INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Maciej  

 
 
XIII w. - przed 4 czerwca 1323
Biogram został opublikowany w 1974 r. w XIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Maciej (XIII/XIV w.), wielkorządca krakowski i sandomierski, wójt Opatowca i wójt-zasadźca Lublina. Z tytulatury discretus i providus widać, że pochodził z rodziny mieszczańskiej, osiadłej najprawdopodobniej w Krakowie, gdzie jego brat Piotr posiadał nieruchomość (dom). M. należał do grupy ludzi związanych dość blisko z Władysławem Łokietkiem w dziele odbudowy Królestwa. Jeżeli – jak się to dziś wydaje – można Łokietkowi przypisać zapoczątkowanie odnowy skarbowości państwowej, której ostateczny kształt nadał Kazimierz Wielki, to niepoślednią rolę musiał odegrać na tym polu M. Wiadomo na ten temat niewiele, ale nie bez znaczenia jest fakt, że M. był pierwszym poświadczonym źródłowo (1317–21) zwierzchnikiem, czyli wielkorządcą generalnym scalonej, a zapewne i zreorganizowanej wewnętrznie domeny monarszej w ziemiach krakowskiej i sandomierskiej. Jemu powierzył Łokietek funkcję wyznaczania w swoim zastępstwie rajców w stołecznym i niezwykle ważnym gospodarczo Krakowie (1321), wykonywaną wcześniej przez innych dostojników. Odtąd funkcja ta pozostała na kilkadziesiąt lat przeważnie w rękach wielkorządców, aby przejść z kolei na wojewodów krakowskich. Zasługi M-a ocenił wysoko Łokietek w przywileju (1317), mocą którego powierzył mu lokację Lublina na prawie magdeburskim. Był więc M. wiernym sługą Łokietka, miłym mu z powodu «zacności obyczajów i posłuszeństwa», o czym głosiła «wieść publiczna» i co poświadczała «oczywistość jego czynów».
M. zmarł prawdopodobnie przed 4 VI 1323, kiedy godność wielkorządcy spoczywała już w innych rękach, a na pewno przed r. 1331, bo wówczas poświadczony już jest jako nieżyjący.

Kierst W., Wielkorządy krakowskie w XIV–XVI stuleciu, „Przegl. Hist.” T. 10: 1910 s. 20, 25, 303, 304; Myśliński K., Wójt dziedziczny i rada miejska w Lublinie 1317–1504, L. 1962 s. 13–4; Ptaśnik J., Studia nad patrycjatem krakowskim wieków średnich, „Roczn. Krak.” T. 15: 1913 s. 73; Szymański J., Dokument lokacyjny Władysława Łokietka dla Lublina z 1317 roku, w: Lublin 1317–1967, Praca zbiorowa pod red. H. Zinsa, L. 1967 s. 279–80; – Kod. katedry krak., I nr 122; Kod. Mpol., I nr 155, II nr 569; Najst. księgi m. Krak., I 58 (nr 577), 62 (nr 618), 69 (nr 688), 108 (nr 1063).
                                                                                                                                                                                                                                 Jerzy Wyrozumski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Bolesław Wstydliwy

1226-06-21 - 1279-12-07
książę krakowski
 

Bolesław Pobożny

między 1224 a 1227 - 1279-04-13
książę wielkopolski
 

Kunegunda (Kinga)

1234-03-05 - 1292-07-24
święta
 

Wacław II Czeski

1271-09-27 - 1305-06-21
król Czech
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.