INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Paweł Karwowski h. Pniejnia  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1966-1967 w XII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 
Karwowski Paweł h. Pniejnia (ok. 1705–1789), podkomorzy bielski, poseł na sejmy. Syn Kazimierza, stolnika bielskiego, i Reginy Sopoćkówny, był właścicielem m. in. Rakowa i Bęćkowa w ziemi wiskiej. Uchodził za dobrego jurystę i mówcę. W r. 1727 otrzymał po ojcu urząd podczaszego wiskiego. Dn. 11 III 1733 r. podpisał akt konfederacji ziemi wiskiej, a 7 VII t. r. na sejmiku wiskim wybrany został posłem na elekcję oraz delegatem do prymasa. W instrukcji polecono mu przedłożenie krzywd, jakich ziemia doznała przez najazdy i grabieże graniczne ze strony Prusaków. Sejmik gospodarski 1736 r. mianował K-ego komisarzem do przeprowadzenia rewizji pogłównego. W r. 1744, wraz z Franciszkiem Wilczewskim, posłował z ziemi wiskiej na sejm grodzieński. Z namowy H. Brühla K. należał z Wilczewskim do grupy posłów, która udając przejście do obozu republikańskiego starała się skompromitować posłów pozostających na żołdzie pruskim. W nagrodę za to otrzymał K. w końcu t. r., po rezygnacji ojca, urząd stolnika bielskiego.
 
W r. 1748 posłował K. z ziemi bielskiej na sejm warszawski i zabierał głos aż 53 razy w sposób bardzo odważny. Przeciwstawiał się supremacji magnackiej i walczył o wydźwignięcie spod jej zależności stanu rycerskiego, występował przeciw faworyzowaniu senatorów i ministrów w rozdawnictwie królewszczyzn, napiętnował duchowieństwo, że «nie płaci hyberny ani kwarty, ani subsidium charitativum», a «po ambonach hałasuje». Gdy zaś na połączonych izbach powtórzył to samo w formie supliki przed królem, a senatorowie błędnie przedstawili królowi treść przemówienia, K. spotkał się z uznaniem Izby poselskiej i napiętnowaniem stanowiska senatorów. Na dalszych sesjach K. proponował zasilenie skarbu zreorganizowanym pogłównym żydowskim, cłem generalnym wodnym i lądowym, kwartą sprawiedliwą, czopowym i szelężnym. Występował przeciw utrzymywaniu starostw w jednej rodzinie, upomniał się o założenie szkoły rycerskiej, «żebyśmy w wojsku naszem prepotencji nie cierpieli cudzoziemskiej». Opowiedział się, w związku z planem aukcji wojska, za głosowaniem większością przy obiorze członków komisji i lustratorów podatkowych po województwach. Na sejmie tym zapisał się jako śmiały zwolennik głosowania większością. Dn. 11 X wybrany był przez sejm do komisji kalkulacyjnej Skarbu Kor., a 30 X deputatem do korektury Komisji Skarbowo-Wojskowej. Wielu kolegów sejmowych oceniało z uznaniem postawę K-ego, jak np. Józef Pułaski, starosta warecki, i Kazimierz Poniatowski, podkomorzy kor.
 
K. posłował z ziemi bielskiej na sejm nadzwycz. warszawski, dwutygodniowy w r. 1750, a z ziemi wiskiej na sejm grodzieński w 1752; na obydwóch jako klient J. K. Branickiego trzymał ze stronnictwem opozycyjnym, ale w swych wystąpieniach należał do grupy posłów umiarkowanych. Na sejmie 1752 r. polecał się względom króla, zyskując poparcie posłów. W końcu t. r. otrzymał urząd chorążego bielskiego. Wziął następnie z ziemi bielskiej udział w sejmie zwycz. warszawskim 1758 r. Zaraz na pierwszej sesji (2 X) z polecenia Branickiego zatamował obrady i nie dopuścił do obioru marszałka. W dniu następnym przywrócił wprawdzie activitatem, co następnie miał zręcznie wykorzystać w rozrachunku z dworem, ale nadal popierał jedynie głosy oponentów. Posłował jeszcze w r. 1761, a w r. n. otrzymał godność podkomorzego bielskiego. Z ramienia sejmu 1773–5 był członkiem w kilku komisjach do załatwiania spornych spraw majątkowych. Sejmik przedsejmowy wiski 1782 r. domagał się w instrukcji wyznaczenia komisji sejmowej celem «pozyskania nadgrody i sprawiedliwości» dla K-ego za rabunek nadgranicznych dóbr jego, dokonany przez wojska pruskie. Ożeniony z Kunegundą Kruszewską, podczaszanką bielską, pozostawił trzy córki i siedmiu synów, z których Józef był wojskim bielskim, Kazimierz marszałkiem konfederacji barskiej, Stanisław kapitanem wojsk kor., Franciszek szambelanem królewskim.
 
 
Boniecki; Niesiecki; Uruski; Żychliński, XXII; – Gierowski J. A., Sejmik generalny Księstwa Mazowieckiego, Wr. 1948 s. 201; Kantecki K., Stanisław Poniatowski, kasztelan krakowski, ojciec Stanisława Augusta, P. 1880 II 112; Konopczyński W., Liberum veto, Kr. 1918; tenże, Polska w dobie wojny siedmioletniej, W. 1909 I; tenże, Sejm grodzieński 1752 roku, Lw. 1907 s. 71, 72 (również: Mrok i świt, W. 1911); Skibiński M., Europa a Polska, Kr. 1913 I, II; Waliszewski K., Potoccy i Czartoryscy, Kr. 1886; – Diariusze sejmowe z wieku XVIII, Wyd. W. Konopczyński, W. 1911–37 I, III; Vol. leg., VIII 334, 381; – Zbiory Zakł. Dok. IH PAN w Kr.: Teki Pawińskiego, Lauda wiskie; AGAD: Arch. Roskie XXXIV 39; Arch. Państw. w Ł.: Arch. Potockich i Ostrowskich z Maluszyna II 46 p. 62.
 
 
Wacław Szczygielski
 
 
 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Emanuel Gilibert

1741-06-21 - 1814-09-02
botanik
 

Józef Maria Grassi

1757-04-22 - 1838-01-07
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.