Rycharski Lucjan Tomasz, krypt. L. T. R. (ok. 1840–?), historyk literatury, tłumacz. Ur. zapewne w Poznańskiem. Rodzice (imiona nieznane) mieszkali w W. Ks. Pozn. nad granicą z Królestwem. Ojciec, mianowany w r. 1863 przez Rząd Narodowy naczelnikiem powiatu, był przez 14 miesięcy więziony w Berlinie, matka z domu Mierosławska, była stryjeczną siostrą Ludwika Mierosławskiego (zob.). W r. 1868 rodzice R-ego utraciwszy majątek przenieśli się do Galicji.

R. – jak podaje w felietonie List z Krakowa w „Dzienniku Poznańskim” (1867 nr 13) – przybył z Poznańskiego do Krakowa w końcu 1866 lub z początkiem 1867 r. W końcu 1866 r. ogłosił w lwowskim „Dzienniku Literackim” (nr 47–9) artykuł Szkoły i nauki w historycznym poglądzie na wieki ubiegłe. W t. r. opublikował wydane razem przekłady dwu powieści francuskich: V. Cherbulieza „Romans uczciwej kobiety” i J. Sandeau „Pułkownik” (Kr.). R. pozostawał w bliskich stosunkach z profesorem UJ Karolem Mecherzyńskim, który udostępnił mu rękopis swego kursu historii literatury polskiej (brak nazwiska R-ego wśród studentów Wydz. Filozoficznego uniwersytetu). Zapewne zajmował się pracą nauczycielską, nie miał jednakże posady w krakowskich gimnazjach. Był związany natomiast z założonym w r. 1865 w Krakowie przez Franciszka Trzecieskiego „Wydawnictwem Dzieł Tanich i Pożytecznych”, opartym na subskrypcji – reklamował je Wielkopolanom w „Dzienniku Poznańskim” (1867 nr 49).

W l. 1867–8 R. ogłosił obszerny, wypełniony biobibliograficznymi informacjami, kompilacyjny podręcznik dla młodzieży szkół średnich Literatura polska w historyczno-krytycznym zarysie. Podług gruntownych badań (Kr., I–II). W pracy nad nim pomagali mu – oprócz Mecherzyńskiego – Wilhelm Gąsiorowski, Lucjan Siemieński oraz Franciszek Matejko. Książkę swą poprzedził zarysem teorii literatury, a literaturę traktował bardzo szeroko, włączając do jej wykładu także historyków, filozofów, prawników oraz przedstawicieli nauk ścisłych i przyrodniczych. Najobszerniej potraktował epokę romantyczną. Książka wywołała sprzeczne sądy: mimo wytknięcia licznych błędów, życzliwie odnieśli się do niej m. in. Siemieński, Józef Ignacy Kraszewski, Mecherzyński i Józef Szujski, in. recenzenci natomiast bezwzględnie ją potępili (plagiatowość zarzucił jej Lucjan Tatomir), a do ich opinii przyłączyli się później historycy literatury (np. Piotr Chmielowski). Sam R. zapewniał, że opracowuje nową wersję swego podręcznika «w daleko obszerniejszych ramach», «w której osobliwie ostatnią epokę [tj. literaturę romantyczną] szczegółowo obrobić myślę». Na razie ogłaszał tylko informacyjne artykuły w krakowskim czasopiśmie literackim „Kalina” o wybitnych przedstawicielach XIX-wiecznej literatury europejskiej (A. de Staël 1867, A. Lamartine 1869, H. Heine 1869, G. G. Byron 1870), o malarce A. Kauffmann (1869) oraz dwa o szerszej problematyce: O powieści i powieściopisarzach (1868–9), O wpływie literatury na rozwój życia społecznego w Europie w historycznym zarysie (1870). Wydał też okolicznościową broszurę Pamiątka odkryciu i pogrzebania zwłok Kazimierza Wielkiego (Kr. 1869). Ok. r. 1870 R. – jak informowała Kraszewskiego jego siostra – «wyjechał do Warszawy i tam dobija się losu». Kilka jego popularnych artykułów drukował „Wędrowiec” (o G. W. Heglu 1870, o malarzu W. Kaulbachu 1870, o Heinem 1871), w tymże piśmie znalazł się jego przekład powieści F. Dingelstedta „Amazonka” (1872). O dalszych losach R-ego brak wiadomości.

Nowy Korbut, XV (bibliogr.); – [Kraszewski J. I.] B. Bolesławita, Z roku 1867. Rachunki, P. 1868 II 297–301; – B. Jag.: rkp. 6524 k. 417– 421 (list siostry R-ego, Józefy z Rycharskich Ostiadel do J. I. Kraszewskiego).

Rościsław Skręt