INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Katarzyna Stępa     

Katarzyna Stępa  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 2004-2005 w XLIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stępa Katarzyna, w zakonie Teresa (1882–1977), nauczycielka, przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi.

Ur. 12 XI we wsi Orkowo (pow. śremski) w zamożnej, wielodzietnej rodzinie chłopskiej, była córką Marcelego i Marianny z Mydlarzów.

S. ukończyła w r. 1896 szkołę powszechną w Orkowie, a następnie kurs szycia i haftu u sióstr szarytek w Kościanie. Do Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi (ZSFRM) wstąpiła w r. 1902 we Lwowie, gdzie odbyła formację zakonną (postulat w l. 1902–3, nowicjat w l. 1903–4). Pierwszą profesję zakonną złożyła 15 VII 1904. Następnie praktykowała jako nauczycielka w szkołach we Lwowie (do r. 1905) oraz w Żabińcach (pow. husiatyński) i Lataczu nad Dniestrem (w l. 1906–7). Po powrocie do Lwowa ukończyła kurs seminaryjny i w r. 1909 w Seminarium Nauczycielskim w Zaleszczykach zdała eksternistycznie egzamin dojrzałości. We wrześniu t.r. rozpoczęła pracę w czteroklasowej szkole w Burakówce (pow. zaleszczycki). Dn. 29 VIII 1910 złożyła śluby wieczyste, a w r. 1912 objęła funkcję przełożonej domu zakonnego w Burakówce. W r. 1914 uzyskała patent kwalifikacyjny nauczycielki szkół wydziałowych. W czasie pierwszej wojny światowej pracowała najpierw w szpitalach wojskowych we Lwowie i Bielsku, w r. 1916 uczyła krótko w Woli Przemykowskiej (pow. brzeski), a w l. 1916–18 w Pradze czeskiej pracowała wśród uchodźców z Małopolski, ucząc dzieci i młodzież, prowadząc dla nich bursę oraz organizując opiekę nad chorymi. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w r. 1918, objęła posadę nauczycielki i kierowniczki szkoły w Majdanie Sieniawskim (pow. jarosławski); od r. 1919 uczyła w szkole w Bukowcu (pow. obornicki). W r. 1922 została przełożoną i kierowniczką Zakł. Naukowo-Wychowawczego w Szamotułach; utworzyła przy nim przedszkole i internat dla młodzieży gimnazjalnej, a w r. 1923 zorganizowała orkiestrę zakładową. Przyjmowała na kolonie dzieci z Poznania i prowadziła kolonie w Charcicach (pow. międzychodzki). W r. 1925 wzięła udział w pielgrzymce do Rzymu. Po przejściu na emeryturę, w r. 1933, została skierowana do Wielenia nad Notecią celem utworzenia domu opieki dla starców. Od r. 1936 była radną i wikarią prow. poznańskiej, a od r. 1938 radną generalną ZSFRM. Za długoletnią pracę nauczycielską i zasługi na polu oświaty otrzymała S. w r. 1938 brązowy medal od Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego.

Po wybuchu drugiej wojny światowej, w r. 1939, armia niemiecka zajęła najpierw część pomieszczeń domu opieki w Wieleniu, potem w październiku 1940 objęła zarząd nad całym gospodarstwem, a 6 XII t.r. wysiedliła siostry i ponad 600 starców do Warszawy; po kolejnych trzykrotnych przesiedleniach siostry z podopiecznymi zamieszkały w marcu 1941 w budynku przy ul. Zakroczymskiej 1. Jesienią 1943 objęła S. urząd przełożonej domu w Warszawie przy ul. Żelaznej 97; pod jej opieką znalazła się tajna szkoła siedmioklasowa, internat, nowicjat, wspólnota zakonna oraz dom letniskowy w Ostrówku koło Warszawy. Jako radna generalna S. roztoczyła także opiekę nad domami prow. poznańskiej, które znalazły się w granicach Generalnego Gubernatorstwa. Niosła pomoc ludności wysiedlonej z terenów włączonych do Rzeszy, ukrywającym się księżom i osobom ściganym przez okupanta. Prowadziła akcję ratowania Żydów, m.in. podczas powstania w warszawskim getcie w r. 1943 ukrywała z siostrami 15 dzieci żydowskich w internacie domu przy ul. Żelaznej, a dzieci młodsze, w porozumieniu z przełożoną prowincjalną Matyldą Getter, kierowała do zakładów w Aninie, Białołęce, Płudach i Międzylesiu. Podczas powstania warszawskiego 1944 r. dom przy ul. Żelaznej był dla powstańców punktem wypadowym na placówkę niemiecką w szpitalu św. Zofii; w rezultacie 9 VIII t.r. Niemcy aresztowali S-ę wraz ze wszystkimi zakonnicami i przez obóz w Pruszkowie wywieźli 11 VIII do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. S. niosła tam pomoc współwięźniarkom, organizowała wspólne modlitwy, pogadanki i dokształcanie. Po interwencji biskupów niemieckich, zwłaszcza abp. Josepha Kolba z Bambergu, została wraz z 43 siostrami zwolniona i skierowana 21 II 1945 do pracy w instytucjach dobroczynnych w południowych Niemczech. Po zakończeniu działań wojennych przebywała w obozie dla Polaków w Coburgu, gdzie uczyła dzieci religii i pielęgnowała chorych. Następnie z 17 siostrami pracowała w szpitalu międzynarodowym United Nations Relief and Rehabilitation Administration (UNRRA) w Bayreuth.

Dn. 8 XII 1946 wróciła S. do Polski i ponownie objęła obowiązki przełożonej w zakładzie dla starców w Wieleniu. Podczas kapit. generalnej w Warszawie, 27 XII 1947, została wybrana na przełożoną generalną ZSFRM (funkcję tę pełniła do r. 1960). W tym okresie zorganizowała 14 domów zakonnych, przeprowadziła ok. 300 wizytacji, w Międzylesiu utworzyła Studium Muzyczno-Liturgiczne, rozpoczęła akcję zbierania wspomnień do historii zgromadzenia oraz materiałów do procesu beatyfikacyjnego założyciela ZSFRM – abp. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego. W l. 1960–6 i 1969–72 pełniła obowiązki przełożonej domu w Częstochowie; napisała wówczas Moje wspomnienia 1882–1961 (rkp. w Arch. Głównym ZSFRM w W., sygn. V, 22). S. zmarła 31 III 1977 w Częstochowie, została pochowana na cmentarzu św. Rocha.

 

Frącek T., Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi w latach 1939–1945, W. 1981 XI; Kowalczyk A., Życie i działalność m. Teresy Stępówny (1882–1977), Kr. 2001 (mszp. w Arch. Głównym ZSFRM w W., sygn. P. 56); Stępień K., Stępa Katarzyna, w: Siostry zakonne w Polsce, Niepokalanów 1994 I 262–4; – Frącek T., Wspomnienie o m. Teresie Stępównej. Warszawa, 15 kwietnia 1977 (mszp. w „Biul. Inform. ZSFRM” 1977); – Arch. Główne ZSFRM w W.: sygn. I, S (kartoteka personalna), sygn. I, 40 (listy okólne S-y z l. 1947–60), sygn. II, 216 (dok. personalne S-y), sygn. I, 43 („Złota Księga” Rodziny Maryi, W. 1954), sygn. III, 53 (dok. dot. Ravensbrück), sygn. IV, 83 t. 1 s. 1–50 (Kron. domu w Wieleniu „Zakład”), sygn. IV, 99/1 (Kron. Prow. Pozn.), sygn. IV, 99/2 (Księga pamiątkowa prow. św. Józefa); Arch. ZSFRM w Szamotułach: Kron. domu i szkoły w Szamotułach 1920–59.

Teresa Frącek

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Marian Strzelecki

1895-06-26 - 1946-04-15
działacz sportowy
 

Tytus Czyżewski

1880-12-28 - 1945-05-05
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Franciszek Jan Pułaski

1875-03-08 - 1956-05-10
dyplomata
 

Ryszard Ruszkowski

1856 - 1898-05-09
aktor
 

Stefan Czesław Sonnewend

1885-07-13 - 1939-09-19
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.