V 1793.
Z małżeństwa z M. F. Chaboteaux (1754–1837) miał M. dwóch synów: Armanda (1784–1802) i Michała (1788–1805). Obaj służyli w armii napoleońskiej. Wg jednej wersji zginęli, wg drugiej popełnili samobójstwo: Armand z powodu zawiedzionych ambicji, Michał z powodu długów karcianych. Wdowa otrzymała w r. 1800 od pierwszego konsula pensję 600 franków, podniesioną w r. 1814 do 1 200 franków.

Estreicher; Finkel, Bibliografia; W. Enc. Ilustr.; Biographie moderne ou galerie historique, civile, militaire, politique, littéraire et judiciaire, Paris 1816; Dictionnaire biographique des généraux et amiraux français de la Révolution et de l’Empire (1792–1814), Paris 1934; Nouvelle Biographie Générale, Paris 1861; PSB, VIII 302; Uruski; Żychliński, I, VIII 303, 313–14, 316–21, 324, 335, 349–53, 356, XIII, XIV; – Askenazy Sz., Napoleon a Polska, W. 1918 I (bibliogr.); tenże, Wczasy historyczne, W. 1904 II 115–116; Feldman J., Na przełomie stosunków polsko-francuskich 1774–1787, Kr. 1935; Górski, Historia jazdy, s. 348; Konopczyński W., Kazimierz Pułaski, Kr. 1931; tenże, Kiedy nami rządziły kobiety, Londyn 1960 s. 77–8, 82, 108, 111, 196; tenże, Konfederacja barska; Krasicka J., Kraków i ziemia krakowska wobec konfederacji barskiej, Kr. 1929; Kraushar A., Losy M-ego, marszałka konfederacji barskiej, generała wojsk republikańskich za czasów wielkiej rewolucji francuskiej, Pet. 1902 (fot. portretu, bibliogr. i źródła nie podane w niniejszym wykazie); Michalski J., Schyłek konfederacji barskiej, Wr. 1970; Pietruszewski A., Generalissimus kniaź Suworow, Pet. 1884 I 87, 102, 125–6; Pułaski K., Szkice i poszukiwania historyczne, Pet. 1898 II 71, Kr. 1906 III 242–3, 247–56, 258, 260–2, 265–9, 282, 284, 290–3, Lw. 1909 IV; tenże, Z życia księżnej Kurońskiej, W. 1890 s. 47, 56, 77, 86, 159; – Konfederacja barska, Kr. 1928 s. XXIII, XXVIII, XXXI, XXXV, XLI, 44, 60, 62, 113, 115, 127–30, 132, 134–9, 182–3; [Krzyżanowski T.], Wspomnienia mieszczanina krakowskiego z lat 1768–1807, Kr. 1900 s. 11–14; Księgi Referendarii Koronnej z drugiej połowy XVIII wieku, W. 1955–7 I–II; Listy Wojciecha Jakubowskiego do Jana Klemensa Branickiego, W. 1882 s. 137–8, 178, 183, 210; Lubomirski S., Pamiętniki, Lw. 1925; Materiały do dziejów wojny konfederackiej 1768–1774, Kr. 1931; Mączeński W., Dziennik zdarzeń w mieście Krakowie w czasie konfederacji barskiej. Kr. 1911; Płata wojska i chleb zasłużonych … 1771, s. 40; Polityka i ustrój Generalności konfederacji barskiej, Arch. Kom. Hist., Kr. 1930 XIV; Vol. leg., VII 119, VIII 336–7, 381, 529, 576, 584, IX 14; Z pamiętnika konfederatki Teofili z Jabłonowskich Sapieżyny, Kr. 1914; – „Thornische Wöchentliche Nachrichten” 1770 s. 263, 342, 1771 s. 35–6, 44, 93, 154, 171, 183, 187, 274; – AGAD: Arch. Radziwiłłów Dz. V 1054, 1573, 3286, 5429, 9534 (korespondencja M-ego), 9540, 12230, 12658, 14104, 14438, 15958, Arch. Roskie XI/29, B. Narod. 35, 37, 38, Zbiór Branickich z Suchej 64/81, 345/441; Arch. Państw. w Kr.: Zbiory Sanguszków 649 s. 179–180; Arch. Państw. w Ł.: Zbiory Bartoszewiczów, Teki Wessla 255, 257, 264, 266, 267, 281, 282, 283, 302; B. Czart.: rkp. 673, 699, 734, 830, 831, 832, 833, 836, 837, 927, 940/2, 941, 942, 943, 944, 948, 1170, 3372; B. Jag.: rkp. 3049, 3050, 3867, 6672, 6673; B.Kórn.: Arch. Zaremby 2116, 2123, II 180, II 189; B. Narod.: Zamoy. 1329; B. Ossol.: rkp. 329, 330, 564, 566, 568, 570, 572, 573, 577, 1409, 1410, 3030, 3035, 3038, 3041, 3192, 3382, 4585; B. PAN w Kr.: rkp. 316, 318, 319, 1149; B. Pozn. Tow. Przyj. Nauk: rkp. 73, listy F. Sułkowskiego do brata Antoniego; B. Tow. Przyj. Nauk w Wil.: rkp. 51, 94, 95, (w odpisach autora); Zakł. Dok. IH PAN w Kr.: Mater. biograficzne; – Uzupełnienia J. A. Miączyńskiego na podstawie Metryki Kor. ks. 295 fol. 7, zapisów grodu lubelskiego ks. 180 fol. 127–129, oblat grodu lubelskiego ks. 435 fol. 88 (dawne sygnatury); – Przesłane przez Alberta Soboula notatki z Archives Nationales (Comité de Sûreté Générale) i Archives de la Guerre (Liste alphabétique des Maréchaux de camp i Dossier de la Légion des Ardennes).
 

                                                                                                                                                                                                                               Wacław Szczygielski

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Hugo Kołłątaj (Kołłontay)

1750-04-01 - 1812-12-28
filozof
 

Jan Potocki h. Pilawa

1761-03-08 - 1815-12-23
powieściopisarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Maciej Dogiel

1715-08-06 - 1760-02-24
pijar
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.