INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Józef Radomiński     

Józef Radomiński  

 
 
1818 - 1890-06-24
Biogram został opublikowany w 1986 r. w XXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Radomiński Józef (1818–1890), powstaniec 1863 r., kustosz Muzeum Narodowego w Raperswilu. Ur. w Warszawie, był synem Jana Alojzego (zob.) i Antoniny i Wójcickich.

W latach trzydziestych R. uczęszczał do elitarnej szkoły gimnastycznej Teodora Matthesa w pałacu Łubieńskich w Warszawie. Jego działalność zawodowa przed powstaniem styczniowym związana była z IX Departamentem Rządzącego Senatu Król. Pol. Pracował tam w biurze tłumaczy, przechodząc kolejne szczeble rang urzędniczych. W r. 1848 jako sekretarz gubernialny pełnił obowiązki tłumacza, w r. 1855 występował jako radca honorowy, a w r. 1857 jako asesor kolegialny. Pod wpływem wydarzeń 1861 r. zerwał z karierą urzędniczą, a pod koniec życia tak ocenił okres pracy w carskiej administracji: «Te 25 lat wraz z całą Polską pogrążoną w letargu przespałem i przegniłem w Mikołajewskim błocie».

W czasie powstania R. był pomocnikiem-referentem Agatona Gillera w Komisji Stosunków Zewnętrznych w jego koalicyjnym rządzie. W rządzie Karola Majewskiego natomiast pracował w Wydziale Prasy. W literaturze istnieją rozbieżności co do jego stanowiska w tym Wydziale; niektóre przekazy podają, że był proponowany na jego dyrektora, co wydaje się wątpliwe. Po upadku powstania znalazł się wraz z rodziną na emigracji. W maju 1864 wszedł w skład redakcji czasopisma „Ojczyzna”, wydawanego przez Gillera najpierw w Lipsku, a od września t. r. w Bendlikonie pod Zurychem. Po upadku pisma w październiku 1865 pomagał Gillerowi prowadzić drukarnię. Wydał w niej własnym sumptem: Kronikę wypadków miasta Warszawy w r. 1861 (1866) i Kalendarz Polski na rok 1866 (1866). W tym też czasie współdziałał z Gillerem w emigracyjnym ruchu stowarzyszeń samopomocowych w Szwajcarii. Nierentowność drukarni spowodowała, że R. wyjechał w marcu 1866 do Paryża. Celem wyjazdu było poszukiwanie pracy oraz chęć zapewnienia synowi nauki w Szkole Batiniolskiej. Jako pełnomocnik Gillera R. prowadził w Paryżu pertraktacje z Komitetem Reprezentacyjnym Zjednoczenia Emigracji Polskiej w sprawie sprzedaży drukarni bendlikońskiej, którą przejął z ramienia Komitetu w styczniu 1867. R. pracował jako sekretarz Komisji Świadectw (funkcja płatna). W r. 1868 współuczestniczył w zakładaniu Stowarzyszenia Pomocy Naukowej w Paryżu i w redagowaniu pisma „Polska”. W r. 1873 został kustoszem Muzeum Narodowego w Raperswilu. Jego praca na tym stanowisku spotykała się ze zróżnicowanymi opiniami członków Zarządu Muzeum; Giller i Józef Ignacy Kraszewski dostrzegali u niego brak umiejętności fachowych, zwłaszcza w odniesieniu do urządzania ekspozycji zbiorów i ich katalogowania. Doceniano jednakże wysiłki R-ego nad pomnażaniem zbiorów muzealnych. Natomiast prowadzone przez niego inwentarze i katalogi wysoko oceniali po latach bibliotekarze Muzeum Zygmunt Wasilewski i Stefan Żeromski. Z drugiej strony R. uczestniczył zakulisowo w walce przeciwko Władysławowi Platerowi o kształt tej instytucji. Początkowo próbował mobilizować przeciw niemu Henryka Bukowskiego ze Sztokholmu, a później w r. 1884 potajemnie współpracował z tzw. Komitetem Zuryskim (z Ludwikiem Michalskim na czele), żądającym rozliczeń finansowych od założyciela Muzeum. Nie ominął też R. żadnej okazji, by go skrytykować wobec innych; jego udział w intrygach przeciw Platerowi potępiali Bukowski i Józef Gałęzowski. Poważna choroba (paraliż) spowodowała, że w r. 1889 na stanowisko kustosza Muzeum został powołany Włodzimierz Rużycki de Rosenwerth; wówczas R-emu nadano tytuł kustosza honorowego. Zmarł w Raperswilu 24 VI 1890.

Żonaty z Wiktorią miał R. syna Feliksa (zm. 1878), kierującego laboratorium chemicznym w zakładach metalurgicznych w Montluon (Francja).

 

Lewak – Więckowska, Zbiory B. Rap., Katalog; Rocznik Urzędowy obejmujący spis naczelnych władz Cesarstwa oraz wszystkich władz i urzędników Królestwa Polskiego (1848–1857); – Bender R., Ks. Karol Mikoszewski 1832–1876, W. 1982; Borejsza W. J., Emigracja polska po powstaniu styczniowym, W. 1966; Kieniewicz S., Powstanie styczniowe, W. 1983; Ramotowska F., Rząd Narodowy Polski w latach 1863–64, W. 1978; Sokulski J., Stosunki J. I. Kraszewskiego z A. Gillerem (1876–1887), Lw. 1912 s. 15–16, 18, 40, 41; – [Bałaszewicz J. A.] Potocki A., Raporty szpiega, W. 1973; Gałęzowski J., W sprawie Muzeum rapperswilskiego, Paryż 1889; Giller A., Muzeum Narodowe w Rapperswilu, w: Album Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu, Lw. 1876 II; Janowski J. K., Pamiętniki, Lw. 1923; Limanowski B., Pamiętniki, W. 1973 II; Miłkowski Z., Nie zawadzi historii nieco, W. 1912; tenże, Sylwety emigracyjne, Lw. 1904; tenże, Z racji dwóch listów otwartych, „Słowo Pol.” 1912 nr 180; Sprawozdanie z Zarządu Muzeum w Rapperswilu za r. 1889, druk ulotny; Zeznania śledcze i zapiski Oskara Awejde, Moskwa 1961; Zjednoczenie Emigracji Polskiej 1866–1870, Wr. 1972; Żeromski S., Listy do Henryka Bukowskiego, W. 1975; tenże, O przyszłość Rapperswilu, Kr. 1911; – „Bulletin Pol.” 1890 nr 46; „Głos Wolny” 1866 nr 106, 1867 nr 135, 1868 nr 172, 174/5, 196, 197, 1869 nr 211; „Kur. Paryski” 1883 nr 50; „Niepodległość” 1866 nr 1, 24; „Przew. Gimnastyczny” 1881 nr 7; „Wolne Pol. Słowo” 1889 nr 49, 1890 nr 60, 69, 73, 1891 nr 85, 1894 166; – B. Jag.: rkp. 6477 IV, 6490 IV, 6502 IV, 6528 IV, 7141 III, 7223 II, 8917 III; B. Narod.: rkp. III 5637, III 6543; B. Ossol.: rkp. 6797 II, 6834 I, 13422 II; B. PAN w Kr.: rkp. 2028, t. V, 2064, t. II, 2065, 3713, 6414, 7895; B. Pol. W Paryżu: Arch. Henryka Bukowskiego, Arch. Gierszyńskich, rkp. Muz Mickiewicza 1074; B. Uniw. Warsz.: Spuścizna A. Lewaka nr inw. 1429 [29]; Staatsarchiv w Zürichu: P. 190a, b Polen-Sachen nr 75.

Halina Florkowska-Frančić

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Józef Ignacy Łukasiewicz

1822-03-08 - 1882-01-07
farmaceuta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 
 

Ignacy Szczeniowski

1853-06-14 - 1932-10-29
działacz gospodarczy
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.