Czechowicz Konstanty (1847–1915), biskup przemyski unicki. Urodził się 15 X w Dziewięcierzu (pow. Rawa Ruska), gdzie ojciec jego Józef był proboszczem. Matka Antonina z Pasławskich. Nauki normalne ukończył (1858) w szkole głównej w Jaworowie, gimnazjalne (1868) a także teologiczne (1871) we Lwowie. 12 IX 1872 w Lubieniach poślubił Marię z Sinkiewiczów (ur. 28 VI 1856 † 12 VIII 1873). Dnia 5 I 1873 bp J. Saturnus Stupnicki wyświęcił Cz-a na kapłana i naznaczył kooperatorem w Mołodyczu, w roku zaś następnym powołał go na prefekta nauk w seminarium lwowskim. W r. 1876 otrzymał Cz. parafię Dziewięcierz, a w 1877 został jako proboszcz na nią zainstytuowany. 5 XII 1887 mianował go cesarz austriacki kanonikiem gremialnym kapituły przemyskiej, bp Stupnicki zaś wprowadził go na ten stopień 22 I 1888 i naznaczył egzaminatorem prosynodalnym, referentem i radcą konsystorialnym a także rektorem diecezjalnego seminarium duchownego. W latach następnych został radcą sądu małżeńskiego (1890), kanclerzem kurialnym, szambelanem papieskim, archiprezbiterem i przełożonym kapitulnym (1896), a po śmierci bpa J. Pełesza († 29 IV 1896) wikariuszem kapitulnym oraz administratorem diecezji z prawem używania pontyfikaliów. Dnia 17 XI 1896 otrzymał nominację cesarską na biskupa przemyskiego, samborskiego i sanockiego, a 21 II 1897 został konsekrowany w Przemyślu. Jako biskup rozwinął szeroką działalność: odbył synod diecezjalny (1898), poświęcił około 100 cerkwi, zwizytował więcej niż 20 dziekanatów, wybitnie dopomógł do założenia i budowy dzisiejszego seminarium duchownego. Rozwinął też dużą akcję społeczną, obywatelską i narodową – bez niego nic się nie działo w Przemyślu i diecezji. Do dawnych odznaczeń przybyły nowe, kościelne i państwowe, jak prałata domowego i asystenta tronu papieskiego, hrabiego rzymskiego, rycerza wielkiego krzyża orderu św. Grobu w Jerozolimie i orderu korony żelaznej II kl., rzeczywistego tajnego radcy cesarskiego, członka Izby Panów, Sejmu itd. Zawsze i dla każdego uczynny, umiał on stanowisko i autorytet swój, pod każdym względem nadzwyczajny, zużytkować dla dobra Kościoła i kraju. Wybuch wojny światowej zastał go w Marienbadzie. Powrócił niezwłocznie do Przemyśla, wydał dla kapłanów i wiernych potrzebne zarządzenia wobec zbliżających się wojsk rosyjskich i pozostał w mieście przez cały czas oblężenia twierdzy przemyskiej. Operacje wojenne, niesprawiedliwe ściganie kapłanów unickich i dotkliwe prześladowanie wiernych obrządku wschodniego, zarzucanie im niechęci wobec rządu i cesarza, przede wszystkim zaś podejrzewanie samego Cz-a o nielojalność, jak wreszcie okropne przeżycia w oblężonej twierdzy, wszystko to sprowadziło nań depresję i utratę sił fizycznych. Z chwilą zaś upadku twierdzy i zajęcia jej przez wojska rosyjskie, po wszystkich trudach związanych z pobytem cara Mikołaja II w Przemyślu i okupacją, przyszedł częściowy paraliż i śmierć 28 IV 1915.

Pozostało po Cz-u kilkanaście listów pasterskich, a w rękopisie dziennik z czasu oblężenia Przemyśla. Jako człowiek odznaczał się Cz. miłą i pociągającą powierzchownością, swadą oratorską, tkliwym i budującym umiłowaniem swej matki, szczerym patriotyzmem narodowym, a jako kapłan i biskup był gorliwym duszpasterzem, powszechnie lubianym i cenionym, wielkim przyjacielem młodzieży, hojnym ofiarodawcą, nadzwyczaj taktownym i oględnym wobec wszystkich, szanującym równomiernie duchowieństwo świeckie i zakonne.

Portret pędzla Z. Pawlucha w pałacu biskupim w Przemyślu, roboty zaś A. Skrutka w Instytucie Panieńskim, art. Bałta u M. Petryszkiewiczowej, tamże.

Podr. Enc. Kośc.; Ukr. Zah. Enc. (z podobizną); La Gerarchia Cattolica, Roma; Schematyzmy diec. przemyskiej gr.-kat. pod odpowiednimi latami; Titow T., Russkoje duchow., w Galiciji, Kij. 1903, 126; »Duszpastyr« Lw. 1897, XI 65–7; »Nywa« Lw. 1916, XII 82–91, 293–5; »Głos Narodu« 1898, nr 46, 179, 286 (art. z podpisem Rusin: K. Studyński); »Czas« 1915, nr 257; Kałendar Tow. »Proświta« Lw. 1916, XXXIX 122–5; »Diło« 1916, nr 121; »Ukr. Słowo« Lw. 1916, nr 105 (art. ks. K. Kunickiego) i nr 106 (art. K. Studyńskiego); »Ukr. Hołos« Przemyśl 1927, nr 17 (art. W. Szczurata); »Beskyd« Przemyśl 1931, nr 2–7; Notaty ks. A. Zubry-ckiego i listy Cz-a u W. Szczurata.

Ks. Józefat Skruteń ZSBW.