INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Marta Krasińska (z domu Pusłowska)      Marta Krasińska, wizerunek na bazie fotografii z lat 1870-ych (TŚ).

Marta Krasińska (z domu Pusłowska)  

 
 
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Krasińska z Pusłowskich Marta (1859–1943), córka Wandalina i Jadwigi z Jezierskich; dzieciństwo i młodość spędziła w majątku Mereczowszczyzna na Polesiu oraz w Warszawie (z czasem, po stryju Ksawerym, odziedziczyła podwarszawską Królikarnię). Z domu wyniosła zainteresowania społeczne i naukowe (ojciec jej był zamiłowanym archeologiem i numizmatykiem). Była K. frejliną cesarskiego dworu rosyjskiego. Dn. 20 VI 1882 r. została drugą żoną Kazimierza Krasińskiego ze Starej Wsi na Podlasiu, gdzie urodzili się ich synowie: Michał (1883–1939) i Franciszek (ur. 1885). Ok. r. 1900 przeniosła się do Warszawy, tylko wakacje spędzając na wsi, zwykle w Świsłoczy pod Grodnem. W czasie pierwszej wojny światowej, pod okupacją niemiecką, cotygodniowe obiady przy ul. Czackiego skupiały w jej mieszkaniu wybitniejsze osobistości Warszawy ze świata politycznego, naukowego, literackiego i dziennikarskiego, a także ziemian przybywających z całej Polski. Odmawiała K. zaproszenia przedstawicielom władz zaborczych. W okresie międzywojennym salon jej nie przestawał odgrywać roli. Bywał tu premier J. Nowak, ministrowie K. Skirmunt (krewny), A. Meysztowicz i K. Niezabytowski, dyplomaci akredytowani w Warszawie, wyżsi urzędnicy Min. Spraw Zagran. Podejmowała K. w Królikarni m. in. grupę francuskich biskupów odwiedzających Polskę, kiedy indziej (1933) delegatów na Międzynarodowy Kongres Historyków obradujący w Warszawie, nie ominął jej domu J. Nehru, późniejszy premier Indii.

Salon K-iej istniał lat bez mała czterdzieści. Ze świata literackiego gościła K. m. in. H. Sienkiewicza, W. Reymonta, J. Weyssenhoffa, I. Chrzanowskiego, Z. Dębickiego, F. Goetla i K. Wierzyńskiego. Przejazdem odwiedził K-ą F. Strowski, a Paul Cazin zyskał jej przyjaźń. Grywali tu prywatnie Egon Petri i W. Landowska, śpiewały M. Trąmpczyńska i A. Comte-Wilgocka, a E. Młynarski czy S. Kazuro chętnie do K-iej wprowadzali muzyków przyjezdnych lub rokujących nadzieje debiutantów. Do przyjaciół najczęściej tu spotykanych należeli: A. Grzymała-Siedlecki, W. Tatarkiewiczowie, O. Haleccy, A. Żółtowscy, S. Miłaszewscy i Stefan Godlewski.

K. nie tylko przyjaźniła się z artystami, lecz także sama pisała i malowała. Przed pierwszą wojną podobno wydała tom nowel pod pseud. Monkgud (rodowy przydomek Pusłowskich). W tymże czasie napisała po francusku powieść, którą po latach przełożyła na polski i ogłosiła w r. 1929 pt. Wolny ptak, dedykując rzecz «mieszkańcom wsi, dworków i dworów litewskich». Współcześni rozpoznawali w postaciach tego utworu aluzje do osób rzeczywistych: jedyny to bodaj powód wspominania tej książki. Obrazy K-iej (pejzaże i portrety olejne) zniszczały podczas pożaru Królikarni we wrześniu 1939 r. W grudniu 1939 r. nakłoniona przez rodzinę udała się drogą okrężną (na Belgrad) do Francji. Zmarła u syna w Nicei.

 

Borkowski J. Dunin, Almanach błękitny. Genealogia żyjących rodów polskich, Lw.–W. 1908 s. 504; tenże, Genealogie żyjących utytułowanych rodzin polskich, Lw. 1895 (tu inny rok urodzenia: 1860); – [Grzymała Siedlecki A.] S., Oaza na żywych wodach, „Gaz. Warsz.” 1929 nr 154; Miniatury, polskie tkaniny i hafty, Pamiętnik wystawy, W. 1912; – „Kur. Poranny” 1929 nr 105 (Jerzy Braun); „Kur. Wil.” 1929 nr 94 (H. R., H. Romer-Ochenkowska); „Pol. Zbrojna” 1929 nr 274 (A. G–S., A. Grzymała Siedlecki?); „Radio” 1929 nr 16 (Z. Rabska); – IBL PAN: Kartoteki Bara; Materiały Redakcji PSB: Wspomnienie Jadwigi z Duninów Dębickiej; – Informacje Andrzeja Krasińskiego (wnuka K-iej) i Władysława Tatarkiewicza.

Andrzej Biernacki

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.