Czarnobacki Łukasz, ur. w r. 1735, kapitan W. P. Pochodził ze szlachty pow. smoleńskiego, syn Mikołaja. Brał udział w wojnie r. 1792. Odznaczył się w obronie Wilna podczas oblężenia przez Rosjan w lipcu r. 1794; w czasie szturmu Ostrej Bramy (20 VII) miał podobno zabić celnym strzałem dowódcę tambowskiego pułku, Michała Diejewa (według niektórych relacji Diejewa zabił braciszek z klasztoru karmelitów bosych, ks. Celica). Czyn Cz-go upamiętnił Mickiewicz w IX księdze »Pana Tadeusza«, opierając się prawdopodobnie na opowiadaniu Ant. Góreckiego, który w wierszu pt. »Ostra Brama« wymienia również Cz-go, Diejewa i Celicę. Po powstaniu r. 1794 Cz. mieszkał w Wilnie, gdzie posiadał dom nad Wilią, w pobliżu pałacu Bogusławskiego, i utrzymywał traktiernię.
Mościcki, Gen. Jasiński, W. 1917, 263, 391; Kitowicz, Pam., P. 1845, III 195; Lelewel, Panow. St. Augusta, Lipsk 1847, 226; Kierzkowski, »Pam. Pozn.« 1866, 15; Sobarri (Kirkor), Obrazki lit., P. 1874, 60; »Ruch Literacki«, Lw. 1876; Archimandr. Josif (Sokołow), Ostroworotnaja ikona Bogorodicy, Wil. 1890, 82–3, 501–5, 521; Nowakowski Wacł., O cudownym obrazie N. M. P. Ostrobram., Kr. 1897, 28 sq.; Winogradow, Połk. M. Iw. Diejew, »Wilenskij Kalendar«, Wil. 1903, 210 sq.; W. L. F. Z. (dr Wł. Zahorski), Pamiątki nar. w Wilnie, Kr. 1904, 36; Gorecki Ant., Pisma, Lipsk 1886, I 147; Bartoszewicz Kaz., Obrońcy Ostrej Bramy, »Nowa Reforma«, Kr. 1918, nr 147; Sieczka ks. Tad., Kult obrazu N. M. P. Ostrobramskiej, Wil. 1934, 46.
Henryk Mościcki