Skrzypiński Piotr (1817–1902), pedagog, autor podręczników gramatyki polskiej. Ur. 15 VII w Dobrosołowie (w Konińskiem).

S. uczył się w szkole podwydziałowej w Warcie i wydziałowej w Sieradzu, a następnie w gimnazjum wojewódzkim (potem gubernialnym) w Piotrkowie, które ukończył w r. 1838. W t.r. zapisał się na Kursa Pedagogiczne Dodatkowe (sekcja filologiczno-historyczna) w Warszawie, ukończył je w r. 1840 egzaminem w warszawskiej Komisji Egzaminacyjnej. Jeszcze w czasie studiów, 7 XII 1839, został nauczycielem języka łacińskiego w Szkole Obwodowej w Warszawie na Muranowie. Później uczył historii i geografii w Szkole Obwodowej przy ul. Freta, od r. 1844 w Szkole Powiatowej przy ul. Gęsiej, od r. 1846 w II Szkole Powiatowej. W r. 1847 został mianowany nauczycielem języka polskiego i geografii, później też statystyki, w warszawskim Gimnazjum Realnym (od r. 1849 był starszym nauczycielem). W czasie reformy szkolnej w r. 1862 otrzymał nominację na nauczyciela przedmiotów filologiczno-historycznych w I Szkole Powiatowej w Warszawie, a w r. 1863 został mianowany nauczycielem przedmiotów filologiczno-historycznych w I Gimnazjum w Warszawie. Od r. 1865 aż do emerytury w r. 1875 był nauczycielem języka i literatury polskiej w tymże gimnazjum (był tu również bibliotekarzem). Jako emeryt uczył w szkołach prywatnych męskich Wadkego, Karola Jurkiewicza, Jana Nepomucena Leszczyńskiego, Jana Barszczewskiego, Augustyna Szmurły, Jana Pankiewicza (był tu także przez trzy lata zastępcą przełożonego) oraz przez kilkanaście lat w szkole realnej męskiej swego zięcia Wojciecha Górskiego, gdzie sprawował również w l. 1877–85 obowiązki inspektora i w ogóle pomagał Górskiemu w prowadzeniu szkoły. W r. 1890 obchodził S. jubileusz 50-lecia pracy nauczycielskiej.

W r. 1858 S. ogłosił Wykład abecadła polskiego jako wstęp do mowni polskiej, dla użytku młodzieży (W.), stanowił on – wg opinii Adama Antoniego Kryńskiego – także «przyczynek naukowy rzeczywistej wartości». Następnie opublikował krótki podręcznik gramatyki Mownictwo polskie, z zastósowaniami dla użytku początkującej młodzieży. Cz. 1: Rozbiór ogólny (W. 1866) oraz, już obszerne, używane ówcześnie w szkołach – Mownictwo polskie, z zastósowaniami, w wszystkich swych częściach, dla użytku młodzieży (W. 1873, Wyd. 3, 1889). Przez wiele lat był także w użyciu opracowany przezeń wg S. Smaragdowa Krótki rys historii powszechnej dla początkującej młodzieży (W. 1851, Wyd. 7, 1865), zaopatrzony w trzy sporządzone przez S-ego mapy historyczne. Uprawiał również twórczość poetycką, ale swoich wierszy nie publikował. S. zmarł 20 III 1902 w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim.

S. był żonaty z Cecylią z Koryckich, miał ośmioro dzieci, z najmłodszą jego córką Anielą (zm. 1918) ożenił się Wojciech Górski (zob.).

Estreicher w. XIX; Bibliogr. Warszawy. Wydawn. ciągłe 1864–1903; Enc. Org., XXIII (F. M. Sobieszczański); Ruch. Kalendarz encyklopedyczny na r. 1889, W. [1888]; Szenic S., Cmentarz Powązkowski 1891–1918, W. 1983; – Radwan J., Piotr Skrzypiński, „Tyg. Ilustr.” 1891 nr 53 s. 112 (fot.); Wojciech Górski i jego szkoła, W. 1982; – Górski W., Wspomnienia, W. 1937 s. 17; Kalendarzyk polityczny na rok 1841–9, W. [1840–8]; – „Biesiada Liter.” 1891 nr 18 s. 282 (fot.); „Kur. Codz.” 1901 nr 256; „Rola” 1891 nr 2 s. 24, nr 18 s. 308; – Nekrologi z r. 1902: „Bibl. Warsz.” t. 2 s. 204–5, „Kur. Warsz.” nr 79 (J. Włoskiewicz), nr 80, „Tyg. Ilustr.” nr 13 (fot.), „Wędrowiec” nr 13 (A. A. Kryński, fot.), „Wieczory Rodzinne” nr 14 s. 111.

Rościsław Skręt